Boris Akunin - Azazel.pdf - Akunin Boris - TAKIJA1

Boris Akunin

AZAZEL

Przełożył Jerzy Czech

Wydanie oryginalne 1998

Wydanie polskie 2003

Rozdział pierwszy,

w którym opisany jest pewien cyniczny wybryk

W poniedziałek trzynastego maja 1876 roku o trzeciej po południu, w dzień po

wiosennemu świeży i po letniemu ciepły, wiele osób w parku Aleksandrowskim stało się

świadkami skandalicznego zdarzenia, którego niczyja wyobraźnia nie mogła przewidzieć.

Alejami, pośród kwitnących bzów i pałających czerwonymi tulipanami klombów,

przechadzało się szykowne towarzystwo: panie pod koronkowymi parasolkami (żeby nie

dostać piegów), bony z dziećmi w marynarskich ubrankach, znudzeni młodzi ludzie w

modnych szewiotowych surdutach albo na angielską modłę krótkich marynarkach. Nic nie

zapowiadało, że wydarzy się coś przykrego; powietrze, pełne aromatów dojrzałej, pewnej

siebie wiosny, sprzyjało nastrojowi leniwego zadowolenia i pogodnej nudy. Słońce

przypiekało nie na żarty, toteż wszystkie pozostające w cieniu ławki były zajęte.

Na jednej z nich, ustawionej niedaleko Groty i zwróconej frontem do kraty, za którą

zaczynała się ulica Nieglinna i widniał żółty mur Maneżu, siedziały dwie panie. Jedna,

całkiem młoda (najpewniej wcale nie pani, tylko panna), czytała książkę w safianowej

oprawie, raz po raz z zaciekawieniem zerkając na boki. Druga, dużo starsza, w

ciemnogranatowej sukni z wełny w dobrym gatunku i praktycznych sznurowanych botach, ze

skupioną miną przebierała drutami, robiąc na nich coś zjadliwie różowego. Zwracała przy

tym głowę to w prawo, to w lewo, jej spojrzenie zaś było tak bystre, że z pewnością nie

mogło przed nim umknąć nic choć trochę zajmującego.

Na młodego człowieka w wąskich kraciastych spodniach, surducie niedbale rozpiętym

nad białą kamizelką i okrągłym szwajcarskim kapeluszu dama od razu zwróciła uwagę;

bardzo dziwnie szedł aleją – to zatrzymywał się, wypatrując kogoś między spacerującymi, to

gwałtownie ruszał do przodu, to znowu nieruchomiał. Wtem niezrównoważony osobnik

spojrzał na nasze panie i jak gdyby podejmując jakąś decyzję, skierował się ku nim długimi

krokami. Zatrzymał się przed ławką i zwracając się do młodziutkiej panny, wykrzyknął

falsetem clowna:

– Łaskawa pani! Czy ktoś już mówił pani, że jest niewybaczalnie piękna?

Panna, która naprawdę była piękna jak poranek, podniosła wzrok na bezczelnego

osobnika i w przestrachu lekko otwarła poziomkowe usta. Także jej poważną towarzyszkę

speszyła taka niesłychana bezceremonialność.

– Zniewoliło mnie pierwsze pani spojrzenie! – błaznował nieznajomy, całkiem zresztą

przyzwoitej powierzchowności młody człowiek (modnie podstrzyżone skronie, wysokie blade

czoło, czarne, płonące w podnieceniu oczy). – Raczy pani pozwolić, bym na jej niewinnym

czole wycisnął jeszcze bardziej niewinny, absolutnie braterski pocałunek!

– Ależ pan jestesz upity! – oprzytomniała pani z drutami, która, jak się okazało, mówiła z

charakterystycznym niemieckim akcentem.

– Jeśli jestem pijany, to wyłącznie z miłości – zapewnił ją bezczelny typ i tym samym

nienaturalnym głosem, momentami przechodzącym w skowyt, zażądał: – Jeden jedyny

pocałunek, w przeciwnym razie niezwłocznie odbiorę sobie życie!

Panna wcisnęła się w oparcie ławki, zwracając twarzyczkę ku swej obrończyni. Ta zaś,

jakkolwiek sytuacja była niepokojąca, przejawiła niezłomne męstwo.

– Ftej fili precz! Pan sfariował! – Podniosła głos i nadstawiła robótkę z wojowniczo

sterczącymi drutami. – Sara fsywam stójkowy!

A wtedy zdarzyło się coś już zupełnie niebywałego.

– Ach, tak! Zostałem odtrącony! – zakrzyknął z udawaną rozpaczą młody człowiek,

teatralnym gestem zasłaniając oczy, po czym z wewnętrznej kieszeni niespodziewanie

wyciągnął mały, połyskujący czarną stalą rewolwer. – Cóż warte jest życie, gdy coś takiego

mnie spotyka! Jedno pani słowo, a będę żył! Jedno słowo, a padnę trupem! – zaapelował do

panny, która sama siedziała ledwie żywa. – Pani milczy? W takim razie żegnam!

Widok wymachującego bronią mężczyzny nie mógł nie ściągnąć uwagi przechodniów.

Korpulentna dama z wachlarzem w ręku, dostojny pan z Orderem Świętej Anny na szyi, dwie

pensjonarki w jednakowych brązowych sukienkach z pelerynami – wszyscy zastygli w

miejscu; nawet za ogrodzeniem, na trotuarze, zatrzymał się jakiś student. Krótko mówiąc,

można się było spodziewać, że ktoś natychmiast położy kres tej obrzydliwej scenie.

Ale dalszy ciąg nastąpił tak szybko, że nikt nie zdążył interweniować.

– Na los szczęścia! – zawołał pijany (a może naprawdę szalony), raptownie uniósł

wysoko rękę z rewolwerem, zakręcił bębenkiem i przyłożył lufę do głowy.

– Błazen! Nie ma pionta klepka! – zasyczała dzielna Niemka, ujawniając przy okazji nie

najgorszą znajomość potocznej ruszczyzny.

Młody człowiek, do tej pory blady, jął dodatkowo szarzeć i zielenieć; wreszcie zagryzł

dolną wargę i przymknął oczy. Panna też swoje na wszelki wypadek zamknęła.

Postąpiła słusznie: oszczędziło jej to potwornego widowiska. W chwili gdy gruchnął

strzał, głowa samobójcy gwałtownie odskoczyła w bok, a z otworu, przez który wyleciała

kula, trochę powyżej lewego ucha, wykwitła czerwono-biała fontanna.

Pióro nie opisze tego, co się wtedy zaczęło. Niemka rozejrzała się oburzona, jak gdyby

wzywając wszystkich na świadków tego niesłychanego bezeceństwa, a potem podniosła

niesamowity jazgot, który dołączył się do pisku pensjonarek i przenikliwych krzyków

korpulentnej damy. Panna leżała bez czucia na moment otworzyła oczy i zaraz omdlała.

Zewsząd zbiegali się ludzie, i tylko stojący pod kratą student, wrażliwszej widać natury,

pognał co sił w przeciwną stronę, na ulicę Mochową.

Ksawierij Fieofiłaktowicz Gruszyn, prystaw Urzędu Śledczego przy moskiewskim

oberpolicmajstrze, westchnął z ulgą i odłożył na lewą kupkę („Przejrzane”) wykaz ważnych

przestępstw za dzień wczorajszy. Minionej doby, to znaczy trzynastego maja, w żadnej z

dwudziestu czterech policyjnych dzielnic sześćset-tysięcznego miasta nie wydarzyło się nic

takiego, co wymagałoby interwencji Urzędu. Jeden zabity w wyniku bójki między pijanymi

rzemieślnikami (zabójca został zatrzymany na miejscu zbrodni), dwaj ograbieni dorożkarze

(tym niech się zajmą rewiry), zniknięcie sumy siedmiu tysięcy ośmiuset pięćdziesięciu trzech

rubli i czterdziestu kopiejek z kasy Banku Rosyjsko-Azjatyckiego (to całkowicie w gestii

Antona Siemionowicza z wydziału przestępstw gospodarczych). Przestali już, dzięki Bogu,

nękać Urząd rozmaitymi drobiazgami w rodzaju kradzieży kieszonkowych, podrzuconych –

niemowląt i pokojówek, które się powiesiły – do tego służy „Raport policyjny o

wydarzeniach w mieście”, w drugiej połowie dnia rozsyłany po wydziałach.

Ksawierij Fieofiłaktowicz ziewnął rozkosznie i znad szylkretowego pince-nez spojrzał na

kancelistę, urzędnika czternastej klasy 1 , Erasta Pietrowicza Fandorina, po raz trzeci

przepisującego tygodniowy raport dla oberpolicmajstra. To nic – stwierdził w duchu Gruszyn

– niech się od początku przyucza do staranności, jeszcze potem za to podziękuje. Też

wymyślili – bazgranie stalowym piórkiem, i to dla wysokiej zwierzchności! Oj, nie,

kochaneczku, pisz no mi po staremu, gęsim piórem, nie spiesząc się, ze wszystkimi ogonkami

i zakrętasami. Jego ekscelencja dorastał za cara Mikołaja, więc dobrze wie, co znaczy

porządek i szacunek dla urzędu.

Pan Ksawierij ze szczerego serca dobrze życzył młokosowi i żałował go po ojcowsku. Bo

też trzeba przyznać, że los okrutnie obszedł się ze świeżo upieczonym kancelistą. Kiedy

chłopak miał lat dziewiętnaście, został sierotą – matki nie znał od małego, a ojciec, gorąca

głowa, roztrwonił majątek na czcze projekty, po czym opuścił ten świat. Wzbogacił się

podczas gorączki kolejowej, podczas bankowej – zbankrutował. Kiedy w zeszłym roku banki

komercyjne zaczęły upadać jeden za drugim, wielu zacnych ludzi poszło z torbami.

Najpewniejsze papiery procentowe zmieniły się w zwykłe świstki, śmiecie. Tak więc pan

Fandorin, porucznik rezerwy, z którym atak serca uporał się w jednej chwili, nie zostawił

jedynemu synowi nic oprócz weksli. Chłopiec powinien był ukończyć gimnazjum, wstąpić na

uniwersytet, a tu raptem musiał iść z rodzinnego domu w świat, zarabiać na kawałek chleba.

Ksawierij Gruszyn wydał pełne współczucia chrząknięcie. Sierota zdał egzamin na

rejestratora kolegialnego, rzecz dla tak wykształconego młodzieńca nietrudna, ale jakie licho

zaniosła go do policji? Pracowałby sobie w statystyce albo choćby w sądzie. Ciągle

1 W przedrewolucyjnej Rosji wszyscy funkcjonariusze państwowi zarówno wojskowi, jak i cywilni, dzielili się

na czternaście klas. Czternasta, najniższa, to rejestrator kolegialny (przyp. tłum.).

romantyka w głowie, ciągle marzenia, żeby złapać jakiegoś Rymalda Rymaldyniego! A u nas

kochaneczku, o Rymaldynów trudno (Ksawierij Fieofiłaktowicz z dezaprobatą pokiwał

głową), u nas najczęściej trzeba siedzieć kamieniem i spisywać protokoły, jak to mieszczanin

Gołopuzow po pijanemu siekierą ukatrupił małżonkę z trojgiem maleńkich dziatek.

Pan Fandorin junior pracował w Urzędzie dopiero trzeci tydzień, ale Ksawierij

Fieofiłaktowicz, stary wyga, doświadczony detektyw, wiedział już dobrze, że pożytku z

chłopczyny nie będzie. Za subtelny, za delikatnie chowany. Od razu w pierwszym tygodniu

wziął go na miejsce zbrodni (kiedy to zaszlachtowali żonę kupca Krupnowa), Fandorin zaś,

ledwo spojrzał na zabitą, zzieleniał cały i trzymając się ściany, prędko, prędko – na podwórze.

Widok kupcowej w istocie mało był pociągający: gardło rozharatane od ucha do ucha,

wywalony język, wybałuszone oczy, no a krwi, ma się rozumieć, pociekło całe morze. W

rezultacie Ksawierij Fieofiłaktowicz musiał sam przeprowadzić dochodzenie i spisać

protokół. Sprawa zresztą, szczerze mówiąc, nie okazała się zbyt zawikłana. Stróż Kuzykin

miał tak rozbiegane oczy, że Ksawierij Fieofiłaktowicz z punktu rozkazał stójkowemu wziąć

go za kark i wsadzić do ciupy. Kuzykin siedzi już dwa tygodnie, wypiera się wszystkiego, ale

to nie szkodzi, przyzna się, bo przecie nikt inny kupcowej zarżnąć nie mógł – do takich spraw

po trzydziestu latach prystaw miał niezawodnego nosa. No, a Fandorin i w kancelarii się

przyda. Sumienny, pisze jak należy, zna języki, jest rozgarnięty, a nawet miły w obejściu, nie

to co pijanica Trofimow, którego w zeszłym miesiącu przenieśli z posady kancelisty na

stanowisko młodszego pomocnika rewirowego na Chitrowce. Niech tam się upija i obraża

przełożonych.

Gruszyn ze złością zabębnił palcami po stole obitym zwykłym urzędowym suknem, wyjął

z kieszeni kamizelki zegarek (oj, daleko jeszcze do obiadu!) i energicznym ruchem sięgnął po

świeży numer „Moskowskich Wiedomosti”.

– No, łaskawco, czym to nas dzisiaj zabawią – powiedział głośno, a młody kancelista

ochoczo odłożył nienawistne gęsie pióro, wiedząc, że pryncypat zaraz zacznie odczytywać

tytuły i najróżniejsze kawałki, opatrując je własnymi komentarzami; taki bowiem zwyczaj

miał Ksawierij Gruszyn.

– Niech pan popatrzy, panie Eraście, od razu na pierwszej stronie, w najbardziej

widocznym miejscu!

Najnowszy amerykański gorset

„Lord Byron”

z najsolidniejszego rogu wielorybiego. Dla panów

pragnących być szczupłymi. Jeden cal w pasie, cały

sążeń w ramionach!

A litery – wielkie na arszyn! A poniżej maczkiem prawie:

Boris Akunin - Azazel.pdf

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: