ORNAMENTY.pdf
(
525 KB
)
Pobierz
266316307 UNPDF
ORNAMENTY
Palmeta -
znany od starożytności motyw dekoracyjny w formie stylizowanego, symetrycznie rozłożonego liścia
palmy. Występuje pojedynczo (np. jako zwieńczenie steli) lub jako element ornamentu ciągłego (fryzu),
niekiedy w połączeniu z liśćmi lotosu.
Akant - typ ornamentu architektonicznego nawiązujący do kształtu rośliny
śródziemnomorskiej o dużych liściach i zebranych w ktoś kwiatostanach. W sztuce greckiej
od V w. p.n.e. odgrywa) akant dużą rolę, najczęściej występował jako dekoracja bocznych
krawędzi głowicy korynckiej. W późniejszych epokach przybierał rozmaite formy,
szczególnie często stosowano ten motyw dekoracyjny w renesansie i baroku.
Wieloliść -
motyw dekoracyjny najczęściej geometryczny, czasem przypominający
stylizowane liście lub płatki, złożony z powtarzających się rytmicznie odcinków łuku (pełnego
ostrego, podkowiastego itp.). Zależnie od liczby odcinków łuku rozróżnia się dwu-, trój-,
cztero-, pięcio-, sześcioliść itp.; pierwszy stosowany bywał jedynie jako forma otwarta (np.
dwulistne zamknięcie górą okien gotyckich), pozostałe jako otwarte bądź zamknięte; bardziej
dekoracyjne formy wieloliścia z promieniście ułożonymi liniami akcentującymi poszczególne
segmenty są odmianami rozety.
Wieloliść znajdował zastosowanie w różnych kręgach kulturowych od czasu społeczeństw
pierwotnych; w sztuce islamu popularny był łuk wielolistny; szczególnie często występowały
formy w. w romanizmie i gotyku (rozety okienne; dwu- i trójlistne zamknięcia górą okien i
przezroczy, maswerki). Do formy trój- i czteroliścia nawiązywały niekiedy plany budowli
centralnej już od okresu późnej starożytności, także prezbiteria kościołów, głównie w
średniowieczu, zamknięte bywały apsydami w układzie trójlistnym (tzw. układ treflowy).
Wieloliść był częstym motywem zdobniczym średniowiecznej sztuki dekoracyjnej, np. w
meblarstwie, złotnictwie itp.
Rybi pęcherz
- motyw dekoracyjny o esowatym, niesymetrycznym wygięciu przypominającym
pęcherz pławny ryby charakterystyczny dla późnego gotyku, głównie jako wykrój maswerków.
Rozeta -
(fr. rosette - różyczka)
1) Duży otwór ścienny w kształcie koła, wypełniony
dekoracją w układzie koncentrycznym (witraż lub
maswerk), umieszczany na fasadzie głównej nad
portalem lub w szczytach nawy poprzecznej gotyckich
katedr.
2) 2. Ornament architektoniczny w kształcie stylizowanego
kwiatu róży o rozchylonych płatkach, znany już w
starożytności, występujący we fryzach lub w kasetonach.
Rocaille
- motyw dekoracyjny mający formy nieregularne i asymetryczne, „kapryśne”, przypominające
małżowiny, muszle (stąd nazwa: ornament muszlowy), czasem uzupełnione strzępiastymi grzebieniami,
charakterystyczny dla rokoka.
Bukranion -
motyw dekor. o kształcie czaszki byka, często o znaczeniu
symbolicznym - jako przedstawienie zwierzęcia ofiarnego; zazwyczaj
płaskorzeźbiony, stosowany gł. w architekturze rzymskiej. (metopy, fryzy -w tym
przypadku poszczególne bukraniony łączyły girlandy liści, kwiatów i owoców,
zawieszone najczęściej na rogach czaszek), charakterystyczny także dla
architektury renesansu i klasycyzmu.
ORNAMENTY WSTĘGOWE
Ornament falowy
- o motywie przypominającym płynące, przechylone w jednym kierunku, stylizowane fale;
Meander
- utworzony z nieprzerwanej, wielokrotnie załamanej pod kątem prostym (w określonym rytmie) linii; występuje wiele odmian
meandrów, także z dwiema liniami;
Astragal
, sznur pereł,
perełki
- -ornament wstęgowy w formie półwypukłego pasma (A), złożonego z „prełek” okrągłych (P)
rozdzielonych podwójnymi „cekinami” w kształcie dysków (C), lub wydłużonych pałeczek” rozdzielonych okrągłymi „perełkami” (B);
także nazwa profilu (np. miedzy głowicą i trzonem kolumny) zdobionego takim ornamentem;
KIMATION
- ornament wstęgowy o motywie stylizowanych liści; wywodzi się z architektury starożytnej Grecji; ma trzy odmiany:
1)
kimation dorycki
- na profilu malowane szerokie, czworoboczne liście z wąską nakładką u góry, o daleko posuniętej
geometrycznej stylizacji;
2)
joński
, jajownik, „
wole oczy
” - zwykle rzeźbiony, z przemiennie umieszczonymi formami jajowatymi i lancetowatymi {czasem
przybierającymi kształt strzałki skierowanej ku dołowi);
3)
lesbijski
, kwiatowy - również zazwyczaj rzeźbiony, przemiennie liście o wykroju sercowatym i silnym podwójnym wygięciu
oraz lancetowate
Antemion - ornament wstęgowy, wywodzący się z architektury antycznej z przemiennie umieszczonymi palmetami, stylizowanymi
pnączami i kwiatami (np. lotosu); stosowany najczęściej jako ornament wieńczący;
Zębatka
- każdy ornament wstęgowy o wystających elementach przypominających zęby;
Ząbki kostkowe
- pas utworzony z prostopadłościennych ząbków (kostek) w równych odstępach; występuje głównie w belkowaniu w
porządkach klasycznych (dorckim, korynckim);
Plecionka
- ornament (wstęgowy lub wypełniający płaszczyznę) o motywie splecionych pasów, taśm itp.; może być plecionka
pojedyncza, podwójna, potrójna; występuje w różnych okresach i stylach; charakterystyczne ornamenty plecionkowe występują w
architekturze romańskiej
INNE RODZAJE ORNAMENTÓW
Arabeska
- ornament o motywie stylizowanych, przeplatających się wici roślinnych, wypełniających dekorowane pole w zawiłym
układzie; wywodzi się ze wzorów antycznych: w sztuce islamu (stąd nazwa) uzupełniany elementami geometrycznymi i pismem; w
sztuce nowożytnej wzorowany na antyku, przeważnie w układzie symetrycznym, często uzupełniany innymi motywami; uwaga: nazwy
„arabeska” nie stosuje się do ornamentów z wici roślinnych występujących w sztuce wczesnochrześcijańskiej i średniowiecznej;
Groteska
- ornament ze stylizowanych motywów roślinnych (głównie wici, ale też kwiatów, owoców itd.), w które wplecione są
motywy figuralne, zwierzęce, architektoniczne i inne, traktowane fantastycznie lub karykaturalnie;
Ornament kandelabrowy
- o motywach
arabeski
lub groteski w układzie ściśle symetrycznym względem osi pionowej, wyprowadzony
Plik z chomika:
Dadainka
Inne pliki z tego folderu:
ORNAMENTY I DETALE ARCHITEKTONICZNE.doc
(3740 KB)
Ornamenty romańskie.JPG
(284 KB)
ORNAMENTY(1) - Kopia.pdf
(2737 KB)
ORNAMENTY(1).pdf
(2737 KB)
ORNAMENTY.pdf
(525 KB)
Inne foldery tego chomika:
1. Romanizm
2. Gotyk
3. Renesans
4. Barok
Sztuka XIX wieku
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin