histmag09.pdf

(8695 KB) Pobierz
168365261 UNPDF
168365261.011.png
REDAKCYJNE
Pożegnalnie...
Michał Świgoń
Pisanie wstępniaka zawsze było dla mnie problemem, mimo że robię to od sześciu lat. –
Cóż mam napisać, by było krótko, treściwie i ciekawie? – pytałem siebie w duchu. Tym
trudniej napisać mi ostatni już artykuł wstępny.
Wszystko za sprawą zmian,
o których pisaliśmy w na-
szym serwisie pod adresem:
http://histmag.org/?id=1235.
Rezygnujemy z comiesięczne-
go wydawania magazynu „Hi-
stmag.org”, przymierzając się
jednocześnie do wydania wer-
sji papierowej (już z nowym
naczelnym bądź naczelną). W
międzyczasie poważnie roz-
winiemy nasz serwis, czyniąc
go portalem aktualizowanym 24 godziny/dobę. Pierwsze re-
zultaty naszych reform już teraz możecie zobaczyć na stronie:
htp://histmag.org.
To, co chciałbym Wam teraz powiedzieć, mógłbym właści-
wie zawrzeć w trzech słowach: dziękuję, przepraszam i proszę.
Dziękuję Wam za to, że czytacie, dopingujecie, wspieracie
(zarówno duchowo, jak i inansowo), promujecie, współtworzy-
cie „Histmaga”. To wszystko dawało mnie i całemu Zespołowi
siły do dalszej pracy, zwłaszcza w chwilach najtrudniejszych.
Przepraszam za to, że „Histmag.org” daleki jest jeszcze od
ideału. Przepraszam, że nie zawsze okazywałem cierpliwość czy
wystarczająco duży zapał w odpisywaniu na Wasze listy, uwagi
itp. – starałem się, jak mogłem. Jeśli przez te sześć lat komukol-
wiek uchybiłem w czymś jako szef HM – przepraszam.
Proszę Was o dalsze zaangażowanie w losy „Histmaga”.
Proszę o równie wielką życzliwość i dobroć serca dla mojego
następcy.
Powyższe słowa nie oznaczają, że rezygnuję z pracy w „Hi-
stmag.org” – wciąż będę z redakcją blisko związany, choć zmieni
się zakres moich kompetencji. Funkcję redaktora naczelnego ser-
wisu HM.org będę pełnił jeszcze przez najbliższe miesiące, do
czasu skompletowania przez nas zespołu redakcyjnego.
Jeszcze raz dzięki za wszystko.
Michał Świgoń
redaktor naczelny
PS Jak zapewne zauważyliście, nie ma w tym miesiącu kon-
kursu SMS-owego na najlepszy tekst. Postanowiliśmy tym razem
zmienić formę rywalizacji – specjalną nagrodę redakcji otrzyma...
artykuł, który w ciągu najbliższego miesiąca zostanie przeczyta-
ny przez największą liczbę osób. Dlatego, jeśli uważacie, że jakiś
tekst jest godzien uwagi, przekażcie odnośnik do niego (z wersji
online magazynu) Waszym znajomym – zyskają na tym i oni, i
autor artykułu.
Honorowa prenumerata „Histmag.org”!
Zbiórka funduszy na utrzymanie naszego serwisu zakończyła się umiarkowanym
sukcesem. W ciągu pierwszego półrocza 2007 roku zebraliśmy ponad 3200 zł.
Pozwoliło nam to pokryć bieżące wydatki na utrzymanie
„Histmag.org”, które wynoszą - przypomnjmy - ok. 600 zł mie-
sięcznie.
BRE BANK S.A.
RETAIL BANKING
Łódź, Al. Mickiewicza 10, 90-050 Łódź, Polska
Prosimy Was o dalsze wsparcie, abyśmy mogli kontynuować
i rozwjać naszą działalność. Każda, nawet najmniejsza wpłata
może przyczynić się do rozwoju naszego przedsięwzięcia. „Hi-
stmag” istnieje dzięki Wam!
Kod SWIFT: BREXPLPWMUL
Aby ułatwić dokonywanie wpłat osobom z zagranicy, zde-
cydowaliśmy się również wprowadzić możliwość płatności po-
przez system PayPal oraz przy użyciu kart kredytowych.
Osobom, które wesprą nas najhojniej, przekażemy specjalne
upominki od redakcji „Histmag.org”.
Wpłaty należy przesyłać na konto:
Nazwa odbiorcy przelewu: i-Press
Numer konta: 31 1140 2017 0000 4202 0578 8858 MultiBank
Tytuł przelewu: Wsparcie dla Histmaga
W przypadku przelewów z zagranicy przed numerem konta
należy wpisać: PL oraz podać dokładny adres banku:
Aby proces dokonywania wpłat uczynić całkowicie przej-
rzystym, pełną ich listę (zawierającą: pierwsze litery imienia i
nazwiska darczyńcy, miasto, z którego dokonano przelewu, wy-
#9
czerwiec-lipiec 2007
2
168365261.012.png 168365261.013.png 168365261.014.png 168365261.001.png 168365261.002.png
REDAKCYJNE
sokość wpłaty oraz datę jej otrzymania) będziemy publiko-
wać w naszym serwisie. W przypadku gdyby były potrzebne
jakieś dodatkowe informacje, kwota przelewu miała opiewać
ców podali Wasze pełne imię i nazwisko albo nazwę instytu-
cji, prosimy o uprzedni kontakt mailowy: histmag@histmag.
org
Lista Honorowych
Prenumeratorów
(pierwsze półrocze 2007 roku)
Lista osób, bez pomocy których „Histmag.org” nie mógłby się utrzy-
mać i szybko rozwjać (dziękujemy!):
6.II.07 - Pragnący zachować ano-
nimowość sponsor zdecydował
się ufundować pięć stuzłotowych
nagród dla autorów najciekaw-
szych tekstów publikowanych
na łamach „Histmag.org” w mie-
siącach luty-czerwiec.
wpłata w wysokości 51 - 99 zł:
24.V.07 - MB z Żor - 60 zł
wpłata w wysokości 50 zł:
5.II.07 - MB z Warszawy - 50 zł
9.II.07 - MS z Bytomia - 50 zł
14.II.07 - Lubuszanin - 50 zł
27.III.07 - BJ z Radomia - 50 zł
24.V.07 - JK ze Starogardu Gd. -
50 zł
Jeśli macie jakiekolwiek pytania lub wątpliwości - zaj-
rzyjcie na: specjalną dyskusję na forum.histmag.org poświę-
coną zbiórce
Znajdziecie tam m.in. wykaz kosztów związanych z
utrzymywaniem „Histmag.org”. Możecie też wysłać list na
adres: histmag@histmag.org.
wpłata w wysokości ponad 100
zł:
22.I.07 - JK z Nadarzyna - 300 zł
24.I.07 - BP z Warszawy - 200 zł
12.II.07 - WS z Hannoweru - 190
zł
22.I.07 - MR z Warszawy - 150 zł
14.II.07 i 1.VI.07 - MM z Poznania
- 100+30 zł
15.II.07 i 23.IV.07 - GM z Łomży
- 60+50 zł
Jak dotąd 44 darczyńców przekazało nam łącznie ok.
3230 zł. Dla bezproblemowego utrzymania „Histmaga”
musimy do końca roku zebrać sumę przekraczającą 7200 zł.
Dotychczas zebraliśmy ok. 45% potrzebnej kwoty. Wszelkie
ewentualne nadwyżki ze zbiórki zostaną zainwestowane w
rozwój serwisu.
wpłata w wysokości 15-49 zł:
12.II.07 - JP ze Zduńskiej Woli -
47 zł
2.II.07 - AZ z Pisza - 40 zł
22.I.07 - RK z Warszawy - 36 zł
29.I.07 - BK ze Złotoryi - 30 zł
2.IV.07 - PD z Warszawy - 30 zł
18. IV.07 - WA z Tomaszowa - 30
zł
22.I.07 - MP z Katowic - 29,5 zł
20.I.07 - ZJ z Częstochowy - 25 zł
22.I.07 - MG ze Szczecina - 25 zł
24.I.07 - JE z Oświęcimia - 25 zł
29.I.07 - PT z Gdyni - 25 zł
13.II.07 - ZS z Białegostoku - 25
zł
6.IV.07 - AH ze Stęszewa - 25 zł
16.IV.07 - JE z Oświęcimia - 25 zł
14.V.07 - KW z Krakowa - 25 zł
22.I.07 i 14.II.07 - AR z Bytomia
- 12+12 zł
28.III.07 - FM z Łodzi - 24 zł
3.IV.07 - KR z Opola - 24 zł
31.III.07 - EW ze Świebodzina -
22 zł
2.IV.07 - JO z Olkusza - 15 zł
Liczymy na Twoją pomoc! Wykup - prosimy - „Hono-
rową prenumeratę Histmag.org” - będziemy Ci wdzięczni
niezależnie od tego, czy wesprzesz nas kwotą np. 25 zł, czy
znacznie wyższą. „Histmag.org” - to nie tylko serwis, to tak-
że piękna idea. Szkoda byłoby ją zaprzepaścić ze względu na
brak funduszy...
wpłata w wysokości 100 zł:
16.XI.06 - AW z Warszawy - 100
zł
18.I.07 - MG z Gorzowa Wielko-
polskiego - 100 zł
22.I.07 i 26.III.07 - JK z Warszawy
- 50+50zł
22.I.07 - ZC z Warszawy - 100 zł
22.I.07 - GFTiWMW z Gdańska
- 100 zł
22.I.07 - AA z Warszawy - 100 zł
22.I.07 - RS z Jastarni - 100 zł
23.I.07 - SG z Gdańska - 100 zł
2.II.07 - TK z Warszawy - 100 zł
5.II.07 - Aniela&Coobeck, www.
historycy.org - 100 zł
16.IV.07 - ŁK z Korczyna - 100 zł
18. IV.07 - JJ z Warszawy - 100 zł
28.VI.07 - PH z Krakowa - 100 zł
Poszukujemy współpracowników
„Histmag.org” byłby niczym bez tworzących go ludzi. Skąd oni się biorą? Cza-
sem są to znajomi znajomych członków redakcji. Czasem - użytkownicy naszego
forum, którzy mają w sobie chęć twórczego działania. Najczęściej jednak „nowi”
traiają do nas dzięki temu, że... zareagowali na poniższe ogłoszenie.
Poszukujemy współpracowników!
Nasz adres to: histmag@histmag.org
Poszukujemy specjalistów z różnych dziedzin – po-
cząwszy od wprawnych administratorów serwerów czy
webmasterów, poprzez korektorów, PR-owców, prawni-
ków, naukowców chcących dzielić się swoją wiedzą, mło-
dych dziennikarzy pragnących „realizować się” na łamach
naszego pisma, a skończywszy na studentach, mających
nadzieję na publikację w naszym piśmie. Panie mile wi-
dziane! Zresztą... wszyscy są mile u nas widziani!
W liście napisz, w jaki sposób chcesz z nami współ-
pracować. Załącznik w postaci CV czy próbek Twojej pra-
cy na pewno zrobi na nas dobre wrażenie. Nie jesteśmy w
stanie zagwarantować stałego zarobku, za to wrażeń zwią-
zanych z pracą w wirtualnym zespole „postrzeleńców-k-
tórym-chce-się-coś-robić-za-friko” i satysfakcji z kolejnych
wydanych numerów „Histmaga” z pewnością nie zabrak-
nie. Zapraszamy do współpracy!
#9
czerwiec-lipiec 2007
3
168365261.003.png 168365261.004.png
REDAKCYJNE
Serwis informacyjny
histmag.org
codziennie świeże newsy
i artykuły – już wkrótce!
http://histmag.org
STOPKA REDAKCYJNA
„Histmag.org” - miesięcznik nie tylko dla humanistów.
Historia, kultura, społeczeństwo.
Adres e-mail redakcji: histmag@histmag.org
Redakcja magazynu oraz portalu
Stali współpracownicy
redaktor naczelny, szef działu promocji i reklamy:
Michał „Duke Mihashi” Świgoń (histmag@histmag.org)
konkursy: Dariusz „Kelly” Lipiec;
dział promocji: Adam „AP” Pisarek, Katarzyna „Cathy” Wylon
korekta: Olga „Manowce” Śmiełowska, Alicja Wójcicka;
skład: Wojciech „Wojchan” Iskra, Tomasz „Spiegel” Kiełkowski,
Bartłomiej „Page” Tarkowski;
komiks: Michał „Adso de Melk” Turajski;
graik: Miron „Roni” Machnicki;
tłumacz: Nestor „Coor Vichon” Kaszycki
autorzy tekstów, niusy: Sebastian „seba1984pce” Adamkiewicz, Mar-
cin „Wielebny” Badora, Bartosz „zhao-zhuxi” Jakubiak, Irek „Giero”
Jesionek, Łukasz „Torero” Karcz, Nestor „Coor Vichon” Kaszycki,
Anna Krzyżankowska, Łukasz „Męczyk” Męczykowski, Anna „frau-
leine” Nowakowska, Michał „Anghan” Pawełczyk, Renata „Karenin”
Pernak, Adam „AP” Pisarek, Paweł Rodak, Katarzyna Stelmach, Karo-
lina „Magaret” Szymańczak, Bartłomiej „Page” Tarkowski;
dział historyczny: (historia@histmag.org)
Roman „Czajna Seczen” Sidorski
dział kulturalny: (kultura@histmag.org)
Kamil „nirel” Machura
dział społeczny: (spoleczny@histmag.org)
Michał „Duke Mihashi” Świgoń
szef działu korekty:
Bożena „Ampliikacja” Pierga
skład PDF:
Kamil “pietka” Pietrala
Wydawca
skład online:
Tomasz „Lechu” Leszkowicz
i-Press
NIP: 679-223-49-45
Numer konta: 31 1140 2017 0000 4202 0578 8858 MultiBank
Adres wydawcy i redakcji: ul. Aleksandry 21/33 30-837 Kraków
numer ISSN: 1896-8651
Redakcja techniczna: (techniczny@histmag.org)
Piotr „Cleriic” Pielach – główny webmaster
Michał „Dexter” Gawlik – administracja serwerem
Paweł „Sabat” Sabatowski – portal histmag.org
Alan „@lan” Turower - opiekun forum.histmag.org
#9
czerwiec-lipiec 2007
4
168365261.005.png 168365261.006.png 168365261.007.png 168365261.008.png
HISTORIA
Fryderyk II — słowa i czyny (cz. II)
Pierwszy rok z siedmiu
Tomasz Leszkowicz
Wybitne postacie, wielkie bitwy, nagłe zwroty ak-
cji — tym żyła Europa w latach 1756–63. Wojna
siedmioletnia odcisnęła piętno na XVIII-wiecznej
Europie. A jednym z głównych aktorów tych
wydarzeń był Fryderyk II, król Prus...
Pokój w Dreźnie z 25 grudnia 1745
roku kończył drugą wojnę śląską. Pokój w
Akwizgranie pomiędzy Francją i Austrią
z 1748 roku, którego preambuła mówiła,
iż Europa jest nareszcie świadkiem świetlane-
go dnia, który doprowadził do boskiego pojed-
nania, aby tej części świata przywrócić pokój ,
w rzeczywistości był przerywnikiem w
wielkim konlikcie europejskim. Przeciw-
nikami były dwa mocarstwa o światowych
ambicjach: Anglia i Francja. Pierwsze z
nich, będące potęga morską i gospodar-
czą, utrzymywało sojusz z Austrią, Sak-
sonią i Rosją. Francja sprzymierzona była
z Hiszpanią, krajami niemieckimi, India-
nami w Ameryce oraz Prusami, którymi
od 1740 roku rządził Fryderyk II, zwany
już w tym czasie Wielkim. W przeciw-
stawnych blokach wciąż tliły się różnora-
kie konlikty — Austria chciała odzyskać
Śląsk zagrabiony przez Prusy, Anglia i
Francja rywalizowały natomiast o kolonie
amerykańskie. Spór ten miał doprowa-
dzić do największego konliktu zbrojnego
w Europie między wielką wojną północną
a rewolucją we Francji.
menów utrzymać w ryzach ,
miała niezwykle chłodny
stosunek do państwa pru-
skiego, spowodowany
m.in. polityką władcy tego
kraju, który pozwalał so-
bie nawet na niewybred-
ne żarty z carycy. Konlikt
prusko-rosyjski wisiał na
włosku kilkakrotnie — w
1749 r. mało co nie doszło
do wybuchu wojny Szwe-
cji z Rosją, w której Prusy
na mocy sojuszu podpisa-
nego dwa lata wcześniej
miały wziąć udział po
stronie pierwszego z tych
krajów. Fryderyk, według tajnej umowy
podpisanej ze swoim szwagrem i jedno-
cześnie następcą tronu Szwecji, w zamian
za pomoc wojskową i pożyczkę miał
otrzymać w zastaw Pomorze Szwedzkie.
Do konliktu tym razem nie doszło, jed-
nak niedługo potem w prasie sojusznicz-
ki Rosji Anglii pojawiły się informacje o
pruskich planach obsadzenia księstwa
Kurlandii jednym z braci króla Prus. To
wszystko napędzało antypruską politykę
Rosji, którą kierował kanclerz Aleksander
Bestużew, o którym Fryderyk powiedział:
Nikt nie potrai człowieka tak upokorzyć, jak
rosyjski arystokrata.
Intensywnie działała również Au-
stria. Energiczna Maria Teresa Habsburg
rozpoczęła reformy państwowe, duży
nacisk kładła zwłaszcza na reformę armii
— cesarzowa osobiście wizytowała obo-
zy, otrzymała nawet przydomek „Mater
Castrorum” („matka obozów”). Wpro-
wadzono nowe regulaminy wojskowe,
unowocześniono sprzęt, utworzono szko-
łę oicerską oraz korpus artylerii pod do-
wództwem księcia Lichtensteina stojący
na wysokim poziomie. Zaczęto też odby-
wać regularne manewry wojskowe na po-
lach pod Kolinem w Czechach. Intensyw-
nie też działała austriacka dyplomacja, w
której pod koniec lat 40. pojawił się nowy
aktor — hrabia Wenzel Kaunitz-Ritberg.
Od 1750 roku był on ambasadorem Habs-
burgów w Paryżu i za swój główny cel
postawił sobie zbliżenie do siebie wrogich
Fryderyk II Wielki, król Prus.
od dwóch wieków Austrii i Francji. Sojusz
ten miałby doprowadzić do odzyskania
Śląska i pokonania Prus w zamian za od-
stąpienie Francji zbędnych Habsburgom
Niderlandów południowych. Cierpliwe
i metodyczne działania Kaunitza, któ-
ry od 1753 roku kierował całą austriacką
polityką zagraniczną, doprowadziły do
ocieplenia stosunków austriacko-francu-
skich, zresztą nie bez pomocy Fryderyka
II, który zbyt pewnie oceniał swój sojusz z
Ludwikiem XV.
Wszystko jednak zaczęło się w Amery-
ce. Francuzi prowadzili intensywną akcję
kolonizacyjną na terytoriach od Luizjany
(nad Zatoką Meksykańską) poprzez rze-
kę Missisipi, Ohio i Wielkie Jeziora aż do
Kanady. Tym samym grozili okrążeniem
koloniom angielskim nad Atlantykiem.
W 1754 roku milicja angielska pod wodzą
młodego Jerzego Washingtona wyprawiła
się nad Ohio i w czasie tej wyprawy zabi-
ła francuskiego posła. W Ameryce zaczęła
się niewypowiedziana „wojna fortowa”
pomiędzy Francją i wspomagającymi ją
Indianami a Anglią. Brytyjska marynarka
zaczęła atakować lotę francuską, w roku
1755 zagarnęła 300 statków z 8 tys. mary-
narzy. W maju 1756 roku Francuzi zaata-
kowali bazę brytyjską na Minorce, co było
faktycznym wypowiedzeniem wojny.
Najsłabszym punktem Anglii były
niemieckie posiadłości jej władcy w Ha-
nowerze, odsłonięte na atak Francji i Prus.
Dyplomacja angielska próbowała zabez-
pieczyć swoje „czułe podbrzusze” soju-
Odwrócenie przymierzy
Prusy Fryderyka II od czasu wojen
śląskich zakończonych sukcesem cały
czas wzmacniały swoją pozycję. Zago-
spodarowano podbity Śląsk, wprowadzo-
no nowy kodeks prawny, pod wpływem
doświadczeń wojennych reformowano
armię. Wszystkim kierował osobiście
król Prus, będący według własnych słów
pierwszym sługą państwa . Armia pruska,
wtedy najlepsza armia europejska, za-
częła co roku na jesieni przeprowadzać
wielkie manewry, w których całość armii
jeszcze lepiej zgrywała swoje działania na
polu walki. Przygotowania te prowadził
Fryderyk, czuł bowiem zagrożenie nową
wojną. Sojusznikiem Prus od 1741 roku
była Francja, jednak w sojuszu tym od
czasów drugiej wojny śląskiej pojawiły się
rysy. Zaprzysiężonym wrogiem jego mo-
narchii była natomiast Austria cesarzowej
Marii Teresy. Również Rosja carycy Elż-
biety, kraj, o którym Fryderyk powiedział:
trzeba będzie całej Europy, żeby tych dżentel-
#9
czerwiec-lipiec 2007
5
168365261.009.png 168365261.010.png
Zgłoś jeśli naruszono regulamin