Fizjologiczne podstawy wysiłku fizycznego - J. Górski.pdf

(7344 KB) Pobierz
7275577 UNPDF
Fizjologiczne podstawy
wysiłku fizycznego
Podręcznik dla studentów
akademii wychowania fizycznego
i akademii medycznych
pod redakcją
prof. dr. hab. n. med. Jana Górskiego
Wydawnictwo Lekarskie PZWL
Warszawa
PRZEDMOWA
Fizjologia człowieka, czyli nauka o czynności zdrowego organizmu ludzkiego,
należy do podstawowych przedmiotów nauczanych w akademiach medycznych
oraz w wyższych szkołach wychowania fizycznego. Zrozumiałe jest, że w wy-
ższych szkołach wychowania fizycznego główny nacisk kładzie się na fizjologię
wysiłku. Wysiłek mięśniowy, zwłaszcza trwający dłużej i/bądź o większej
intensywności nasila pracę nie tylko mięśni szkieletowych, ale również układu
nerwowego, układu krążenia, układu oddechowego i układu wewnętrznego
wydzielania. Wpływa na przemianę materii, funkcję nerek, wątroby, przewodu
pokarmowego i innych narządów. Fakt ten stawia zarówno przed nauczycielem,
jak i przed studentem szczególnie trudne zadanie. Po to, by zrozumieć i ocenić
zmiany w organizmie w czasie wysiłku należy najpierw przyswoić wiedzę o jego
funkcjonowaniu w spoczynku. Niezbędny do tego jest odpowiednio skon-
struowany podręcznik. Podręcznika takiego brakuje, niestety, w naszym kraju.
Zastępują go skrypty, a także książki pisane zwykle dla różnego szczebla szkół
medycznych. Skrypty obejmują jedynie fragmenty niezbędnej wiedzy, zaś
podręczniki medyczne z kolei problematykę fizjologii wysiłku traktują jedynie
marginesowo. Kierując się powyższymi przesłankami przygotowaliśmy ten
podręcznik. Autorzy są pracownikami Akademii Medycznej w Białymstoku,
Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie i Poznaniu oraz Polskiej
Akademii Nauk. W większości to specjaliści w zakresie szeroko pojętej fizjologii
wysiłku.
Taki dobór autorów ułatwił, niewątpliwie, właściwą selekcję materiału
i ukierunkowanie go na potrzeby słuchaczy zarówno wyższych szkół wy-
chowania fizycznego, jak i akademii medycznych. Służy temu również układ
książki. Każdy rozdział poświęcony czynności danego narządu, czy też układu,
składa się z 2 oddzielnych części. W pierwszej omówiono funcjonowanie tego
narządu (czy też układu) w spoczynku. W części drugiej, natomiast, przed-
stawiono zmiany czynności tegoż narządu (układu) w czasie wysiłku. Dołączono
też inne, niezbędne naszym zdaniem rozdziały, a mianowicie: Równowaga
kwasowo-zasadowa, Termoregulacja, Metabolizm substratów energetycznych,
Wydolność fizyczna, Fizjologiczne następstwa bezczynności ruchowej oraz
Znaczenie aktywności ruchowej w zapobieganiu chorobom cywilizacyjnym. Zdaje-
my sobie sprawę, że pewne rozdziały podręcznika mogą być zbyt obszerne,
zwłaszcza dla niektórych kierunków licencjackich. Układ podręcznika pozwala
jednakże na dowolne korzystanie z poszczególnych jego części. Jeśli prowadzący
uzna np., że część dotycząca fizjologii określonego narządu w spoczynku jest
zbyt obszerna, może korzystać tylko z jej fragmentów. Podręcznik, który
oddajemy do rąk czytelnika, jest pierwszą tego typu publikacją w Polsce
przeznaczoną do nauczania fizjologii wysiłku. Jesteśmy świadomi, że wymaga on
doskonalenia. Dlatego też będziemy niezmiernie wdzięczni za wszelkie uwagi na
jego temat. Nawet te drobne zaowocują ulepszeniem w następnych wydaniach.
Prof. dr hab. med. Jan Górski
SPIS TREŚCI
1. UKŁAD NERWOWY
13
Budowa i czynność układu nerwowego - Piotr Krutki, Jan Celichowski . .
13
Neuron
14
Anatomiczna organizacja ośrodkowego układu nerwowego
34
Receptory i czucie
46
Odruchy rdzeniowe
64
Sterowanie ruchami dowolnymi
72
Wyższe czynności nerwowe
80
Autonomiczny układ nerwowy
87
Czynność układu nerwowego w procesie treningu - Jan Celichowski,
Piotr Krutki
Wpływ układu nerwowego na siłę skurczu mięśnia
93
Trening układu nerwowego
95
Rola receptorów
96
Zmęczenie
96
Koordynacja czynności mięśni w czasie ruchów
98
Nauczanie ruchów
98
2. UKŁAD MIĘŚNIOWY
102
Budowa i czynność tkanki mięśniowej - Jan Celichowski
102
Pobudliwość tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej
102
Unerwienie motoryczne mięśni poprzecznie prążkowanych
110
Struktura czynnościowa mięśni poprzecznie prążkowanych
115
Czynność jednostek ruchowych w czasie ruchów dowolnych
124
Czynność elektryczna mięśni szkieletowych
133
Receptory mięśniowe
136
Tkanka mięśniowa gładka
142
Komórki glejowe
14
94
Budowa mięśni poprzecznie prążkowanych szkieletowych
107
Wpływ wysiłku fizycznego na mięśnie szkieletowe - Łucja Pilaczyńska-
-Szczęśniak, Jan Celichowski
145
Zmienność składu mięśni jako uwarunkowanie aktywności ruchowej .
145
Trening wytrzymałości
148
Trening siły mięśniowej
152
3. UKŁAD KRĄŻENIA - Ewa Czyżewska, Jan Górski
158
Elektrofizjologia komórek mięśnia sercowego
161
Podstawy elektrokardiografii
168
Skurcz mięśnia sercowego
172
Naczynia krwionośne
179
Krwiobieg duży i krwiobieg mały (płucny)
181
Regulacja funkcji układu krążenia
193
Mikrokrążenie
202
Rodzaje krążenia narządowego
207
Czynność układu krążenia podczas wysiłku - Krystyna Nazar
220
Reakcja układu krążenia na wysiłki dynamiczne
220
Reakcja układu krążenia na wysiłki statyczne
229
Wpływ treningu na układ krążenia
230
4. UKŁAD ODDECHOWY - Ewa Czyżewska, Jan Górski
237
Mechanika oddychania
237
Geneza rytmu oddechowego
251
Czynność układu oddechowego podczas wysiłku - Krystyna Nazar ....
261
Wymiana gazowa
261
Wentylacja płuc (V E )
Mechanizmy reakcji układu oddechowego na wysiłek
262
Wpływ treningu na układ oddechowy
267
5. UKŁAD POKARMOWY - Jan Stasiewicz
269
Żucie i połykanie
274
Przełyk
276
Żołądek
278
Trzustka
283
Układ żółciowy
286
Jelito cienkie
288
Jelito grube
290
Wątroba
291
Wpływ wysiłku na czynność przewodu pokarmowego
293
Wpływ wysiłku na zarzucanie treści żołądkowej do przełyku
294
Wpływ wysiłku fizycznego na czynność żołądka
295
Wpływ wysiłku fizycznego na czynność jelita cienkiego
295
Wpływ wysiłku fizycznego na czynność jelita grubego
295
6. UKŁAD WEWNĘTRZNEGO WYDZIELANIA - Maria Górska
298
Biosynteza i wydzielanie hormonów
300
Transport hormonów we krwi
300
Mechanizmy regulacji wydzielania hormonów
301
8
Adaptacja tkanki mięśniowej do obciążenia wysiłkiem fizycznym ....
146
Serce
158
Regulacja oddychania
253
266
Ślina
275

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika:

Zgłoś jeśli naruszono regulamin