PRZEPIS NA CHLEB PSZENNO-ŻYTNI ZE SŁONECZNIKIEM

Wielu zastanawia się po co w dzisiejszych czasach piec w domu samemu chleb, skoro wystarczy udać się do pobliskiego sklepu i bez problemu go kupić. Na upieczenie chleba w domu trzeba poświęcić sporo czasu i wysiłku, ale uważam że efekt jest tego wart. Piekąc chleb w domu dostajemy pachnący i cieplutki bochenek kiedy tylko chcemy nie martwiąc się o godziny dostaw z piekarni. Dodajemy takie dodatki jaki nam najbardziej smakują (nie tylko słonecznik, ale i ziarenka dyni, siemienia lnianego, sezamu, zioła, otręby, orzechy lub rodzynki).

Składniki:

·  400 ml wody

·  500 g mąki pszennej

·  150 g mąki żytniej

·  2 łyżeczki soli

·  2 łyżeczki cukru

·  2 łyżki oliwy

·  1 opakowanie drożdży instant

·  ⅓ szkl. ziarenek słonecznika

Z podanych składników zagnieść porządnie ciasto tak, by uzyskać gładką konsystencję i odstawić w ciepłe miejsce do wyrośnięcia na około pół godziny. Po półgodzinie dodać ziaren słonecznika i znów dokładnie wyrobić i odstawić by rosło w ciepłym miejscu przez kolejne pół godziny. Po upływie tego czasu ciasto znów wyrabiamy, wkładamy do blaszki wyłożonej papierem do pieczenia i znów odkładamy na pół godziny do wyrośnięcia. Wyrośnięte ciasto wkładamy do piekarnika nagrzanego do temperatury 200°C na około 45 minut. Gorący chleb wyjmujemy z blaszki i zawijamy w płócienną ściereczkę, by ostygł.

Sekret udanego chleba tkwi nie tylko w recepturze, ale również w tym, ile razy ciasto wyrabiamy i jak długo pomiędzy tymi wyrobieniami pozwolimy mu wyrastać. Dlatego warto trzymać się podanego przez mnie orientacyjnego czasu przeznaczonego na rośnięcie ciasta.

Przepis nadaje się również do stosowania w maszynkach do pieczenia chleba. Używając maszynki ustaw program podstawowy, wagę bochenka na 1000g, a stopień spieczenia na średni.

SKŁADNIKI:
Mąka żytnia: 0,5 kg
Mąka pszenna razowa: 0,25 kg
Mąka pszenna: 0,25 kg
Drożdże: 2 dag
Cukier: 2 łyżki
Sól: do smaku - spróbować ciasto przed wypiekiem, ma być lekko słonawe (musi Ci smakować).
Mleko: 0,05 litra
Serwatka (lub maślanka pół na pół z wodą): 0,4 litra
Owoce jałowca: 10 kulek.
Olej (najlepiej słonecznikowy): 1 łyżka
Miód naturalny: 1 łyżka
Zezłocona cebula: 2 łyżki
Tłuszcz do przetarcia blachy: ciut.

