Małoskalowa energetyka biogazowa– perspektywy rozwoju w warunkach polskich.pdf
(
683 KB
)
Pobierz
100217770 UNPDF
Podkomitet ds. Użytkowania Gazu
1. PN-EN 30-1-1:2006 Domowe urządzenia gazowe do gotowania i pieczenia – Część 1-1: Bezpieczeństwo – Postanowienia ogólne
2. PN-EN 30-2-1:2006
Domowe urządzenia gazowe do gotowania i pieczenia – Część 2-1: Racjonalne wykorzystanie energii – Postanowienia
ogólne
3. PN-EN 125:2001
Urządzenia nadzoru płomienia do odbiorników spalających gaz – Urządzenia typu termoelektromagnetycznego
4. PN-EN 126:2002
Wielofunkcyjne urządzenia sterujące do odbiorników spalających gaz
5. PN-EN 257:2001
Termostaty mechaniczne do urządzeń spalających paliwa gazowe
6. PN-EN 297:2002
Kotły centralnego ogrzewania opalane gazem. Kotły typu B11 i B11BS, z palnikami atmosferycznymi, o nominalnym ob-
ciążeniu cieplnym nieprzekraczającym 70 kW
7. PN-EN 331:2005
Kurki kulowe i kurki stożkowe z zamkniętym dnem, sterowane ręcznie, przeznaczone dla instalacji gazowych budynków
8. PN-EN 437:2005
Gazy do badań – Ciśnienia próbne – Kategorie urządzeń
9. PN-EN 449:2002
Wymagania dotyczące specjalizowanych urządzeń zasilanych skroplonymi gazami węglowodorowymi C3-C4 – Domowe
ogrzewacze pomieszczeń bez odprowadzenia spalin (łącznie z ogrzewaczami z dyfuzyjnym spalaniem katalitycznym)
10. PN-EN 549:2000
Materiały gumowe do uszczelnienia i membrany stosowane w urządzeniach gazowych i osprzęcie instalacji gazowej
11. PN-EN 621:2006
Gazowe ogrzewacze powietrza z wymuszoną konwekcją do ogrzewania pomieszczeń, z wyłączeniem pojedynczych
mieszkań, o obciążeniu cieplnym nieprzekraczającym 300 kW, bez wentylatora wspomagającego doprowadzenie po-
wietrza do spalania i/lub odprowadzenie spalin
12. PN-EN 751-1:2005
Środki uszczelniające do metalowych połączeń gwintowych będących w kontakcie z gazami 1, 2 i 3 rodziny i wodą go-
rącą – Część 1: Anaerobowe środki uszczelniające
13. PN-EN 751-2:2005
Środki uszczelniające do metalowych połączeń gwintowych będących w kontakcie z gazami 1, 2 i 3 rodziny i wodą go-
rącą – Część 2: Nietwardniejące środki uszczelniające
14. PN-EN 751-3:2005
Środki uszczelniające do metalowych połączeń gwintowych będących w kontakcie z gazami 1, 2 i 3 rodziny i wodą go-
rącą – Część 3: Niespiekane taśmy PTFE
Gazowe ogrzewacze powietrza z wymuszoną konwekcją do ogrzewania pomieszczeń, z wyłączeniem pojedynczych
mieszkań, o obciążeniu cieplnym nieprzekraczającym 300 kW, z wentylatorem wspomagającym doprowadzenie powietrza
do spalania i/lub odprowadzenie spalin
16. PN-EN 13869:2006 Zapalniczki – Zapalniczki z utrudnionym uruchamianiem dla dzieci – Wymagania bezpieczeństwa i metody badań
17. PN-EN ISO 9994:2006 Zapalniczki – Wymagania bezpieczeństwa
Małoskalowa energetyka biogazowa
– perspektywy rozwoju w warunkach polskich
Maciej Witek*
)
Wstęp – punkt wyjścia do pozyskiwania
w Polsce biogazu z upraw roślin
energetycznych
20% udziału energii odnawialnej w bilansie energetycz-
nym poszczególnych krajów,
zmniejszenie emisji CO
2
o 20% w porównaniu z rokiem
przyjętym jako bazowy,
20% poprawę efektywności energetycznej wykorzysta-
nia paliw pierwotnych poprzez redukcję zapotrzebowania
energii na jednostkę dochodu narodowego.
Wobec wzrostu cen energii elektrycznej na rynku hurto-
wym w Polsce, jaki obserwujemy w ciągu ostatnich miesięcy,
jak również wymaganych ograniczeń w emisji CO
2
, spowodo-
wanych limitami poniżej aktualnych wielkości emisji w Pol-
sce, stoimy przed problemem redeinicji polityki energetycznej
w celu znalezienia proekologicznych, a zarazem efektywnych
źródeł energii elektrycznej. Naturalnym kierunkiem poszuki-
wań w warunkach polskich, gdzie dysponuje się łącznym are-
ałem ziemi uprawnej na poziomie 16 mln ha
1)
, są odnawialne
Ukazujące się dokumenty kierunkowe polityki energe-
tycznej Unii Europejskiej w postaci Pakietu energetycznego
z marca 2007 r. oraz projektu dyrektywy dotyczącej wyko-
rzystania energii odnawialnej ze stycznia 2008 r. wskazują na
rosnące znaczenie odnawialnych źródeł energii w przyszłym
bilansie zużycia paliw pierwotnych. Przyjęcie w Pakiecie
energetycznym reguły 3×20 będzie miało zasadnicze zna-
czenie dla deinicji polityki energetycznej poszczególnych
krajów Unii Europejskiej. Strategia energetyczna oznacza
osiągnięcie 3 głównych celów w horyzoncie 2020 r. przez
poszczególne kraje UE:
*
)
Dr inż.
Maciej Witek
– Operator Gazociągów Przesyłowych
GAZ-SySTeM SA, tel. (022) 76 70 984, maciej.witek@gaz-system.pl
1)
Wykorzystywanej obecnie na potrzeby rolnictwa żywnościowego,
częściowo leżące odłogiem.
GAZ, WODA I TeCHNIKA SANITARNA
■
PAźDZIeRNIK 2008
5
15. PN-EN 1020:2006
źródła energii (OŹE), w tym energetyka biometanowa. Przy-
szłość energetyki biogazowej, w perspektywie krótko- i śred-
nioterminowej, upatrywana jest przez specjalistów w rozwoju
technologii zgazowania biologicznego roślin uprawnych jako
najefektywniejszej dostępnej obecnie biotechnologii oraz pro-
dukcji biometanu, wykorzystywanego w małoskalowych ukła-
dach kogeneracyjnych
2)
do wytwarzania energii elektrycznej
i ciepła, ewentualnie zatłaczania nadwyżek biometanu do sieci
gazowej [2].
Tymczasem w pierwszej połowie 2008 r. nie było w Pol-
sce biogazowni działającej w oparciu o biomasę uzyskiwaną
z upraw roślin energetycznych, nie była znana autorowi arty-
kułu realizacja zaawansowanych projektów z segmentu inno-
wacyjnej energetyki biometanowej. Funkcjonowały jedynie
w województwie zachodniopomorskim dwie biogazownie
uruchomione w 2006 r. oraz 2008 r., wykorzystujące do pro-
dukcji biogazu podłoża naturalne pochodzenia zwierzęcego
w dużym gospodarstwie rolnym prowadzonym przez Duń-
czyków (www.poldanor.pl). Tego typu instalacje wykorzystu-
jące biogaz jako produkt uboczny innych procesów techno-
logicznych lub hodowli zwierząt, wymagające odsiarczania
biogazu, nie są przedmiotem analiz niniejszego artykułu.
Niniejsza praca stanowi ocenę możliwości rozwoju w wa-
runkach polskich małoskalowej energetyki ekologicznej,
funkcjonującej w oparciu o biogaz wytwarzany z upraw ro-
ślin energetycznych poddawanych fermentacji beztlenowej
(anaerobowej). Nie jest intencją autora omawianie proble-
matyki pozyskania i wykorzystania biogazu jako produktu
ubocznego uzyskiwanego „przy okazji” takiej, jak działalno-
ści jak: hodowla zwierząt, oczyszczalnie ścieków czy użyt-
kowanie wysypisk śmieci.
ce w mezoilnym zakresie temperatur 32÷42 ºC, wymaganym
odczynie pH dla bakterii metanowych z przedziału 6.8÷7.5, są
najbardziej rozpowszechnione w praktyce, choć należy pod-
kreślić, iż w procesie wytwarzania biogazu bierze udział kil-
ka rodzajów mikroorganizmów, które mają różne wymagania
środowiskowe dla optymalnego wzrostu. Działanie zakłócają-
ce (hamujące) różnych czynników oraz substancji jest trudne
do ustalenia
a priori
; z tego powodu ważna jest empiryczna
weryikacja procesu fermentacji w danych warunkach pracy
biogazowni, przy zachowaniu decydującego kryterium, jakim
jest zapewnienie optymalnej produkcji metanu.
