SCIAGI1.DOC

(95 KB) Pobierz

1)Który z greckich filozofów, żyjący w VII – VI wieku p.n.e. uważał że „wszystko z wody pochodzi i do niej powraca” - Tales z Miletu 2) Kto sformułował tzw. „kondensacyjną teorię obiegu wody” –Arystoteles 3) Nauki o wodzie można podzielić na następujące działy: -hydrometeorologia; -potamologia;-hydrogeologia;-pedohydrologia;-paludologia;-limnologia; -glacjologia; -oceanografia. 4)Dorzecze albo zlewnia jest to: Zlewnia jest to obszar z którego wody spływają do jednego wspólnego odbiornika (rzeki, jeziora, bagna). W zależności od formy dopływu rozróżnia się zlewnie powierzchniową (topograficzną) i podziemną. W przypadku gdy zlewnia obejmuje cały system rzeczny, tj. system rzeki głównej i jej dopływów, pojęcie zlewni jest równoznaczne  z pojęciem dorzecza. Dorzecze jest to zatem obszar, z którego wody spływają do jednego systemu rzecznego. 5)Wymień układy sieci rzecznej rozwinięte w zależności od odmiennych warunków środowiska geograficznego: •Układ pierzasty – powstaje w długich wąskich dolinach, jednocześnie sieć symetryczna; •Układ widlasty – jest charakterystyczny dla jednostronnych zrębów o asymetrycznych stokach jest to więc sieć asymetryczna; •Układ kratowy – występuje w : górach o budowie rusztowej (Bieszczady, G. Świętokrzyskie); w obrębie drumlinów; na obszarze objętym zlodowaceniem – w odcinkach pradolin (łamany bieg Odry i Warty);•Układ dendryczny czyli drzewiasty – silnie rozwinięta sieć rzeczna w górnym biegu w obrębie gór, a słabiej rozwinięta w dolnym biegu w obrębie pogórzy i kotlin, jest to sieć cieków insekwentnych; •Układ wachlarzowy – tworzy się najczęściej na stożkach napływowych u podnóży gór; •Układ koncentryczny – tworzy się w obrębie zagłębień bezodpływowych i kotlin (wygasłe stożki wulkaniczne, zagłębienia polodowcowe, zagłębienia w kotlinach erozyjnych, deflacyjnych lub tektonicznych); •Układ decentryczny albo rozbieżny lub odśrodkowy – tworzy się na izolowanych wzniesieniach 6)Bieg rzeki w stosunku do powierzchni inicjalnej dzielimy na nastepujące typy:

•Konsekwentna – spływające zgodnie z nachyleniem powierzchni pierwotnej, są to rzeki i doliny najstarsze. •Subsekwentne – dopływające mniej więcej prostopadle do konsekwentnych. Doliny tych rzek wyerodowane są zazwyczaj w mniej odpornych skałach. •Resekwentne – dopływające do subsekwentnych i płynące zgodnie z nachyleniem powierzchni pierwotnej. •Obsekwentne – również dopływające do subsekwentnych ale płynące niezgodnie z nachyleniem powierzchni pierwotnej.

•Insekwentne – rzeki dopływające skośnie do rzeki konsekwentnej. 7)Kiedy w obrębie zlewni kształtowany jest reżim autochtoniczny, a kiedy allochtoniczny: •Autochtoniczny –jeżeli reżim rzeki na danym odcinku jej biegu jest wynikiem oddziaływania środowiska geograficznego regionu przez który przepływa •Allochtoniczny - jeżeli reżim rzeki na danym odcinku jej biegu nie jest uwarunkowany środowiskiem geograficznym tego regionu, lecz oddziaływaniem środowiska w źródłowej jej części.8)Obszary egzoreiczne są to: Obszary egzoreiczne – obejmują takie dorzecza, których rzeki główne wpadają do morza a więc tworzą zlewiska. Jest to możliwe w obszarach gdzie dostawa wody w postaci opadów lub lodowców przewyższa straty na parowanie. 9)Obszary endoreiczne są to: Obszary endoreiczne – obejmują takie dorzecza których rzeka główna kończy się w  obrębie obszaru bezodpływowego – jezioro lub bagno, którego woda intensywnie paruje. W obrębie tych obszarów znaczna część rzek okresowo wysycha. 10) Obszary areiczne są to:

Obszary areiczne – to tereny zupełnie pozbawione stałej sieci rzecznej; cechujące się występowaniem strug tylko epizodycznie płynących. 11)Długość rzeki wynosi 600 km; oblicz jej krętość i rozwinięcie jeżeli długość linii łączącej ujście tej rzeki z jej źródłem wynosi 220 km, a długość doliny tej rzeki 330 km. Rozwinięcie rzeki – jest to stosunek długości rzeki do linii prostej łączącej źródło z ujściem; jest tym mniejsze im krótszą, możliwie prostolinijną drogą zmierza do ujścia. R=600/220=2,72 Krętość rzeki - jest to stosunek długości rzeki do długości jej doliny; jest mała gdy długość koryta jest zbliżona do długości doliny i zwiększa się gdy rzeka w obrębie swojej doliny meandruje. K=600/330=1,81 12)Terminata erozyjna jest to: Terminata erozyjna – jest to krzywa przy której rzeka już by nie erodowała ani nie akumulowała a jedynie odbywałby się transport materiału  - jest ona hipotetyczna i nie osiągalna. 13)Narysuj przekrój poprzeczny koryta rzeki w obrębie zakola. 14)Obliczyć średni spadek rzeki wiedząc, że wysokość jej źródeł (Hźr) wynosi 1000 m n.p.m., wysokość ujścia rzeki wynosi 200 m n.p.m., a długość rzeki wynosi 400km.

Nachylenie rzeki (spadek podłużny) [i] to stosunek różnicy wysokości w dwóch profilach rzeki [h] do odległości między tymi profilami [d]. 15)W jakim celu sporządza się mapę ekwidystant. Ekwidystanty to linie jednakowej odległości od wody. Ich mapę sporządza się w celu kartograficznego przedstawienia i obliczenia gęstości sieci rzecznej na badanym obszarze.

16) Paludologia jest to nauka o: Paludologia (hydrologię bagien), nauka zajmująca się badaniami zjawisk fizycznych, procesów ruchu wilgoci w bagnach i procesów wymiany wody między bagnem a otaczającym środowiskiem; głównymi problemami są: badanie bilansu wodnego bagien, a w szczególności procesów kształtowania się odpływu z kompleksów bagiennych, filtracji wody w bagnach, parowania i ustroju cieplnego, a także prawidłowości kształtowania się bagiennej sieci hydrograficznej. 17) Którą część doliny nazywamy łożyskiem a którą korytem rzeki: Koryto jest to najniższa część dna doliny wyżłobiona przez  rzekę, którą płynie woda przez większą część roku. Lambor (1971) wyróżnia także koryto małej wody, czyli tę część koryta , którą woda płynie stale. Łożysko stanowi koryto łącznie z tarasem zalewowym – czyli częścią doliny zalewaną podczas wysokich stanów wód. 18)Bifurkacja rzeki jest to: Bifurkacja to zjawisko mające miejsce kiedy rzeka rozdziela się na dwa ramiona, które z kolei uchodzą do rzeki sąsiednich dorzeczy. 19)Jaki system sieci rzecznej rozwija się w górach o budowie rusztowej i w obrębie drumlinów:

