PDF - BIOS bez tajemnic - Zarządzanie energią.pdf

(2256 KB) Pobierz
9797563 UNPDF
TEMAT NUMERU
BIOS bez tajemnic
Zarządzanie energią
Zadaniem płyty głównej jest nie tyl-
ko udostępnienie ważnych kompo-
nentów czy interfejsów, ale również
ich zasilanie i nadzorowanie pracy.
Dlatego w każdym BIOS-ie znajdzie-
my liczne opcje związane z zasila-
niem, chłodzeniem, a także zestaw
funkcji diagnostycznych pozwalają-
cych na nadzorowanie niektórych
komponentów.
Ponieważ komputery pobierają
coraz więcej prądu, producenci mu-
szą zapewnić także zestaw funkcji
służących do zarządzania energią,
a więc wstrzymywania systemu czy
uruchamiania komputera…
Ú Funkcje zastępujące wyłączanie systemu
Aby istniała możliwość oszczędzania energii,
wszystkie komputery zostały wyposażone w stan-
dard ACPI 2 37>05 , czyli Advanced Coniguration
and Power Interface (nie mylić z APIC 2 37>06 ,
czyli Advanced Programmable Interrupt Control-
ler). Deiniuje on kilka stanów zasilania kompu-
tera (i jego poszczególnych komponentów), które
zostały oznaczone symbolami od S0 do S6, przy
czym S0 oznacza pełną gotowość komputera
(normalny stan podczas pracy), natomiast S6 jest
stanem całkowitego wyłączenia komputera.
Stany zasilania S1 i S3
Od strony praktycznej najbardziej przydatne są
stany zasilania oznaczane jako S1 i S3. Pierwszy
to tzw. Power on Suspend (w skrócie POS), jest to
stan uśpienia większości komponentów. Procesor
jest zasilany, ale nie wykonuje żadnych operacji,
więc praktycznie nie pobiera prądu. Wyłącza-
ne są także dyski twarde oraz inne urządzenia
zgodne ze standardem ACPI. Ważne jest jednak
to, że dane w pamięci są przechowywane, więc
komputer jest praktycznie natychmiast gotowy
do ponownej pracy.
Drugi popularny stan pracy S3 jest określany
jako Suspend to RAM (w skrócie STR). Różni-
ca między nim a S1 jest taka, że w przypadku
S3 zasilanie jest całkowicie odłączane od więk-
szości komponentów, w tym od procesora czy
wiatraków chłodzących, więc komputer sprawia
wrażenie wyłączonego. Jednak dane w pamięci
RAM są przechowywane, dzięki czemu po włą-
czeniu zasilania system nie musi być „od zera”
uruchamiany z dysku, bo już jest załadowany do
pamięci. Powoduje to, że uruchomienie systemu
może trwać nawet kilka sekund.
Od koniguracji BIOS-u zależy, w jaki spo-
sób system operacyjny będzie mógł skorzystać
z funkcji oszczędzania energii. Jeśli w BIOS-ie
włączymy opcję Suspend to RAM (S3 czy STR),
wstrzymanie systemu w Windows XP pozwoli
na „uśpienie” komputera, a później jego szybkie
przywrócenie do stanu gotowości.
Musimy jeszcze wyjaśnić, jak ma się do tego
hibernacja systemu, która również pozwala go
„uśpić” i szybko powrócić do stanu sprzed uśpie-
nia. Otóż hibernacja prawie nie różni się od cał-
kowitego wyłączenia systemu. Jedyną różnicą jest
to, że system zapisuje na dysk całą zawartość pa-
mięci RAM, a podczas ponownego uruchomienia
odtwarza ją. Funkcja ta nie jest konigurowana
w BIOS-ie, lecz jedynie w systemie.
w BIOS-ie Award
1 Przejdź do sekcji o nazwie
Koniguracja
.
2 Włącz obsługę standardu ACPI, ustawiając
funkcję na .
3 Opcję ustaw na wartość
. Użytkownikom systemów innych
niż Windows XP i Windows 2000 (nie w pełni
zgodnych z ACPI) radzimy ustawić wartość
. Wtedy system powinien sam zdecydo-
wać, z którego trybu może skorzystać.
Koniguracja
w BIOS-ie Phoenix
1 Przejdź do sekcji . W starszych
BIOS-ach ustawienia związane z zarządza-
niem energią można znaleźć również w sekcji
.
2 Parametr ustaw na
Zasilanie komputerów
w stanie wstrzymania
Choć w stanie wstrzymania komputer wydaje się być
wyłączony, dane w pamięci RAM mogą być podtrzy-
mywane przez zasilacz dosłownie w nieskończoność.
Jednak krótkotrwały zanik zasilania powoduje, że
wszystkie dane z pamięci są usuwane. Efekt jest
taki, jakby nagle zresetować system bez zamykania
dokumentów czy aplikacji. By nie stracić ważnych
danych, warto „uśpiony” komputer zabezpieczyć
zasilaczem UPS.
. Podobnie jak w przypadku BIOS-u
Award użytkownikom systemów innych niż
Windows 2000/XP radzimy ustawić wartość
.
3 W niektórych BIOS-ach Phoenix obsługę
trybu S3, czyli Suspend to RAM, uzyskuje
się po prostu przez włączenie parametru o tej
samej nazwie.
Ú Sposoby uruchamiania komputera
Każdy komputer może nie tylko zamykać lub
„usypiać” system w różny sposób, lecz również
w różny sposób go uruchamiać. Zwykle użytkow-
nik korzysta w tym celu z włącznika umieszczo-
nego na przednim panelu, ale są również inne
sposoby, np. skorzystanie z klawiatury, myszy
lub wbudowanego zegara.
Koniguracja
jeśli ma być uruchamiany za pomocą dowolnego
klawisza, wybierz . Lepiej jednak usta-
wić konkretną kombinację klawiszy, a więc war-
tość , a następnie za pomocą opcji
ustawić pożądaną kombinację
klawiszy, np. .
3 Nic nie stoi na przeszkodzie, by uruchamiać
nie. Ustaw parametr na war-
tość , a następnie za pomocą opcji
ustaw godzinę, minutę
i sekundę, o której komputer ma się samoczyn-
nie włączyć. Jeśli ma to nastąpić konkretnego
dnia miesiąca, ustaw dzień za pomocą parametru
. W przeciwnym wypadku
pozostaw wartość [0] (komputer będzie urucha-
miany każdego dnia o wskazanej godzinie).
5 Istnieje jeszcze pewna opcja, dotycząca
,
w niej poszukaj
zachowania się komputera po zaniku zasi-
lania. Nosi ona nazwę . Jeśli
jest ustawiona na , po zaniku i przywróce-
niu zasilania komputer pozostaje wyłączony.
Jeśli jest ustawiona na , po przywróceniu
zasilania komputer samoczynnie się włączy. Na-
i naciśnij [Enter] .
2 Jeśli chcesz mieć możliwość uruchamiania
komputera za pomocą klawiatury, skoni-
guruj funkcję
. Przykładowo,
chamiania komputera o wybranej godzi-
40
PC Format 2/2007
SOFTWARE
komputer za pomocą myszki. Ustaw zatem
opcję na wartość
lub . W tym pierwszym przypadku
komputer uruchomi się po przesunięciu myszy,
w drugim zaś – po wciśnięciu jednego z jej przy-
cisków.
4 Istnieje możliwość samoczynnego uru-
w BIOS-ie Award
1 Przejdź do sekcji
BIOS bez tajemnic
TEMAT NUMERU
tomiast jeśli jest ustawiona na , wra-
ca do stanu sprzed zaniku zasilania (włącza się
lub pozostaje wyłączony).
Konfi guracja
na wartość , chyba że twój BIOS
oferuje również inne możliwości.
4 Jeżeli komputer ma się uruchamiać samo-
puter będzie uruchamiany każdego dnia
o określonej godzinie).
5 Można też ustalić, jak zachowa się komputer
w BIOS-ie Phoenix
1 Przejdź do sekcji lub , by zna-
po zaniku, a następnie przywróceniu zasila-
nia. Służy do tego opcja .
Jeśli jest ustawiona na , po zaniku
i przywróceniu zasilania komputer pozostaje
wyłączony. Jeśli jest ustawiona na , po
przywróceniu zasilania komputer samoczynnie
się włączy. W niektórych BIOS-ach jest też trze-
cia opcja, która pozostawia komputer w takim
stanie (włączony lub wyłączony), jak przed za-
nikiem zasilania.
czynnie o określonej godzinie, ustaw opcję
na wartość . Na-
stępnie za pomocą opcji
leźć podrzędną sekcję
.
Naciśnij [Enter] .
2 Jeśli chcesz mieć możliwość uruchamiania
ustaw czas (godzinę, minutę i sekundę), o której
komputer ma się włączyć. Jeśli ma to nastąpić
konkretnego dnia miesiąca, ustaw dzień za po-
mocą parametru . W prze-
ciwnym wypadku pozostaw wartość [0] (kom-
komputera za pomocą klawiatury, przejdź
do funkcji i wybierz
pożądaną kombinację klawiszy, np. .
Nadzorowanie pracy podzespołów
Zapobieganie przegrzewaniu
Alarmy BIOS-u jedynie sygnalizują problem. Oto kilka
praktycznych rad, które pomogą go rozwiązać.
Jeśli procesor się przegrzewa, a mimo tego ra-
diator na nim zamontowany jest chłodny (można to
sprawdzić ręką po otwarciu obudowy), oznacza to,
że radiator jest źle zamontowany. Zestaw chłodzący
należy zdjąć z procesora, wyczyścić, posmarować
pastą termoprzewodzącą i ponownie założyć.
Jeżeli również radiator ma bardzo wysoką tem-
peraturę, nie odprowadza on prawidłowo ciepła.
Warto wtedy usprawnić pracę wiatraka: usunąć
kurz z radiatora i naoliwić łożysko wiatraka.
Jeżeli naprawa wiatraka nic nie daje, pomóc może
jego wymiana. Warto kupić taki zestaw chłodzący,
który ma radiator wykonany z miedzi i jest wypo-
sażony w ciepłowody.
Jeśli nawet to nie pomaga, być może problemem
jest słabe odprowadzanie powietrza z obudowy na
zewnątrz. Należy wtedy zakupić dodatkowy wiatrak
i zamontować go w tylnej części obudowy, by wy-
pychał z niej powietrze na zewnątrz.
Warto także zwrócić uwagę na to, w jakim
miejscu stoi komputer. Nie powinien stać pod
stołem, dosunięty do ściany, bo nie ma jak pozbyć
się gorącego powietrza z obudowy.
Każdy BIOS musi nadzorować prace najważ-
niejszych elementów komputera. Dlatego też
jest wyposażony w funkcje diagnostyczne stale
monitorujące stan zasilania oraz skuteczność
chłodzenia komputera. Może też reagować na
przekroczenie pewnej temperatury procesora lub
powietrza wewnątrz obudowy. Korzysta w tym
celu z sensorów znajdujących się na płycie głów-
nej. Użytkownik może ustawić wartość, przy
jakiej będzie generowany alarm lub komputer
zostanie automatycznie wyłączony.
Mo liwo ci
najważniejszych napięć zasilających. Ich warto-
ści nie powinny odbiegać od wartości nominal-
nej o więcej niż 5 procent. Na przykład dla na-
pięcia 12 V rzeczywista wartość powinna być
w przedziale 11,4–12,5 V.
4 Za pomocą opcji
BIOS-ów Award
W BIOS-ach Award wszystkie funkcje diagno-
styczne zebrane są w wydzielonej sekcji o nazwie
.
ustaw wartość temperatury procesora, np.
, przy której komputer automatycz-
nie się wyłączy, by zapobiec uszkodzeniu pro-
cesora.
6 Prędkość obrotowa wiatraka może być do-
pozwalają na bieżąco
śledzić temperaturę procesora i powietrza we-
wnątrz obudowy. Ponieważ korzystanie z pro-
gramu konfi guracyjnego BIOS-u odbywa się
zawsze w stanie jałowym (praktycznie przy ze-
rowym obciążeniu procesora czy grafi ki), war-
tości temperatur powinny być niskie, na pozio-
mie 30–40 stopni.
2 Parametry
stosowana do rzeczywistego zapotrzebowa-
nia za pomocą funkcji . Dzięki
temu komputer przy niewielkim obciążeniu może
pracować zdecydowanie ciszej niż w domyślnej
konfi guracji fabrycznej. Ustaw więc wartość tej
funkcji na , a następnie dobierz kolej-
ne opcje według własnego uznania. Parametry
oraz określają,
przy jakiej temperaturze wiatrak ma rozpocząć
swoją pracę i jaka ma być jego prędkość początko-
wa. określa, jaki ma być przyrost
prędkości wiatraka wraz ze wzrostem tempera-
tury. Natomiast pozwala ustalić
pewną „bezwładność” prędkości obrotowej, by
nie zmieniała się ona przy małych wahaniach
temperatury. Niestety, tak szczegółowe ustawie-
nie pracy wiatraka umożliwiają tylko nieliczne
BIOS-y.
Mo liwo ci
pozwalają monitorować
prędkość obrotową wiatraków
procesora, obudowy i chipsetu. Jeśli wiatraki są
prawidłowo podłączone, powinny pracować
z prędkością kilku tysięcy obrotów na minutę,
zwykle 2000–4000.
3 Parametry
pozwalają monitorować
prędkość wiatraków procesora oraz obudowy.
Jeśli wiatraki są prawidłowo podłączone, powin-
ny pracować z prędkością kilku tysięcy obrotów
na minutę, zwykle 2000–4000.
3 Parametry
umożliwiają monitorowanie trzech
umożliwiają monitorowa-
nie trzech najważniejszych na-
pięć zasilających. Ich wartości nie powinny od-
biegać od wartości nominalnej o więcej niż
5 procent.
4 Parametry
Dopuszczalne temperatury
BIOS-ów Phoenix
W BIOS-ach Phoenix zazwyczaj funkcje dia-
gnostyczne znajdują się w głównej sekcji ,
w podsekcji
Zakłada się, że maksymalne temperatury, z jakimi
mogą pracować procesory AMD i Intela, wynoszą
odpowiednio 75–85 stopni oraz 90–95 stopni.
Jednak żywotność procesora przy takiej tempera-
turze drastycznie spada. Dlatego przy maksymal-
nym obciążeniu nie powinien się on nagrzewać do
60–65 stopni (najwydajniejsze Pentium 4 mogą
osiągać nieco wyższe temperatury). Jest to więc
wartość, przy której komputer powinien informować
dźwiękiem o podwyższonej temperaturze. Dla użyt-
kownika będzie to sygnałem, że system chłodzenia
nie funkcjonuje poprawnie. Natomiast przy wartości
75–80 stopni komputer powinien być automatycznie
wyłączany.
.
pozwalają ustalić
dolną wartość prędko-
ści obrotowej wiatraków, poniżej której kompu-
ter będzie generował alarm. Można ustawić te
wartości np. o połowę mniejsze niż aktualna
prędkość obrotowa wiatraków.
5 Opcja służy do usta-
pozwalają na bieżąco
śledzić temperaturę procesora oraz powietrza
wewnątrz obudowy komputera. Ponieważ ko-
rzystanie z programu konfi guracyjnego BIOS-u
odbywa się zawsze w stanie jałowym (praktycz-
nie przy zerowym obciążeniu procesora, grafi ki
i innych komponentów), wartości temperatur
powinny być znacznie niższe niż przy normalnej
pracy, na poziomie 30–40 stopni.
lenia temperatury procesora, przy której
wiatrak będzie pracował z maksymalną wartością,
np. . Im niższy próg temperatury, tym sku-
teczniejsze chłodzenie, ale jednocześnie głośniej-
sza praca.
PC Format 2/2007
41
cą myszy, ustaw opcję
3 Jeśli chcesz uruchamiać komputer za pomo-
ustaw wartość, przy której komputer będzie
cię informował dźwiękiem o przekroczeniu okre-
ślonej temperatury procesora, np. .
Będzie to znak, by zwrócić uwagę na system
chłodzenia.
5 Z kolei za pomocą opcji
1 Parametry
2 Parametry
1 Parametry

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika:

Zgłoś jeśli naruszono regulamin