W Niemczech w 2002 r. eksploatowanych było około
2000 instalacji wytwarzających biogaz z podłoża pocho-
dzenia zwierzęcego i roślinnego, z tym, że ze względu na
ograniczoną podaż biogazu były to obiekty o małych mo-
cach, zawierających się najczęściej w przedziale 30 kW
el
÷
100 kW
el
. U naszych zachodnich sąsiadów obserwowany jest
w ostatnich 5 latach szybki wzrost ilości eksploatowanych
instalacji wytwarzających biogaz w procesie zgazowania
fermentacyjnego substratów takich jak kiszonka kukurydzy,
kiszonka roślin zbożowych (żyta), kiszonka trawy, cechu-
jących się podobnymi wartościami uzysku biogazu z tony
świeżej masy roślinnej na poziomie 200 [m
3
/t sm].
Biogazownie ze względów ekonomicznych integrowane
są najczęściej z układami kogeneracyjnymi, produkującymi
energię elektryczną oraz ciepło, czasami produkują biome-
tan zatłaczany do ogólnodostępnego systemu dostawy gazu
ziemnego. Na skutek rozwoju i komercjalizacji technologii
wytwarzania biogazu, wyraźnie zauważalna jest tendencja
do budowy biogazowni działających na potrzeby coraz więk-
szych obiektów energetycznych, których moce zainstalowa-
ne dochodzą w praktyce do wartości mocy elektrycznej na
poziomie 1 MW
el
, co może być szansą na prowadzenie samo-
dzielnej gospodarki energetycznej w skali całej gminy. Jest
to niewątpliwie pozytywny skutek wprowadzanych przez
władze niemieckie regulacji prawnych w zakresie wytwa-
rzania tzw. „zielonej energii” oraz dotacji inwestycyjnych ze
środków Unii Europejskiej. Szacunkowe dane uzyskane z in-
ternetu wskazują, iż w Niemczech od 2002 r. uruchomionych
zastało kolejnych 1000 projektów biogazowni, z wyraźną
tendencją wzrostu możliwości produkcyjnych pojedynczych
instalacji.
Również Austria w zakresie produkcji i wykorzystania bio-
gazu może pochwalić się realizacją konkretnych projektów.
Dla przykładu, w pobliżu granicy z Węgrami funkcjonuje od
listopada 2004 r. wzorcowa, samowystarczalna energetycznie
gmina Güssing
5)
, a do produkcji prądu elektrycznego i ciepła
wykorzystany jest biometan z biogazowni Strem
6)
uzyskiwa-
ny z upraw roślin energetycznych [3]. Należy podkreślić, iż
całkowita roczna emisja CO
2
do atmosfery w gminie Güssing
spadła z poziomu 35 000 t/rok w 1997 r., do poziomu 5000
t/rok w 2007 r., z tym że gmina realizuje również inne innowa-
cyjne projekty energetyczne w zakresie: zgazowania biomasy,
pozyskania energii słonecznej, ogniw paliwowych oraz biopa-
Stan obecny w europie i Polsce w zakresie
aeroenergetyki oraz perspektywy rozwojowe
Biogaz oraz biometan uzyskiwany z utylizacji biogazu
3)
zajmuje podstawowe miejsce na liście przyszłościowych pa-
liw, z uwagi na cechy zbliżone do gazu ziemnego jako pali-
wa ekologicznego, a jednocześnie dzięki możliwościom jego
rozwoju – tzw. aeroenergetyki. Budowa i użytkowanie bio-
gazowni działających w oparciu o substraty roślinne, z któ-
rych w wyniku fermentacji beztlenowej uwalnia się biogaz,
uzyskuje w Europie coraz większe znaczenie praktyczne
oraz wpisuje się w strategię energetyczną Unii Europejskiej.