Układ kratowy – występuje w : górach o budowie rusztowej (Bieszczady, G. Świętokrzyskie); w obrębie drumlinów; na obszarze objętym zlodowaceniem – w odcinkach pradolin (łamany bieg Odry i Warty); 20)Obieg wody w przyrodzie składa się z fazy atmosferycznej i kontynentalnej. Faza atmosferyczna obejmuje: parowanie wody, , przenoszenie pary wodnej w atmosferze i jej kondensację Faza kontynentalna (lądowa) obejmuje: opad atmosferyczny, odpływ powierzchniowy, wsiąkanie, odpływ podziemny i różne formy retencji wody. 21)Jaka jest różnica między ciekiem okresowym a epizodycznym: okresowe (periodyczne), okresowo, ale regularnie prowadzące wodę w porze wilgotnej; są zasilane głównie spływem powierzchniowym, częściowo także płytkimi wodami podziemnymi. Występują na obszarach o klimacie suchym z dwoma porami roku;

epizodyczne, sporadycznie i nieregularnie prowadzące wodę przez krótki czas; występują w strefie suchej, gdzie opady spadają rzadko. Przykładem mogą być doliny pustynne — wadi; są one przez wiele lat całkowicie suche, aby po jednym silnym deszczu na kilka godzin zmienić się w rwącą rzekę. 22)Przepływ rzeki w profilu zamykającym zlewnię o powierzchni 400km2 wynosi 5m/s. Oblicz odpływ jednostkowy z tej zlewni. Odpływ jednostkowy – informuje ile wody odpłynęło średnio z jednego metra kwadratowego zlewni w ciągu jednej sekundy. Obliczamy go dzieląc objętość wody która odpłynęła w ciągu roku przez ilość sekund w ciągu roku (31 536 000) – otrzymujemy w ten sposób przepływ sekundowy. Odpływ jednostkowy q obliczamy ze wzoru: 23)Jakie znasz rodzaje wodowskazów: Najczęściej spotykane są wodowskazy łatowe z podziałem dwucentymetrowym, oraz limnigrafy – urządzenia samopiszące •pionowe •pochyłe •złożone •palowe

•precyzyjne – pływakowe  24)Naszkicuj w układzie współrzędnych krzywe sum czasu trwania przepływów dla: a) rzeki o zmiennym przepływie; b) rzeki o stałych przepływach 25)Wymień bezpośrednie metody pomiaru przepływu:• Metoda wolumetryczna – pomiar polega na podstawieniu wycechowanego naczynia pod strumień wypływającej wody i zmierzeniu czasu napełnienia się naczynia. Przepływ wynosi: V → objętość naczynia [l] Q = ▬  [l/s] t → czas wypełniania się naczynia [s]; najczęściej metodę tą stosuje się do pomiarów wydajności źródeł •Metoda korytka wywrotowego – dwie bliźniacze komory trójkątów połączone z licznikiem obrotów; znając objętość wody w komorach, liczbę obrotów oraz czas dopływu można określić ilość przepływającej wody •Metoda za pomocą przelewów – polega na przegrodzeniu koryta potoku ścianką, powodującą spiętrzenie wody i jej przelewanie się  przez górną krawędź lub wycięcie przegrody. Najczęściej spotykane są przelewy z wycięciem: -Prostokątnym na całej szerokości koryta tzw. Bazina -Prostokątnym ze zwężeniem bocznym tzw. Ponceleta - Trójkątnym  tzw. Thomsona Warstwę wody należy mierzyć w pewnej odległości w górę od korony przelewu, ponieważ bezpośrednio nad koroną zwierciadło wody się obniża. •Metoda chemiczne i fizyczne a)Chemiczna – polega na wprowadzeniu do cieku jakiegoś roztworu chemicznego najczęściej soli kuchennej; Kolorymetryczna – polega na wprowadzeniu do cieku barwnika; Termometryczna – wykorzystuje się różnice temperatury wody cieku głównego i dopływu ze źródła. Wszystkie te trzy metody oparte są na tej samej zasadzie polegającej na wprowadzeniu do cieku pewnej substancji wskaźnikowej i ustalenia przepływu ze stopnia jaj rozcieńczenia lub zmiany temperatury. Mogą być one stosowane zarówno przy ciągłym bądź jednorazowym dozowaniu substancji wskaźnikowej.

 

26)Wymień pośrednie metody pomiaru przepływu:• Metoda punktowa (młynek hydrometryczny) – dokonuje się pomiaru szybkości w różnych punktach: w kilku pionach hydrometrycznych przekroju poprzecznego koryta, a w każdym pionie kilku pomiarów na różnych głębokościach od dna. Na podstawie tych pomiarów rysujemy tachoidę – krzywą przedstawiającą rozkład prędkości w pionie hydrometrycznym; na osi odciętych zaznacza się prędkość płynięcia wody (w [m/s]) a na osi rzędnych głębokość (w [m]).  Na podstawie pomiarów młynkiem hydrometrycznym można obliczyc przepływ wieloma metodami, a których najczęściej stosuje się: Metodę Culmanna; Metodę Harlachera; Metodę rachunkową byłego PIHM-u. •Metoda odcinkowa (pływakowa) – pomiar polega na ustaleniu: powierzchni profilu poprzecznego w co najmniej 3 przekrojach oraz szybkości płynięcia wody na wybranym odcinku biegu potoku (za pomocą pływaka). Przepływ ustala się ze wzoru: Q = F • v • a gdzie: Q – przepływ w m3/s; F – powierzchnia przekroju poprzecznego obliczona ze średniej z trzech przekrojów w m2; v -  szybkość płynięcia na powierzchni m/s; a – współczynnik redukcyjny (od około 0,50 do 0,90 – im większe jest tarcie o dno i brzegi, tym niższy współczynnik należy wprowadzić do wzoru). 27)Naszkicuj tachoidę dla rzeki o zarastającym dnie, oraz dla rzeki zlodzonej: 28)Jaką cechę ma stała Harlachera 29)Jakie znasz statystyczne miary zmienności przepływu •dobowe; •średnie miesięczne; •średnie roczne. 30)Odpływ jednostkowy jest to:

Odpływ jednostkowy jest to ilość wody która odpływa średnio z jednego metra kwadratowego zlewni w ciągu 1s. Jednostką tej miary jest l/s/km2. 31)Współczynnik odpływu jest to: Współczynnik odpływu (α) jest to iloraz warstwy odpływu (H) i opadu (P) wyrażony w % lub jako liczba niemianowana; informuje jaka część wody opadowej odpłynęła z danego obszaru.32)Na jakich kryteriach oparł klasyfikacje reżimów rzecznych Wojejkow: Wydzielił on 9 typów rzek różniących się pochodzeniem wód zasilających i rocznym przebiegiem stanów wody; klasyfikacja ta nawiązywała do podziałów klimatycznych. 33) Na jakich kryteriach oparł klasyfikacje reżimów rzecznych Parde. Klasyfikacja Pardego jest stosunkowo prosta i bardzo przejrzysta. Podstawą jej jest rodzaj zasilania rzek i liczba okresów o ekstremalnych (maksymalnych i minimalnych) przepływach. Parde wyróżnia trzy rodzaje zasilania rzek: •śnieżny; •deszczowy •lodowcowy 34) Na jakich kryteriach oparł klasyfikacje reżimów rzecznych Lwowicz. Podstawą klasyfikacji ustrojów rzecznych Lwowicza  są dwie cechy: rodzaj zasilania rzek (wyróżnił zasilanie śnieżne, deszczowe, lodowcowe, podziemne) i sezonowy rozkład odpływu z podziałem na wiosenny, letni, jesienny i zimowy. 35)Jakie znasz rodzaje rumowiska rzecznego •Toczyny – gruby rumosz skalny przesuwany lub toczony po dnie tylko podczas dużych wezbrań w potokach i rzekach górskich; •Wleczyny – materiał wleczony po dnie o różnej frakcji od żwirowej do piaszczystej, charakteryzujący się tym, że w czasie ruchu rumowisko nie traci kontaktu z dnem;...

Zgłoś jeśli naruszono regulamin