PRZYGOTOWANIE:
    Mąka musi stać w ciepłym miejscu zanim zabierzesz się do pracy (ok. 30 oC). W małym naczyniu rozrobić letnie mleko (do 40oC) z drożdżami i cukrem. Przygotować dużą michę. Wsypać do niej ciepłą mąkę i uformować wulkan z rozległym kraterem (ważne!). Do zagłębienia wlać cały płyn (serwatka i mleko z droźdżami). Zacząć wyrabiać, najlepiej tak, aby ręce pozostawały oprószone mąką, czyli zasypywać krater i powoli wyrabiać ciasto (tylko ręcznie - ale to oczywiste). Michę nakryć lekko wilgotną serwetą i pozostawić na 20 - 25 minut do lekkiego wyrośnięcia w ciepłum miejscu. Kiedy nasz były wulkan zwiększy swoją objętość dodać sól (sprawdź smak!) przetarte owoce jałowca i olej. Lekko wyrobić, aż zacznie odstawać od ręki (w razie potrzeby można dodać nieco płynu lub mąki).
   Z musu będziemy chleb piec w piekarniku, więc uformowany bochenek kładziemy na LEKKO posmarowanej tłuszczem blasze i pozostawiamy w dość ciepłym miejscu (ok. 45 oC) na plus minus pół godziny. W praktyce będzie to ten sam piekarnik. Idealnym rozwiązaniem byłoby posiadanie dwóch piekarników - jeden w którym wyrasta ciasto, a drugi w którym natychmiaste wypiekamy chleb. Pozostawienie ciasta uformowanego w bochenek w ciepłym piekarniku, a następnie zwiększenie jego temperatury do 195 - 200 oC nie jest najlepszym rozwiązaniem, ale raczej w domowych warunkach jedynym. Pieczemy mniej więcej godzinę. Możemy sprawdzić drewnianym patyczkiem czy ciasto w środku nie jest surowe. Chleb powienien mieć ciepło brązowy kolor i popękaną skórkę bez śladów spalenizny. Jakieś 5 minut przed końcem pieczenia zmieszanym z cebulą lejącym miodem (lekko podgrzanym) polewamy bochen i równie szybko jak otworzyliśmy tak zamykamy piekarnik. UWAGA!!! Aby się nie poparzyć musimy dać chleb stosunkowo nisko (ale nie na samo dno), aby dać mu miejsce na wyrośnięcie, a pod koniec pieczenia wsadzić tam drewnianom łyżką z miodem (nie rękę).

Chleb wielozbożowy

Wykonanie:

1 łyżkę miodu, pół szklanki ciepłej wody, drożdże wymieszać i odstawić na 10 minut, a następnie dodać 4 szklanki ciepłej wody, otręby, kiełki pszenicy, mąkę owsianą, mąkę żytnią i pozostawić na ok. 30 minut. Dodać pozostałe składniki i wymieszać, tworząc ciasto. Ugniatać, aż będzie dobrze wyrobione. Przykryć bawełnianą ściereczką i pozostawić do wyrośnięcia. Piec w temperaturze 200 stopni przez 45-60 minut.

Przepis na chleb razowy

Rozczyn: 1 litr ciepłej wody,
6 dag drożdży,
1 łyżka miodu,
0.5 kg mąki żytniej razowej
Przygotowanie: - wymieszać dokładnie i odstawić na 8 godz. do wyrośnięcia.
Do rozczynu dosypać łyżkę soli, sezamu lub innych nasion.
Ciasto: 1 kg mąki pszennej razowej,
100 g oleju,
Przygotowanie: Dodać mąkę i olej,
wymieszać i posypać mąka i odstawić do wyrośnięcia.
Gdy ciasto dwukrotnie zwiększy swoją objętość,
wyłożyć na stół i uformować dwa bochenki chleba.
Blaszkę po wysmarowaniu masłem można posypać otrębami pszennymi.
Włożyć do wąskich blaszek, przykryć sćiereczką i odstawić do wyrośnięcia,
chleb posypać makiem.
Piekarnik nagrzać do 250˚C,
wstawić blaszki z chlebem,
po 10 min. temperaturę zmniejszyć na 180˚C.
Piec około 1 godz.

CHLEB Z RÓZNYCH ZBÓZ
2 szkl. maki poznanskiej
1 szkl. nanoczonej przez 24 godz. pszenicy calej
½ szkl. otrab pszennych
½ szkl. platkow owsianych
½ szkl. drobnej kaszy jeczmiennej
½ szkl. platkow kukurydzianych
2 lyzki hreczanej kaszy krakowskiej
mleko
1 lyzeczka cukru
5 dag drozdzy
2 lyzki oleju
1 lyzeczka mielonych przypraw: czarnuszki, anyzku, kminku, kolendry, bazylii, majeranku
Przepis:
z 1 szkl. maki, cukru, mleka i drozdzy sporzadzin roczyn. do wyrosnietego rozczynu dodac pozostale skladniki, dokladnie wyrobic. z wyrosnietego ciasta uformowac chleb. wlozyc do wysmarowanej i wysypanej maka blaszki, odstawic do wyrosniecia, posnarowac woda, posypac przyprawami ziolowymi, upiec.

chleb ziolowy:

3 lyzki stolowe oliwy z oliwek
1-2 zabki czosnku
ziola suszone:
basylii 1 ½ lyzeczki
oregano ¾ lyzeczki
rosmaryn ¼ lyzeczki
tymianek ½ lyzeczki
woda ¾ kubka 250 gramowego
mleko 6 lyzek stolowych
cukier 1 ½ lyzeczki
sol 1 ½ lyzeczki
maka pszenna typ 405 3 kubeczki 250 gramowe
drozdze w proszku 2 ¼ lyzeczki lub swieze ca. 30 gramow

Na patelni rogrzac oliwe z oliwek, zdjac z ognia, dodac wycisniety czosnek i ziola (nie stawiac ponownie na ogniu, bo czosnek sie spali). Drozdze wymieszac z maka, + sola i cukrem (swieze rozpuscic w mleku) + mleko (przy suchych) + woda. Na koncu dodac oliwe z ziolami i zagniesc ciasto, dobrze ugniatajac, dodajac maki, gdy sie kleji, ale nie za duzo, tak zeby maka nie zostala na powierzchni. W cieplym miejscu zostawic do wyrosniecia. Forme keksowke 25 cm wysmarowac maslem, uformowac w niej ciasto i pozostawic do wyrosniecia. Nagrzac piekarnik na 180-200 stopni (zalezy od kuchenki), wstawic forme i piec 30-35 minut. Mozna jesc jeszcze cieply!

Chleb żytnio-pszenny:

Skład:

·         1 kg żytniej mąki razowej

·         1 kg pszennej mąki razowej

·         litr zsiadłego mleka, serwatki lub maślanki

·         2 jaja

·         5 dkg drożdży

·         1-2 dkg kminku

·         2 dkg soli

Połowę mąki wymieszać z zsiadłym mlekiem i dodać rozpuszczone w ciepłej osłodzonej wodzie drożdże. Zamieszać. Powierzchnię posypać lekko mąką i zostawić na 2godziny do wyrośnięcia.
Po tym czasie rozczyn roztrzepać drewnianą łyżką.

Pozostałą mąkę wysypać do niecek (lepiej się wyrabia), dodać rozczyn i dokładnie ciasto wyrobić (10 minut na 1 kg ciasta).
Dodać jaja , kminek (zawsze moczę go w letniej wodzie ok. 15 minut), sól.

Powierzchnię wyrobionego tak ciasta (ciasto nie powinno się kleić do rąk, a jeśli się klei, trzeba wyrabiać dalej) zwilżyć letnią wodą i pozostawić do wyrośnięcia (przykryć lnianym płótnem).
Wyrośnięte ciasto ułożyć w 2 formach po ok. 1 kg (w Majdanie układano w koszyczkach) i jeszcze raz odczekać aż podrośnie.

Piec w piekarniku (piecu chlebowym) w temp. 180 stopni przez 45 minut.
Tak upieczony chleb zachowuje świeżość kilka dni.

UWAGA:
Żyto i pszenicę mielić w młynku (jeszcze ich kilka w Majdanie zostało). A co zrobić jak brak takiego? - można mielić w młynku do kawy (z tak mielonego zboża wypiekłem widoczny na zdjęciu chleb).

Tajemnica jakości chleba pieczonego w Majdanie tkwi w tym, aby mielić ziarno i piec chleb tego samego dnia!

Przepis na chleb jest niezbyt pracochłonny i tani (1 kg chleba ok. 3 zł), może przyda się komuś i pozwoli odejść od sprzedawanego pieczywa z ulepszaczami.

Taki chleb piekę z powodzeniem od kilkudziesięciu lat (może lekko zmodyfikowany przez postęp techniczny), ale za każdym razem ma ten swoisty zapach, świeżość i smak.