Refleksje na temat życia i śmierci po lekturze reportażu H. Krall Zdążyć przed Panem Bogiem.txt

(3 KB) Pobierz
8. Refleksje na temat �ycia i �mierci po lekturze reporta�u H. Krall "Zd��y� przed Panem Bogiem".

	Rozpocz�cie powstania w getcie warszawskim 17 kwietnia 1943 roku by�o heroicznym zrywem dwustu bojownik�w, nale��cych g��wnie do �ydowskiej Organizacji Bojowej (�OB) i �ydowskiego Zwi�zku Wojskowego. Powstanie nie mia�o na celu pokonania hitlerowc�w, poniewa� nie by�o to mo�liwe. Powsta�cy chcieli pokaza� �wiatu, �e potrafi� godnie umiera�, �e sami mog� wybiera� sobie rodzaj �mierci. Hanna Krall to dziennikarka i reporterka, kt�rej najwi�kszym osi�gni�ciem literackim jest ksi��ka "Zd��y� przed Panem Bogiem". Zgromadzi�a dowody, rozmawia�a z �ydami, kt�rzy byli �wiadkami tragedii. Najwi�cej miejsca po�wi�ci�a relacji z rozmowy z Markiem Edelmanem, wybitnym lekarzem kardiochirurgiem, jedynym �yj�cym cz�onkiem dow�dztwa �OB-u w czasie powstania w getcie. Najwa�niejsza rzecz, jaka wynika z tej relacji, to stwierdzenie faktu, �e powstanie da�o �ydom chwilowe poczucie wolno�ci, polegaj�cej na dobrowolnym decydowaniu o w�asnym losie, o sposobie umierania, z karabinem w r�ku, godnie. Obraz powstania w getcie zaprzecza powszechnym opiniom, �e �ydzi pokornie id� na �mier�, nie buntuj� si�, biernie poddaj� si� swojemu losowi. Doktor Edelman w og�le cz�sto szokuje swymi wypowiedziami, pragn�c zdemitologizowa� histori�. �ci�ga z piedesta�u bohater�w - przyw�dc�w powstania (np. opowiada o tym, jak Berek Anielewicz farbowa� skrzela rybom, kt�re sprzedawa�a jego matka, aby wygl�da�y na �wie�e), zmniejsza do prawdziwego wymiaru liczby walcz�cych, zafa�szowane przez historyk�w. Opowiada o codzienno�ci w likwidowanym getcie - 400 tysi�cy �yd�w wywieziono do Treblinki prosto do kom�r gazowych, pozostali gin�li z g�odu, w p�omieniach podpalanych dom�w lub bezpo�rednio z r�k hitlerowc�w. Druga cz�� ksi��ki to opis pracy lekarskiej Marka Edelmana jako kardiochirurga ratuj�cego na co dzie� ludzkie �ycie. Dzi�ki temu, �e w getcie pozna� cen� �mierci, teraz zna warto�� �ycia. Tytu� ksi��ki pochodzi od wypowiedzi Edelmana, kt�ry m�wi, �e chce zd��y� przed Panem Bogiem, ubiec Go i os�oni� p�omie� ludzkiego �ycia, zanim Pan B�g go zdmuchnie. Je�eli uda si� lekarzowi oszuka� Boga, pacjent ma szans� jeszcze troch� d�u�ej po�y�. Ksi��ka zawiera dowody ludob�jstwa, planowego wyniszczania narodu �ydowskiego przez Niemc�w. Przytoczone fakty maj� moc silnie oskar�ycielsk�. Dokumentuj� tak�e zag�ad� �yd�w. W ksi��ce "Zd��y� przed Panem Bogiem" Hanna Krall dokonuje rozrachunku z przesz�o�ci�, dokumentuje wydarzenia z tamtych dni, rozmawia z �yj�cymi jeszcze �wiadkami zag�ady. Codzienne �ycie w getcie i duchowa atmosfera s� tak przyt�aczaj�ce, �e trudno pogodzi� si� z biernym oczekiwaniem na kolejn� wyw�zk� do obozu koncentracyjnego. Cz�owiek �yj�cy w getcie w takiej sytuacji wybiera inn� metod� zgonu, pragnie "zd��y� przed Panem Bogiem" (a wi�c przed �mierci� w komorze gazowej) i zada� sobie �mier� samodzielnie, przez samob�jstwo b�d� przez desperack� walk� z silniejszym i lepiej zorganizowanym wojskiem SS. Rzeczywisto�� w�adzy totalitarnej i manii wy�szo�ci rasy pozbawia spo�ecze�stwo �ydowskie jakichkolwiek praw, norm moralnych, egzystencji. �yd mo�e jedynie wybra� sobie rodzaj �mierci - i nic poza tym. �wiat przedstawiony w utworze to �wiat ludzi, kt�rych nadrz�dnym celem jest wyb�r: wyskoczy� przez okno p�on�cego domu i zabi� si�, czy umrze� w p�omieniach, czy zgin�� strzelaj�c do siebie, czy w komorze gazowej, czy te� wreszcie walcz�c z silniejszym od siebie wrogiem. Rodzi si� tu pytanie o sens takiego �wiata, w kt�rym cz�owiek skazuje bezwzgl�dnie drugiego cz�owieka na �ycie w cierpieniu i przedwczesn� �mier�; pytanie o to, jakie prawo pozwala na dysponowanie lud�mi jak przedmiotami; wreszcie - pytanie o to, czy w sytuacji skrajnego upodlenia jest jeszcze miejsce na godno��. I tylko na to ostatnie mo�na da� jednoznaczn� odpowied�: jest. "Zd��y� przed Panem Bogiem" tego w�a�nie dowodzi.
Zgłoś jeśli naruszono regulamin