Digidesign Pro Tools M-Powered.pdf

TEST Digidesign Pro Tools M−Powered

Digidesign Pro Tools M-Powered

sekwencer audio/MIDI

Tomasz Wróblewski

Dane techniczne

Liczba obsługiwanych śladów: 32

ślady audio, 256 śladów MIDI.

Format plików: do 24 bitów/96kHz.

Obsługa wtyczek: RTAS, AudioSuite.

Wymagania: Windows XP SP2, Intel

Pentium 4 lub Athlon, 2.8GHz lub

wyższy, Mac OS X, G5 1.8GHz lub wyż-

szy, 512MB RAM, ekran o rozdzielczo-

ści 1024×768 lub wyższej, wolny

port USB na klucz iLok.

Wspierane interfejsy audio/MIDI:

M-Audio FireWire 1814, FireWire 410,

FireWire Solo, FireWire Audiophile, Ozo-

nic, Audiophile 2496, Audiophile 192,

Delta 1010, Delta 1010LT, Delta 66,

Delta 44.

O nowej wersji Pro Tools, przezna-

czonej na rynek domowych i pro-

jektowych studiów nagrań zrobiło

się głośno w kwietniu, tuż przed

targami Musikmesse. Na pierwszą

kopię programu przyszło nam po-

czekać kilka miesięcy. Co ciekawe

– sprzedażą tego programu na ca-

łym świecie zajmują się dealerzy

M-Audio, a nie Digidesign.

W ciągu kilkunastu lat swej obecności

na rynku system Pro Tools stał się wręcz

legendą w środowisku branżowców i sa-

mych muzyków. Konsekwentna polityka

firmy Digidesign, od samego początku

polegająca na sprzedaży zamkniętego

strukturalnie pakietu sprzętowo-progra-

mowego, który można rozszerzać wy-

łącznie za pomocą autoryzowanych do-

datków sprawiła, że firmie tej obcy był

problem piractwa. Jednak zmniejszający

się z roku na rok rynek dużych, profesjo-

nalnych studiów nagrań wymusił na fir-

mie Digidesign działania zmierzające do

Cena:

1.389 zł

Dostarczył

Music Info, Kraków,

tel. (012) 267-24-80,

www.music.info.pl

poszerzenia sektora sprzedaży. Po

wstępnym przygotowaniu artyleryjskim

polegającym na rozpowszechnieniu

mocno ograniczonej, bezpłatnej wersji

programu Pro Tools, nastąpił frontalny

atak na domowe i projektowe studia

nagrań dokonany za pomocą systemów

Digi 001 i, nieco później, MBox. Oprócz

interfejsu podłączanego do komputera

przez USB systemy te zawierały przy-

stosowaną do współpracy z nim wersję

programu Pro Tools – Pro Tools LE. Po-

dążając tym tokiem myślenia korpora-

cja Avid, właściciel Digidesign, zakupiła

M-Audio – firmę produkującą bardzo

popularne interfejsy audio, sterowniki

MIDI i generalnie sprzęt dla domowych

i projektowych studiów nagrań. Pierw-

szym efektem mariażu Digidesign

Estrada i Studio • wrzesień 2005

Digidesign Pro Tools M−Powered TEST

i M-Audio jest opisywany tu Pro Tools

M-Powered – specjalna wersja programu

Pro Tools współpracująca wyłącznie

z wybranymi modelami interfejsów fir-

my M-Audio. W momencie pisania tego

tekstu były to: FireWire 1814, FireWire

410, FireWire Audiophile, FireWire Solo,

sterownik MIDI/interfejs Ozonic, karty

PCI Delta 1010, Delta 1010LT, Delta 66,

Delta 44, Audiophile 192 i Audiophile

2496. Jak łatwo zauważyć, z progra-

mem Pro-Tools M-Powered nie współ-

pracuje żaden interfejs USB firmy

M-Audio i nie należy się spodziewać, by

stało się to w najbliższym czasie. Powód

jest prosty – Digidesign nie chce zamy-

kać sobie możliwości sprzedaży syste-

mów MBox, które bazują na interfejsie

podłączanym właśnie przez USB.

jak sesja testowa, Acrobat Reader czy

demo programu do konwersji plików

makowych – MacOpener. W pudełku

znajdziemy jeszcze jedną niespodziankę

– numer seryjny do programu Ableton

Live Lite 4 Digidesign Edition. Sam pro-

gram trzeba już we własnym zakresie

ściągnąć ze strony firmy Ableton.

Wtyczki programowe

Razem z programem otrzymujemy przydatną kolekcję wtyczek RTAS. Wśród nich

znajduje się zawierający 35 podstawowych wtyczek pakiet DigiRack, który można

powiększyć o najnowszą wtyczkę wielopasmowego korektora – EQ III (do bezpłat-

nego pobrania ze strony www.digidesign.com). Dużą atrakcją jest też dołączenie

do pakietu wir tualnej wersji słynnego levelera Universal Audio 1176, czyli Bomb

Factory BF76. Od czasu pojawienia się na rynku „przekładki” FXpansion VST to

RTAS Adapter użytkownicy Pro Tools mogą też korzystać z przebogatej biblioteki

wtyczek efektowych w formacie VST, wśród których znajdzie się mnóstwo darmo-

wych, często znakomitych procesorów.

Oto pełny wykaz wtyczek do-

starczanych wraz z Pro Tools

M-Powered:

Bomb Factory: BF76 Com-

pressor, BF Essential Clip Re-

mover, BF Essential Correla-

tion Meter, BF Essential Me-

ter Bridge, BF Essential No-

ise Meter, BF Essential Tu-

ner, Funk Logic Mastererizer.

DigiRack: 1-Band EQ, 4-Band

EQ, Chorus, Click, Compres-

sor, D-Verb, D-Verb-AS, DC

Offset Removal, Delay, DeEs-

ser, DigiReWire, Dither, Du-

plicate, Dynamics II, EQ II,

Expander-Gate, Extra-Long

Delay, Flanger, Gain, Gate,

Inver t, Limiter, Long Delay,

Medium Delay, Mod Delay II,

Multi-Tap Delay, Normalize-

Gain Change, Ping-Pong De-

lay, Pitch Shift, Reverse-DC

Removal, Shor t Delay, Signal

Generator, Slap Delay, Time

Comp-Exp-Pitch Shift, Trim.

Ze strony Digidesign można

też pobrać wtyczkę EQ III.

Zawartość pakietu

Pro Tools M-Powered wyposażony jest

w klucz zabezpieczający USB typu

PACE-iLok, czyli służący do przechowy-

wania licencji. Zastosowanie systemu

przechowywania licencji na kluczu USB

pozwala na zainstalowanie programu

i wtyczek na wszystkich używanych

przez siebie komputerach, ale w danym

momencie będzie można pracować tylko

na komputerze, do którego podłączony

jest klucz. Mimo iż korzystanie z klucza

niesie z sobą konieczność zabezpiecze-

nia wolnego portu USB (w niektórych

laptopach nie zawsze jest to łatwe zada-

nie), moim zdaniem jest to wygodniejsze

i bezpieczniejsze rozwiązanie niż prze-

chowywanie licencji na twardym dysku

komputera.

W pakiecie Pro Tools M-Powered,

oprócz wspomnianego wyżej klucza USB,

otrzymujemy dwa dyski instalacyjne (je-

den dla komputerów Macintosh, drugi

dla PC), papierową, 64-stronicową in-

strukcję obsługi oraz przewodnik z in-

formacjami na temat podłączenia inter-

fejsu i pierwszych kroków w obsłudze

programu. Liczący blisko 700 stron Pro

Tools Reference Guide dostępny jest wy-

łącznie jako plik PDF, instalujący się na

dysku razem z programem. Dokument

ten odnosi się wyłącznie do wersji 6.7

programów TDM i LE, od których M-Po-

wered nie różni się w sposób znaczący.

Dyski zawierają instalację programu Pro

Tools M-Powered 6.8, instalatory wtyczek

dostarczanych wraz z programem (patrz

ramka obok), wersję elektroniczną dołą-

czonych do pakietu instrukcji, sterowniki

do interfejsów M-Audio z serii Delta i FW,

sterowniki Digidesign MIDI IO, sterowni-

ki i firmware do pulpitu Digidesign Com-

mand|8 oraz szereg dodatków, takich

Instalacja i uruchomienie

Aby program mógł współpracować

z dedykowanym sprzętem M-Audio nie-

zbędna jest wcześniejsza instalacja dri-

verów WDM znajdujących się na płycie

instalacyjnej Pro Tools M-Powered. Jeśli

ktoś już dysponuje sprzętem M-Audio

kompatybilnym z Pro Tools M-Powered,

wówczas można zainstalować te drive-

ry na istniejących driverach (w ten spo-

sób sprzęt ten będzie również mógł

współpracować z innymi aplikacjami

np. wymagającymi driverów ASIO),

choć nie obejdzie się tutaj bez pojawie-

nia się dwóch okien ostrzegających

o wystąpieniu problemu. Okna ignoru-

jemy i kontynuujemy dalszą instalację.

Nie do końca wyjaśniono sprawę in-

stalacji klucza USB zawierającego licen-

cję. Instrukcja obsługi zawiera jedynie

lakoniczną informację, by umieścić klucz

w porcie USB i uruchomić program. Pro-

blem w tym, że umieszczenie klucza

uruchamia okno informujące o znalezie-

niu nowego sprzętu, a próba otworzenia

programu Pro Tools nie udaje się. Po za-

kończeniu procedury automatycznej in-

stalacji klucza USB i restarcie kompute-

ra okazuje się jednak, że wszystko jest

w porządku, program działa, a klucz

USB widziany jest przez system i zgła-

sza się w menu bezpiecznego usuwania

sprzętu. Program nie uruchomi się

w dwóch wypadkach – gdy w porcie

USB nie będzie klucza z aktywną licen-

cją oraz gdy do komputera nie będzie

podłączony odpowiedni sprzęt M-Audio.

Przed instalacją Pro Tools M-Powered

należy dokonać kilku zmian w systemie

komputera, pozwalających na bardziej

wydajną pracę. Wszystkie opisane są

szczegółowo w instrukcji dostarczonej

wraz z programem i z ich dokonaniem

nie będzie żadnych problemów.

Pro Tools M-Powered dostarczany jest

aktualnie w wersji 6.8 (Pro Tools LE

i TDM są już dostępne w wersji 6.9, któ-

ra charakteryzuje się m.in. ściślejszą in-

tegracją z systemami wideo firmy Avid,

importuje i odtwarza wideo IMX MPEG50

oraz importuje, edytuje i eksportuje pli-

ki audio w formacie MXF – Material

Exchange Format). Ale nie jest to tak

istotne jak fakt, że Pro Tools M-Powered

jest w pełni kompatybilny z każdym in-

nym współczesnym systemem Pro Tools.

Jednym z powodów dużej popularności systemu Pro Tools

jest w znacznej mierze jego prosta, wręcz intuicyjna obsługa.

Tak też jest w przypadku wersji M-Powered.

Estrada i Studio • wrzesień 2005

TEST Digidesign Pro Tools M−Powered

Wejścia i wyjścia kanałów miksera można wybierać z czytelnej listy dialogowej, na której

przedstawiono dostępne por ty sprzętowe (Interface) i por ty programowe (Bus). Jeśli dany ka-

nał zawiera jedynie zaimpor towane, a nie nagrane w programie par tie audio, wówczas nie mu-

simy dla niego definiować wejścia i zostawiamy je jako No Input. W przeciwieństwie do wielu

innych sekwencerów audio/MIDI czytelność konfiguracji wejść i wyjść w kanałach miksera Pro

Tools nie budzi żadnych zastrzeżeń. Aby dany por t sprzętowy dostępny był na liście, wcześniej

musimy skonfigurować go w opcjach I/O Setup. Tu też możemy nadać własne nazwy poszcze-

gólnym por tom dla ich łatwiejszej identyfikacji.

Choć wysokości ścieżek nie można zmieniać płynnie jak w przypadku wielu innych programów

wielośladowych, to w Pro Tools mamy do wyboru sześć różnych opcji wielkości (plus dodat-

kowo funkcja Expanded, więc w sumie 12), co w zupełności wystarcza do pracy. Nuty MIDI mo-

żemy edytować bezpośrednio w oknie sesji, z możliwością skalowania i przewijania widoku pia-

nolowego. Ścieżki możemy nazywać, a w odpowiednich polach umieszczać notatki odnoszące

się do ścieżek. Notatki te widoczne są także w widoku miksera.

Pro Tools M-Powered ma dobrą obsługę MIDI i choć na ten

temat panują różne opinie ja uważam, że zaimplementowa-

na w nim obsługa tego protokołu całkowicie spełnia oczeki-

wania stawiane współczesnym programom wielośladowym.

audio i MIDI pod postacią klipów oraz

edytowalne krzywe automatyki przypi-

sane do wybranych parametrów. W oknie

tym odbywa się praktycznie cała praca

związana z tworzeniem i montażem pro-

jektu, włącznie z edycją ścieżek MIDI

(funkcja, którą Cubase ma dopiero od

niedawna). Okno Mix natomiast przypo-

mina typowy mikser analogowy z piono-

wo umieszczonymi torami wejściowymi

i wyjściowymi wyposażonymi w tłumiki,

regulatory panoramy, przyciski obsługi

i komutacji śladów, sloty insertowe na

pięć procesorów wtyczkowych i pięć to-

rów wysyłkowych na szyny równoległe

(typu send). Wygląd całości jest dość

ascetyczny, ale przejrzysty, klarowny

i dający duże możliwości obsługi oraz

konfiguracji. Długie lata obecności na

rynku wśród wymagających, ceniących

swój czas klientów sprawiły, że Pro Tools

ewoluował do postaci perfekcyjnego

wręcz narzędzia dla producentów muzy-

ki i wersja M-Powered nie jest tu żadnym

wyjątkiem.

Pro Tools M-Powered pozwala na two-

rzenie sesji składających się z maksi-

mum 128 ścieżek audio, 128 powrotów

Aux i 256 ścieżek MIDI. Trzeba jednak

dodać, że w jednej chwili mogą być od-

twarzane (lub jednocześnie odtwarzane

i nagrywane) maksymalnie 32 ślady

monofoniczne. Program obsługuje ścież-

ki z rozdzielczością 16 lub 24 bity i prób-

kowaniem do 96kHz. Zarówno ścieżki

jak i powroty Auxów mogą być przy-

pisane do fizycznych wyjść interfejsu

audio, jak i do maksymalnie 16 grup,

Sesje można więc bez żadnych proble-

mów przenosić do studiów wyposażonych

w „duże protoolsy” (w które przecież wy-

posażona jest większość profesjonalnych

studiów nagrań na całym świecie) i tam

dalej nad nimi pracować.

sam program, jaki znajdziemy w syste-

mach TDM.

Jednym z powodów dużej popularno-

ści systemu Pro Tools jest w znacznej

mierze jego prosta, wręcz intuicyjna ob-

sługa. Tak też jest w przypadku wersji

M-Powered. Praca nad sesją odbywa się

w dwóch oknach – Edit i Mix. Pierwsze

to typowe dla sekwencerów audio/MIDI,

wzorowane na idei wielośladów taśmo-

wych okno sesji z poziomo umieszczo-

nymi, zorientowanymi czasowo ścieżka-

mi, na których znajdują się zdarzenia

Ścieżki MIDI umożliwiają za-

awansowaną edycję nut oraz

kontrolerów, włącznie z ich

edycją graficzną.

Co może PTM-P?

Pro Tools M-Powered jest nieznacznie

zmodyfikowaną (głównie na poziomie

nazw okien i obsługi dedykowanego

sprzętu) wersją Pro Tools LE. Ogólnie

rzecz biorąc jest to praktycznie taki

Estrada i Studio • wrzesień 2005

które można łączyć w pary stereo.

Co więcej, wejście każdego powrotu

Aux może być przypisane do wybra-

nego portu fizycznego albo do wy-

branej grupy. Dzięki temu system

Pro Tools można bardzo łatwo zin-

tegrować ze sprzętowym środowi-

skiem studyjnym oraz sprawnie bu-

dować struktury, w których np.

wysyłka z wybranego kanału steru-

je kluczowaniem wtyczki (de-essera,

bramki, kompresora itp.) pracującej

na innym kanale.

Okno dialogowe nowej sesji w Pro

Tools M-Powered pozwala na wy-

branie częstotliwości próbkowania

i rozdzielczości bitowej wszystkich

plików audio użytych/nagranych

w ramach sesji, zdefiniowanie for-

matu audio (WAV, AIFF) oraz za-

chowanie kompatybilności Mac/PC,

która jest szczególnie istotna w sy-

tuacji, gdy nad naszą sesją będzie-

my pracować w innych studiach

nagrań. Dla zachowania kompaty-

bilności należy też unikać nazywa-

nia plików z wykorzystaniem zna-

ków innych niż ASCII.

prawy do wyjścia 8. Jeśli chcemy

mieć jedno wejście lub wyjście,

wówczas trzeba skonfigurować da-

ną ścieżkę jako mono.

Należy zwrócić uwagę na fakt, że

konfiguracja z poziomu konsoli I/O

Setup programu Pro Tools nie ma

nic wspólnego z ustawieniami ja-

kich dokonamy w mikserze naszego

interfejsu audio. Są to dwa zupełnie

niezależne od siebie moduły, wśród

których moduł Pro Tools jest nad-

rzędny. W mikserze sprzętu M-Audio

można jednak ustawiać poziom gło-

śności portów fizycznych. Częstotli-

wość próbkowania jest już ustawia-

na z poziomu Pro Tools, o czym

należy pamiętać przed rozpoczęciem

sesji, gdyż nie będzie możliwości do-

konania zmiany w czasie jej trwa-

nia. Program testowałem z wykorzy-

staniem interfejsu M-Audio FireWire

410, którego drivery mają jednak

mały bug powodujący kłopot z ob-

sługą tłumików miksera interfejsu

za pomocą kółka myszy (suwaków

ustawionych poniżej -10dB nie moż-

na było „podciągnąć” w górę). Sam

interfejs generował też w tle sygnału

użytecznego słyszalny szum o wy-

raźnie cyfrowym charakterze, świad-

czący o problemach z masą. Szum

zniknął, gdy od laptopa odłączyłem

zasilacz i przeszedłem na pracę na

bateriach.

Wejścia, wyjścia, ścieżki...

Przy tworzeniu konfiguracji sprzę-

towej, w której wejścia i wyjścia oraz

wewnętrzne szyny Pro Tools przypi-

sane będą do określonych portów

fizycznych w interfejsie audio po-

sługujemy się oknem I/O Setup do-

stępnym w menu Setups. Konfigu-

racja oparta jest na układzie tabeli,

w której każdy poziomy rząd to tak

zwana ścieżka (Path) widziana

przez Pro Tools, a każda kolumna

odpowiada wejściu i wyjściu w in-

terfejsie. Na przecięciach rzędów

i kolumn wstawiamy litery R i L

odpowiadające kanałom prawym

i lewym oraz M odpowiadające to-

rowi mono. W ramach jednej ścież-

ki stereofonicznej możemy stwo-

rzyć sub-ścieżki monofoniczne;

nie można jednak w ramach

ścieżki stereo wykorzystać tylko

jednego kanału. Kanały mogą być

przypisane do różnych portów, np.

kanał lewy do wyjścia 4, a kanał

W praktyce

A jak wygląda praca z Pro Tools

M-Powered? Choć na co dzień pra-

cuję z innymi programami, o nieco

innej filozofii i strukturze obsługi,

opanowanie obsługi PT na poziomie

pozwalającym pracować bez ciągłe-

go studiowania instrukcji obsługi

na dobrą sprawę zajęło mi trzy dni.

Całkiem nieźle, szczególnie jeśli

Pro Tools nie ma opcji tworzenia nowych se-

sji w oparciu o wstępnie zdefiniowane sza-

blony, ale trzeba przyznać, że kreowanie no-

wej sesji jest wyjątkowo proste, szczególnie

gdy mamy wstępne wyobrażenie co do para-

metrów sesji. Zamiast dodawać ścieżka po

ścieżce po prostu „hur tem” deklarujemy ile

i czego będziemy potrzebować, wg jakiej linii

czasowej (takty czy sample) ma pracować

i wszystko gotowe.

Estrada i Studio • wrzesień 2005

TEST Digidesign Pro Tools M−Powered

Jest jednak inny problem, kolejny ja-

ki pojawił się na styku sprzęt-program.

Tym razem rzecz dotyczy monitoringu.

Sterownik dostarczany wraz z progra-

mem Pro Tools M-Powered nie uwzględ-

nia opcji Direct Monitoring, czyli czegoś

w rodzaju „szybkiej ścieżki” między

wejściem a wyjściem sprzętowym, po-

zwalającej odsłuchiwać nagrywany sy-

gnał bez opóźnienia wprowadzanego

przez program. Bez tego jesteśmy ska-

zani na wyraźnie słyszalny „efekt Elvi-

sa” (kilkumilisekundowe opóźnienie

sygnału odsłuchiwanego w stosunku

do sygnału podstawowego), co przy

szybszych podziałach wręcz wytrąca

wykonawcę z rytmu. Jedynym wyj-

ściem z sytuacji jest odsłuch na drodze

sprzętowej, czyli np. za pomocą dodat-

kowego miksera.

Koncepcja pracy w oparciu

jedynie o dwa okna – Edit

i Mix – doskonale sprawdza

się w praktyce.

weźmie się pod uwagę ugruntowane

przez wiele lat przyzwyczajenia do in-

nych aplikacji wielośladowych. To trochę

tak, jak jazda w samochodzie z automa-

tyczną skrzynią biegów. Jeśli ktoś nim

jeździł od samego początku, to przejście

na „biegowca” może się okazać bolesne.

Ale jeśli ktoś jeździł tylko w samocho-

dzie z ręczną skrzynią, to musi zapano-

wać jedynie nad okiełznaniem lewej no-

gi (tutaj – używania prawego klawisza

myszy) i powstrzymać odruch ciągłego

szukania drążka zmiany biegów (tutaj

– menu kontekstowych uruchamianych

prawym klawiszem).

Pro Tools M-Powered ma dobrą obsłu-

gę MIDI i choć na ten temat panują róż-

ne opinie ja uważam, że zaimplemento-

wana w nim obsługa tego protokołu

całkowicie spełnia oczekiwania stawia-

ne współczesnym programom wielośla-

dowym. Program współpracuje też z in-

strumentami wirtualnymi w formacie

RTAS, choć sposób ich uruchamiania

bardzo przypomina ten, jaki znamy

z pierwszych sekwencerów obsługują-

cych plug-iny VSTi. Najpierw definiujemy

ślad audio, w insercie którego umiesz-

czamy wirtualny instrument. Dopiero

potem tworzymy ścieżkę MIDI, na której

wśród przycisków komutacji powinien

się znaleźć przycisk odpowiadający zain-

sertowanemu przed chwilą instrumento-

wi (powinien, gdyż niektórzy użytkowni-

cy PT sygnalizują, że niektóre „wirtuale”

nie zawsze chętnie współpracują z ho-

stem PT). Na ścieżkach MIDI, podobnie

jak na ścieżkach audio, możemy nagry-

wać, rysować i edytować krzywe auto-

matyki parametrów. Na dobrą sprawę

– nic dodać nic ująć, choć jeśli chodzi

o edycję MIDI na poziomie pojedynczych

nutek znam wygodniejsze narzędzia...

Warty podkreślenia jest fakt obecności

w pakiecie Pro Tools M-Powered modu-

łu Beat Detective w wersji LE, doskona-

le sprawdzającego się przy wyrównywa-

niu niezbyt równo zagranych dźwięków.

Nie zabrakło też obsługi protokołu

ReWire, pozwalającego na współpracę

z zewnętrznymi aplikacjami i instru-

mentami kompatybilnymi z tym stan-

dardem. Osoby mające wstręt do pracy

z wykorzystaniem myszy mogą do kom-

putera podłączyć sterownik Command|8,

z którym PTM-P jest w pełni kompaty-

bilny.

Stabilności programu niewiele moż-

na zarzucić, ale udało mi się go kilka

razy zawiesić mało przemyślanymi po-

sunięciami, jak choćby próba zmiany

tempa sesji w czasie rzeczywistym czy

uruchomienie jakiejś darmowej wtyczki

VST „przetłumaczonej” przez konwerter

FXpansion. Jak się zatem okazuje, na-

wet legendarny Pro Tools nie jest do

końca głupotoodporny, ale to przecież

program dla zawodowców, którzy nie

używają młotka do wkręcania śrub

drobnozwojowych, prawda...?

Podsumowanie

Wprowadzenie do sprzedaży progra-

mu Pro Tools M-Powered jest dla firmy

Digidesign jednym ze sposobów na

przyciągnięcie klientów posiadających

projektowe i domowe studia nagrań,

a dysponujących już sprzętem firmy

M-Audio. Nawet jeśli ktoś nie dysponuje

sprzętem M-Audio, to zakup całego sys-

temu składającego się z karty PCI (np.

M-Audio Audiophile 2496) i programu

Pro Tools M-Powered zamknie się kwotą

1.800 zł, za którą otrzymujemy w pełni

kompatybilny ze studyjnym standar-

dem system Pro Tools. W sytuacji gdy

najtańszy dotychczas system Pro Tools

– Mbox – kosztuje kilkaset złotych wię-

cej rzecz jest warta rozważenia. Trzeba

jednak pamiętać, że Mbox, choć droż-

szy, wyposażony jest w interfejs, który

zapewnia opcję bezpośredniego monito-

ringu i posiada przedwzmacniacze mi-

krofonowe Focusrite. System Mbox wy-

posażony jest też w „oczko” wyższą

wersję Pro Tools – LE 6.9, która ma kil-

ka ciekawych udoskonaleń w stosunku

do wersji 6.8.

Reasumując – zakup Pro Tools M-Po-

wered to niewątpliwie znakomita inwe-

stycja dla użytkowników interfejsów

M-Audio kompatybilnych z tym progra-

mem (według zapewnień producenta

ich liczba ma systematycznie rosnąć).

Za 1.389 zł otrzymuje się jeden z najlep-

szych (według wielu użytkowników

– najlepszy) pakiet programowy au-

dio/MIDI, który możemy zainstalować

na każdym naszym komputerze, prosty

w obsłudze, czytelny i – przede wszyst-

kim – w pełni kompatybilny ze świato-

wym standardem wśród programów

pracujących w studiach nagrań. E i S

Wnioski z testów

+ kompatybilność z Pro

Tools TDM i LE

+ studyjny standard za roz-

sądną cenę

+ autoryzacja w kluczu

USB pozwalająca na in-

stalację programu na

kilku komputerach

+ możliwość współpracy

z niedrogimi interfejsami

audio/MIDI

– brak funkcji Direct Moni-

toring

Estrada i Studio • wrzesień 2005

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: