Kształtowanie się zapasu w warunkach deterministycznych
Czynniki przy ustalaniu poziomu zapasu:
- długość czasu dostawy potrzebna na odtworzenie zapasu
- prawdopodobieństwo przekroczenia czasu dostawy i wielkości dostawy
- założony poziom obsługi klienta
- liczba magazynów
Poziom zapasu bezpieczeństwa:
ZB=(rmax-rśr)tD gdzie: tD – cykl dostawy, r – zapas – rmax – max popyt, rśr – śr. popyt w jednostce czasu.
ZB=k*d k=1 współczynnik pewności 84,13%,
k=2 współczynnik pewności 97,72%
k=3 współczynnik pewności 99,92%
k- związany jest z poziomem obsługi klienta. Im krótszy cykl dostawy tym mniejszy poziom zapasów bezpieczeństwa.
Istnieją trzy grupy metod:
1. Metody statystyczne
2. Metody optymalizacyjne
3. Metody dynamicznego sterowania zapasami
W warunkach deterministycznych stosujemy 1 i 2, w warunkach niepewności 3.
Istnieją dwa parametry sterowania zapasami:
1. Czas realizacji zamówienia
Schemat czasowy scenariusza realizacji zamówień:
1- czas na opracowanie zamówienia
2- dostarczenie dostawcy
3- przygotowanie partii do wysyłki
4- dostarczony do dostawcy
5- przyjęcie
6- przygotowanie do pobrania (udostępnianie)
1 5 6
2 4
3
t0 t1 t2 t3 t4 t5 t6
czas realizacji zamówienia – czas (cykl) dostawy
2. Wielkość dostawy
EWZ – ekonomiczna wielkość zamówienia (partii)
EOQ – optymalna wielkość partii
Tu równoważą się dwa koszty:
- koszt zakupu
- koszt magazynowania
Ekonomiczna wielkość partii Qopt
Qopt=
gdzie: R- roczne zapotrzebowanie na dany materiał
Kz – koszt zamówienia przypadający na jedno zamówienie (czyli jednostkowy koszt zamówienia)
Ku – koszt utrzymania jednostki materiału
Warunki:
1. Określenie rocznego zapotrzebowania
2. zużycie jest równomiernie rozłożone w czasie
3. nie występuje odroczenie w czasie pomiędzy złożeniem zamówienia a otrzymaniem dostawy.
Wielkość partii nie rośnie proporcjonalnie.
Musimy pamiętać o tym, aby monitorować stan zapasów w magazynie.
Przykład ustalenia normy zapasu w oparciu o metodę statystyczną:
Średni cykl dostaw: Odchylenia od tD
tD= to=
Zmin=to
Zbież=tD
Zmax=Zmin+Zbież
Nz=Zmin+
gdzie: t- cykl dostaw, D- wielkość dostaw
Dwa podstawowe modele (metody) starowania zapasami:
1. Poziom zapasu wyznaczający moment zamówienia (zwany polityką ponownego zamawiania)
2. model stałego cyklu zamawiania
Ad1 Model I
Korzystając z tegomodelu należy określić:
- poziom zapasu informującego o potrzebie złożenia zamówienia
- partia dostaw
W oparciu o ten system powstał KANBAN
Poziom zapasu wyznaczającego moment zamówienia:
Zt=ytD+k*d
gdzie: yt – prognoza wielkości potrzeb
tD – średni cykl realizacji zamówienia
k – współczynnik bezpieczeństwa
d - odchylenie standardowe
Powyższy wzór służy do wyznaczenia poziomu minimalnego. System ten stosuje się do drobnych przedmiotów.
Ad 2. Stały cykl zamawiania – Model II
czas
Dwie wielkości:
- poziom zapasu maksymalnego
- cykl przeglądów pomiędzy dwoma kolejnymi kontrolami
Ztmax=yt(tD+topt)+k*d
nopt=R/Qopt
topt=360/nopt
gdzie: topt – cykl optymalny
W modelach dynamicznych należy pamiętać że mamy prognozowany poziom dynamiczny.
W modelu I może się zdarzyć tak, że ekonomicznej wielkości partii nie uda się nam zmieścić w jednym środku transportowym, lub może jej być za mało niż chce dostawca.
Krzywe kosztowe w klasycznym modelu zapasów
Podsumowanie:
Q – parametr wielkości partii
Qs (Qopt) (wielkość partii stała)
Q <
Q2 (wielkość partii zmienna)
t- czas realizacji zamówienia albo cykl dostaw
tDs (cykl dostaw stały)
t <
tDz (cykl dostaw zmienny)
wielkość zamówienia
cykl dostaw
Qs
Qz
tDs
tDs ; Qs
tDs ; Qz
tDz
tDz ; Qs
tDz ; Qz
W tych modelach nie uwzględniono następujących czynników:
- zmian cen materiałów
- ograniczeń finansowych
Przy sterowaniu zapasami mówimy o wielokryterialności podejmowania decyzji.
Musimy uwzględnić następujące kryteria:
- polityka i strategia firmy w zakresie obsługi klienta
- reputacja firmy
- stabilność zatrudnienia
- niezawodność dostawcy
- szanse tkwiące w technologii
- szacowana wielkość zapasów niemożliwych do dostarczenia na czas z powodu ograniczeń zdolności produkcyjnej i problemów finansowych
Szczególny przypadek sterowania zapasami dotyczący możliwości uzyskania upustów cenowych przy nabywaniu większej partii.
Mogą wystąpić dwa przypadki:
1. Qopt³Qq
2. Qopt<Qg
gdzie: Qq – graniczna wielkość partii.
tKZ=Q/2 *Cz*r+ R/Q * Kz + R * Cz
CZR=CZ(1-d)
gdzie: Q – wielkość partii
Cz – cena zakupu
r -stopa procentowa utrzymania zapasu
R – roczne zapotrzebowanie na dany materiał
Niezbędną rzeczą przy sterowaniu zapasami jest: Rachunek kosztów zapasów. Jest on ważny ponieważ:
- zapasy utrzymywane przez firmę oddziaływują na poziom obsługi klienta
- decyzje typu trade – offs podejmowane w obrębie systemu logistycznego w firmie i poza nią
Istnieją dwa rachunki kosztów zapasów:
1. rachunki bieżące
2. rachunki hipotetyczne
Wzajemne relacje między kosztami zapasów (trade – offs)
4 grupy narzędzi logistycznych
1. służące do planowania zapotrzebowania
2. związane z wyborem dostawców
3. związane ze sterowaniem zapasami
Problem decyzyjny: koszty utrzymywania zapasów – koszty tworzenia zapasów
Założenia:
- dostawy zamówionych partii następują na początku danego okresu
- cena zakupu nie zależy od wielkości dostawy
- ...
Mafri