W przypadku substratów pochodzenia roślinnego, uzyskiwanie
biogazu odbywa się obecnie w procesie fermentacji mokrej
4)
– w ramach przygotowania należy sporządzić nadający się do
pompowania zacier roślinny. Dla wysokiego uzysku biogazu
bardzo istotne jest dotrzymanie temperaturowych i odczyno-
wych parametrów procesu fermentacji zapewniających wzrost
liczebności mikroorganizmów, a jeśli wymagane temperatury
zostaną przekroczone może dojść do zahamowania procesu
lub nawet zniszczenia bakterii. Instalacje biogazowe pracują-
2)
O mocy elektrycznej źródła, do 1 MW
el
, obecnie funkcjonujące
w europie układy kogeneracyjne wykorzystujące biogaz ze zgazowa-
nia roślin najczęściej mają moc do 0.5 MW
el
.
3)
Typowa zawartość metanu w biogazie zawiera się w przedziale
55-75%, średnia wartość opałowa wynosi 18-24 MJ/m
3
.
4)
Alternatywą w przyszłości może okazać się fermentacja sucha, bę-
dąca jeszcze w fazie eksperymentalnej.
5)
Powierzchnia gminy Güssing wynosi 486 km
2
, liczba ludności
27 200, łączne zapotrzebowanie na energię 550 GWh/rok.
6) Instalacja badawcza oraz demonstracyjna w dziedzinie technologii
biogazowych, która powstała przy współpracy uniwersytetów tech-
nicznych oraz koncernów dysponujących technologiami z segmentu
energetyki.
6
GAZ, WODA I TeCHNIKA SANITARNA
■
PAźDZIeRNIK 2008
Rys. Schemat biogazowni Strem działającej w Austrii
liw do napędu pojazdów mechanicznych. Widok biogazow-
ni Strem wraz ze schematem instalacji do produkcji biogazu
i energii elektrycznej przedstawiono na rysunku. Moc zain-
stalowana modułu kogeneracyjnego wykorzystywanego do
produkcji prądu elektrycznego i ciepła na bazie biogazu wy-
twarzanego w instalacji Strem, wynosi odpowiednio 0.5 MW
el
oraz 0.6 MW
t
, z której uzyskiwana jest produkcja roczna prą-
du elektrycznego 4300 MWh/rok oraz ciepła 5200 MWh/rok.
Źródło kogeneracyjne działa w oparciu o silnik spalinowy za-
silany biogazem uzyskiwanym z procesu fermentacji mokrej
kukurydzy, trawy, koniczyny oraz kwiatów (mieszanka bio-
masy o nazwie NAWAROS).Ilość niezbędnej do produkcji tej
ilości energii elektrycznej oraz ciepła biomasy roślinnej wy-
nosi w przypadku biogazowni Strem 11 000 ton/rok. Powstaje
pytanie, jaki areał upraw roślin energetycznych jest niezbędny
dla rocznego zasilania instalacji biogazowej tej wielkości? Za-
kładając uzyskiwanie biogazu z fermentacji beztlenowej ku-
kurydzy, średnią wydajność upraw kukurydzy w warunkach
polskich wynoszącą obecnie 50 t/ha, uzyskamy wielkość are-
ału uprawnego niezbędnego do zasilania instalacji biogazowej
o mocy elektrycznej 0.5 MW
el
równy 220 ha. Jak wynika z po-
wyższej analizy, masa niezbędna do produkcji rocznej biome-
tanu na poziomie 1.1 mln nm
3
w instalacji o mocy elektrycz-
nej 0.5 MW
el
jest na tyle duża, iż istotnego znaczenia nabiera
ograniczenie kosztów transportu (uprawa roślin w najbliższym
sąsiedztwie biogazowni), jak również automatyzacja podawa-
nia biomasy do procesu fermentacji. Zagadnienia techniczne
z zakresu budowy i użytkowania biogazowni, w tym rozwią-
zania sposobu podawania substratów, monitoringu procesu
zgazowania biomasy, rozwiązania techniczne fermentatorów
oraz zbiorników biogazu, zostały omówione w [5].
Dla naszego kraju rozwój lokalnej energetyki biogazowej
oznacza szansę na włączenie się Polski w wykorzystanie
potencjału rozwojowego biometanowych źródeł kogenera-
cyjnych/trigeneracyjnych małej skali, wspomaganych inno-
wacjami technologicznymi z dziedziny konwersji energii.
Mianowicie w najbliższych latach można oczekiwać wzrostu
sprawności energetycznej układów gazowych, ze względu
na komercjalizację dostępnych technologii prototypowych,
szczególnie w zakresie turbin gazowych, takich jak: rege-
neracja ciepła
7)
, wtrysk pary do komory spalania
8)
prowa-
7)
Polega na podgrzaniu podawanego powietrza do procesu spalania
w wymienniku regeneracyjnym spaliny-powietrze.
8)
Steam Injection Gas Turbine, dzięki wtryskowi spalin uzyskuje się
zwiększenie stosunku strumienia spalin do strumienia powietrza,
przez co zwiększa się moc turbiny.
GAZ, WODA I TeCHNIKA SANITARNA
■
PAźDZIeRNIK 2008
7
dzących do maksymalnego wykorzystania entalpii spalin,
a w efekcie do zmniejszenia zużycia paliwa gazowego. W
obecnym stanie dostępu do komercyjnych technologii, op-
artych o silniki spalinowe, w przypadku skojarzonego wy-
twarzania energii elektrycznej oraz ciepła, efektywność
wykorzystania energii chemicznej biogazu wynosi 85%
9)
.
Zarówno dla nauki polskiej w zakresie prowadzenia badań
o innowacyjnych technologiach energetycznych, jak rów-
nież dla inwestorów krajowych (poziom całkowitych nakła-
dów inwestycyjnych dla pojedynczych projektów zamyka
się kwotą rzędu kilku milionów złotych), rozwój lokalnych
źródeł kogeneracyjnych, opartych o biogaz pozyskiwany
ze zgazowania fermentacyjnego roślin energetycznych, jest
całkowicie realny. Dodatkową zaletą energetyki biogazowej
jest stosunkowo krótki czas realizacji obiektów, liczony od
sporządzenia studium wykonalności do uruchomienia źródła
(12-15 miesięcy), w porównaniu z wielkoskalową energe-
tyką zawodową, gdzie czas realizacji bloku energetycznego
w istniejącej elektrowni wynosi 3-5 lat. Poza tym ze wzglę-
du na rolniczy charakter naszego kraju, agroenergetyka jest
szansą na restrukturyzację naszego rolnictwa. Przy tym nale-
ży pamiętać, iż energetyka biogazowa nie może zastąpić w
perspektywie najbliższych kilku lat instalacji nowych mocy
wytwórczych w wielkoskalowej energetyce zawodowej
10)
,
gdyż odnawialne źródła energii charakteryzują się w obec-
nym stanie rozwoju, głównie ze względu na ograniczoną po-
daż biogazu, aplikacjami o mocy zainstalowanej w pojedyn-
czym źródle na poziomie 1 MW
el
, na czym nie można opierać
bezpieczeństwa energetycznego Polski.
rzystania biogazu, z których najważniejsze programy o za-
sięgu ogólnopolskim
11)
przedstawiono poniżej.
1. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko (PO
IiŚ), działanie 9.1 „Wysokosprawne wytwarzanie ener-
gii”, przeznaczony dla beneicjentów realizujących pro-
jekty wytwarzania energii elektrycznej i ciepła w skoja-
rzeniu o nakładach inwestycyjnych powyżej 10 mln PLN,
spełniające wymagania dla wysokosprawnej kogeneracji
zgodnie z dyrektywą 2004/8/WE, w tym przedsięwzięcia
budowy średnich jednostek wytwórczych zasilanych bio-
gazem, przy których udział środków unijnych w wydat-
kach kwaliikowanych może wynieść maksymalnie 20%.
2. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, działa-
nie 9.4 „Wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych”, w
ramach którego wsparciem inansowym na poziomie do
20% wydatków kwaliikowanych objęte zostaną projekty
o nakładach inwestycyjnych powyżej 20 mln PLN, pole-
gające na budowie (zwiększeniu mocy) jednostek wytwór-
czych energii elektrycznej wykorzystujące energię wiatru,
wody w małych elektrowniach wodnych do 10 MW, bio-
gazu i biomasy. Inwestycje w zakresie wytwarzania ener-
gii elektrycznej ze źródeł odnawialnych w kogeneracji
zostały objęte działaniem 9.1.
3. Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka, oś prio-
rytetowa 4 – Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia,
działanie 4.1 „Inwestycje w innowacyjne
12)
przedsięwzię-
cia”, w tym prowadzące do zmniejszenia szkodliwego od-
działywania na środowisko. Działanie 4.1 może stanowić
kontynuację działania 1.4 PO IG „Wsparcie projektów
celowych”, w ramach którego realizowane mogą być kon-
kretne (celowe) badania przemysłowe i prace rozwojowe
z dziedziny energetyki biogazowej, z doinansowaniem
sięgającym 85%
13)
wydatków kwaliikowanych.
W opublikowanym 27.08.2007 przez Ministerstwo Roz-
woju Regionalnego (www.mrr.gov.pl) „Indykatywnym wy-
kazie indywidualnych projektów kluczowych Programu ope-
racyjnego Innowacyjna Gospodarka”, przewidzianych do
wsparcia inansowego w ramach budżetu na lata 2007-2013,
1. oś priorytetowa – Badania i rozwój nowoczesnych tech-
nologii, znalazł się projekt pt. „Modelowe kompleksy agroe-
nergetyczne jako przykład kogeneracji rozproszonej opartej
na lokalnych i odnawialnych źródłach energii”.
Projekt, jak
wynika z uzasadnienia w jego realizacji, ma w swoim założe-
niu wypracować podstawy
know-how
pod rozwój aeroener-
getyki w warunkach polskich, w oparciu o pozyskanie oraz
przetwarzanie biomasy.
Poza tym w ramach 6 programu Ramowego Badań i Roz-
woju realizowany jest (w latach 2007-2010) projekt „EU-
Agrobiogas. Europejska Inicjatywa instytucji badawczo-roz-
wojowych na rzecz zwiększenia efektywności wykorzysta-
Rozwój energetyki biogazowej w Polsce
w kontekście pozyskania środków unijnych
w ramach budżetu na lata 2007-2013
Odnawiane źródła energii znajdują istotne miejsce w poli-
tyce wspólnotowej, co znalazło odzwierciedlenie w Pakiecie
energetycznym przyjęciem reguły 3×20 oraz w programach
inansowanych z funduszy strukturalnych w ramach nowego
budżetu Unii Europejskiej. Z uwagi na politykę proekolo-
giczną UE, wiele instalacji produkcji i energetycznego wy-
korzystania biogazu w krajach wspólnoty zostało zrealizo-
wanych przy współinansowaniu z funduszy pomocowych,
mimo iż instalacje biogazowe zintegrowane z układami ko-
generacyjnymi małej mocy charakteryzują się porównywal-
nymi jednostkowymi nakładami inwestycyjnymi (na 1 MW
mocy zainstalowanej) jak w przypadku wielkoskalowych
elektrociepłowni opartych o spalanie paliw kopalnych [2].
Warto podkreślić, iż Polska weszła do UE w trakcie trwania
poprzedniego roku budżetowego i nie mogła od razu zacząć
korzystać ze środków pomocowych w zakresie wsparcia
OŹE, ze względu na brak czasu na przygotowanie projektów
inwestycyjnych.
W obecnym systemie wsparcia projektów inwestycyj-
nych, obowiązującym na lata 2007–2013, znajdujemy kilka
pozycji dotyczących wytwarzania i energetycznego wyko-
11)
Wsparcie w zakresie budowy, rozbudowy i modernizacji infra-
struktury służącej do produkcji i przesyłania energii ze źródeł od-
nawialnych, lecz w zakresie realizacji projektów inwestycyjnych
o niższych wartościach jak dla PO IiŚ, zawierają regionalne pro-
gramy operacyjne (RPO) oraz programy rozwoju obszarów wiej-
skich (PROW).
12)
Kryterium innowacyjności stanowi czas stosowania technologii na
świecie (3 lata) lub stopień rozpowszechnienia danej technologii w
branży na świecie.
13)
Z wyjątkiem projektów, przy których występuje pomoc publiczna
oraz przedsięwzięć generujących dochód.
9)
Straty stanowią 15% w paliwie pierwotnym, co w porównaniu z ener-
getyką opartą o inne paliwa jest wartością bardzo dobrą.
10)
W warunkach polskich w perspektywie średnioterminowej w opar-
ciu o paliwo węglowe jako podstawowe, ewentualnie paliwo ga-
zowe dla jednostek szczytowych.
8
GAZ, WODA I TeCHNIKA SANITARNA
■
PAźDZIeRNIK 2008
nia biogazu”, który ma za zadanie optymalizację technologii
wytwarzania oraz wykorzystania energetycznego biogazu.
Z polskiej strony uczestnikiem projektu jest Instytut Energii
Odnawialnej. Więcej informacji na temat realizacji projektu
na stronie www.ieo.pl/projekty/agrobiodas.html.
fermentacyjnego roślin energetycznych, nie powinny stano-
wić powodu do zaniechania innych działań w perspektywie
średnio- oraz długoterminowej celem pokrycia rosnącego za-
potrzebowania na energię elektryczną oraz odtworzenia sta-
rzejących się aktywów elektroenergetyki zawodowej w opar-
ciu o technologię przeróbki węgla oraz elektrownię jądrową.
Niestety, w warunkach polskich, istotnym problemem do-
tychczas nie rozwiązanym w przypadku elektrowni jądrowej
okazało się uzyskanie aprobaty krajowej opinii publicznej
oraz społeczności lokalnej z terenu możliwej jej lokalizacji.
Natomiast małoskalowa energetyka biogazowa ma tę cechę,
iż przynosi ewidentne korzyści społecznościom lokalnym,
co niewątpliwie wpływa pozytywnie na możliwości roz-
woju projektów biometanowych w warunkach polskich. Na
podstawie dokonanych analiz niniejszego artykułu można
stwierdzić, iż prognozowany przez niektórych specjalistów
i absolutnie realny w warunkach polskich, rozwój innowa-
cyjnej energetyki biogazowej będzie miał neutralny wpływ
na przemysł gazu ziemnego w Polsce i nie jest konkuren-
cyjny wobec budowy gazowych jednostek kogeneracyjnych
średnich mocy jako elektrowni szczytowych.
Wnioski
1. Rozwój biogazowni wykorzystujących jako substraty
kukurydzę, żyto, trawę, charakteryzujących się podobnymi
wartościami uzysku biogazu z tony świeżej masy roślinnej
na poziomie 200 [m
3
/t sm], doskonale wpisuje się w unijną
strategię pozyskania energii ze źródeł odnawialnych i przy-
czyni się niewątpliwie do wypełnienia wymogu 20% udziału
energii odnawialnej w bilansie energetycznym Polski w per-
spektywie do 2020 r. Przeznaczając 5% dostępnego w Polsce
areału rolniczego pod uprawy agroenergetyczne, tj. 800 tys.
ha, przy obecnej średniej wydajności upraw oraz dostępnej
technologii zgazowania fermentacyjnego, można wyprodu-
kować 4 mld m
3
biometanu, co jest na porównywalnym po-
ziomie z obecnym wydobyciem krajowym gazu ziemnego.
2. Produkcja biogazu z roślin uprawnych może stać się
w Polsce jedną z gałęzi energetyki rozproszonej, tworzonej
przez niezależne sieci małych podmiotów miltienergetycz-
nych produkujących „zieloną” energię, obecnych na rynkach
prądu elektrycznego, ciepła i gazu. Tym bardziej, iż techno-
logia zgazowania fermentacyjnego roślin jest zgodna z dzia-
łaniami na rzecz realizacji innego z ważnych unijnych celów
energetycznych mianowicie zapewnienia odbiorcom dostępu
do tańszego gazu, a jako biotechnologia jest na liście wspie-
ranych kierunków badań w ramach PO Innowacyjna Gospo-
darka.
3. Odnawialne źródła energii powinny w warunkach Pol-
ski jako kraju rolniczego, stanowić szansę rozwojową dla
rolnictwa oraz zapewnić pokrycie lokalnych potrzeb energe-
tycznych na poziomie gmin w zakresie trzech podstawowych
mediów: energii elektrycznej, ciepła oraz paliw gazowych.
W energetyce biogazowej obowiązuje motto zawarte w [2]:
„Biometan najlepiej produkować tam, gdzie będą uprawy,
a energię elektryczną i ciepło wytwarzać tam, gdzie jest po-
trzeba – blisko odbiorcy”.
4. Rozwój energetyki w oparciu o lokalne źródła koge-
neracyjne małej skali oznacza w warunkach polskich istotne
korzyści, do których możemy zaliczyć: poprawę pewności
zasilania w energię elektryczną w skali lokalnej (uniknięcie
w gminach skutków
black-outów
wywołanych awariami li-
nii elektroenergetycznych), uniknięcie realizacji niezwykle
trudnych (szczególnie w obecnym stanie prawnym) inwesty-
cji w przesyłowe sieci energetyczne dalekiego zasięgu i ru-
rociągi gazowe
14)
, wzrost konkurencyjności i dochodowości
rolnictwa.
5. Odnawialna energetyka biometanowa z dzisiejszej per-
spektywy nie może jednak stanowić głównego źródła zasi-
lania Polski w prąd elektryczny, a intensywne działania rzą-
dowe, samorządowe oraz kilku zawiązanych inicjatyw kla-
strowych, mające na celu uruchomienie programu energetyki
rozproszonej w oparciu o paliwo uzyskiwane ze zgazowania
PIśMIENNICTWO
[1] J. Skorek, J. Kalina: Gazowe układy kogeneracyjne, Wydawnictwa nauko-
wo-techniczne, Warszawa 2005.
[2] J. Popczyk: Program Innowacyjna energetyka – rolnictwo energetyczne, Ry-
nek Instalacyjny 4/2008.
[3] Materiały informacyjno-promocyjne dotyczące samowystarczalnej energe-
tycznie gminy Güssing w Austrii, www.eee-info.net.
[4] Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, Narodowe Strategiczne
Ramy Odniesienia na lata 2007-2013, Szczegółowy opis priorytetów, Mini-
sterstwo Rozwoju Regionalnego, wersja styczeń 2008 (www.mrr.gov.pl/Pro-
gramyOperacyjne+2007-2013/Infrastruktura+i+Srodowisko/).
[5] Institut für Energetik und Umwelt GmbH Leipzig, Biogaz – produkcja i wy-
korzystanie, www.ieo.pl/projekty/agrobiodas.html, www.ie-leipzig.de.
[6] Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka, Indykatywny wykaz indywi-
dualnych projektów kluczowych Programu operacyjnego Innowacyjna Gospo-
darka, wersja 27.08.2007 (www.mrr.gov.pl/ProgramyOperacyjne+2007-2013/
Innowacyjna+Gospodarka/).
[7] K. Badyda: Biomasa jako paliwo w małych elektrociepłowniach, Czysta
energia, styczeń 2008.
Balneoterapia
Lecznicze stosowanie picia wód ze źródeł mineralnych
oraz kąpieli leczniczych w tych wodach znane są od czasów
starożytnych. Balneologia jest jedną z najstarszych lekar-
skich dyscyplin naukowych. W tamtych czasach zdrojowi-
ska wykorzystywano zarówno dla celów leczniczych jak
i wypoczynkowych. W połowie XIX wieku następuje rozwój
balneologii wraz z klimatologią.
Zaczęto wtedy badać właściwości lecznicze źródeł mineral-
nych oraz skład chemiczny złóż, skąd te wody pochodzą. Po-
wstawały uzdrowiska, które stały się ośrodkami leczenia ludzi.
Kąpiele, natryski, masaż podwodny wykonywane były przy
użyciu wód mineralnych – np. solanki z dodatkiem gazowego
dwutlenku węgla czy borowiny. Zabiegi rozluźniają mięśnie
i polecane są zwłaszcza na zwyrodnienia kręgosłupa, choroby
reumatyczne i rekonwalescencję pourazową.
14)
Doprowadzające gaz do obiektów energetycznych zasilanych ga-
zem sieciowym.
R.P.
GAZ, WODA I TeCHNIKA SANITARNA
■
PAźDZIeRNIK 2008
9
Plik z chomika:
tkjc
Inne pliki z tego folderu:
Poradnik majstra budowlanego cz.1.rar
(91925 KB)
WYKŁAD - HENRYK NOWAK.rar
(71968 KB)
Tablice do projektowania konstrukcji metalowych. Bogucki, Żyburtowicz -jpg-.rar
(86257 KB)
Nowy Poradnik Majstra Budowlanego.PDF
(60609 KB)
Remonty_-_Poradniki_Leroy_Merlin.rar
(55147 KB)
Inne foldery tego chomika:
Pliki dostępne do 21.01.2024
a[ BAJKI
a] KURS KAS FISKALNYCH
a] DIAGNOSTYKA I NAPRAWA SAMOCHODU
a] fFILMY AKCJI
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin