Warstwy cieszyńskie w potoku Jabłonka w Bystrem.pdf
(
295 KB
)
Pobierz
274401482 UNPDF
Warstwy cieszyñskie w potoku Jab³onka
w Bystrem
Baligród
Lokalizacja:
województwo podkarpackie
powiat leski
gmina Baligród
miejscowoϾ Bystre
5466
Rejon geograiczny:
Zewnêtrzne Karpaty Wschodnie
Beskidy lesiste
Bieszczady Zachodnie
Jednostka geologiczna:
Zewnêtrzne Karpaty liszowe
p³aszczowina œl¹ska
5464
Cisna
4594
Obiekt ten po³o¿ony jest we wsi Bystre, w dolnej czêœci
potoku Jab³onka, tu¿ przed jego po³¹czeniem siê z potokiem
Rabskim w Hoczewkê. Zarówno proil w potoku Jab³onka,
jak i w potoku Rabskim s¹ doskonale ods³oniête, co pozwa-
la obserwowaæ relacje facjalne w tej czêœci Karpat. Poza
ods³oniêciami naturalnymi w okolicy znajduj¹ siê te¿ czynne
kamienio³omy, w których wspaniale ods³oniête s¹ warstwy
lgockie i istebniañskie.
Przed nasuniêciem dukielskim, w obrêbie jednostki
œl¹skiej pojawia siê g³êboko odk³uty element tektoniczny –
nazwany ³usk¹ Bystrego, która kontaktuje w czêœci pó³nocnej
z tzw. centraln¹ depresj¹ karpack¹ (elementem tektonicz-
nym, w którym wystêpuj¹ tylko warstwy kroœnieñskie).
Ods³aniaj¹ce siê tu¿ przy starym tartaku (obok schroniska)
warstwy cieszyñskie, których proil ma tu kilkaset metrów,
stanowi¹ czo³o ³uski Bystrego, nasuniêtej tu na warstwy
kroœnieñskie.
Istotn¹ cech¹ tych ods³oniêæ jest pojawienie siê naj-
starszych osadów proilu Karpat Zewnêtrznych – dolno-
kredowych warstw cieszyñskich, wierzowskich i lgockich.
Ods³oniêcia w potokach Jab³onka i Rabskim ukazuj¹ utwory
od dolnej kredy po górny oligocen, czyli powsta³e 145-23
mln lat temu (trzeba zaznaczyæ, ¿e utwory dolnej kredy
pojawiaj¹ siê dopiero w zachodniej czêœci Karpat polskich,
w znacznej odleg³oœci od tego stanowiska). Reprezentowane
s¹ one przez ok. 300-metrow¹ seriê ciemnobrunatnych,
silnie wapnistych piaskowców œrednio- i cienko³awicowych,
przek³adanych ciemnobrunatnymi i czarnymi ³upkami ilastymi.
Piaskowce cienko³awicowe s¹ drobno- lub œrednioziarniste,
natomiast w dolnej czêœci proilu wystêpuj¹ doœæ liczne
wk³adki piaskowców grubo³awicowych (do 1 m) o war-
stwowaniu frakcjonalnym. W ods³oniêciach tych mo¿emy
obserwowaæ szereg struktur tektonicznych: fa³dy typu
szewronowego, uskoki o niewielkim zrzucie, struktury
typu „pop-up”. Szereg struktur tektonicznych wskazuje
na kierunek transportu tektonicznego w ods³aniaj¹cych
siê utworach ku po³udniowi, co jest rzadkie w Karpatach
Zewnêtrznych. W swej najbardziej pó³nocnej czêœci proil
warstw cieszyñskich jest przeciêty uskokiem przesuwczym
o znacznym przesuwie.
Obiekt ten jest unikalny w skali Karpat i w skali regio-
nalnej – proil ods³ania najstarsze elementy litologiczne serii
œl¹skiej, co dokumentuje pozycjê tektoniczn¹ poszczegól-
nych cz³onów stratygraicznych.
Ods³oniêcie znajduje siê w pobli¿u schroniska Kropiwne
i hotelu Zelmer, dwa kilometry od przystanku autobusowe-
go. Od drogi g³ównej Baligród-Cisna mo¿na tu dojœæ drog¹
bit¹ (ok. 500 m). W pobli¿u znajduje siê szlak turystyczny
do rezerwatu „Go³oborze”, który zaczyna siê pod hotelem
w Bystrem. Ponadto z Bystrego prowadzi zielony szlak
turystyczny na trasie: Bystre – Rabe – Chryszczata (997
m n.p.m.).
W przysz³oœci proponuje siê objêcie ochron¹ proili
w obu potokach – potoku Jab³onki i Rabskim.
1
The Cieszyn Beds in the Jab³onka Stream
in Bystre
The exposure is located in the Bystre village, in the lower
course of the Jab³onka Stream, just above the conluence
with the Rabski Stream. Apart from exposures, several quar-
ries operate in the neighbourhood, where perfect outcrops
of the Lgota and the Istebna beds can be studied.
The Cieszyn Beds crop out at the old sawmill, close
to the hostel. Their thickness reaches several hundreds of
meters. The exposure is cut in a front of the so-called Bystre
slice-fold, thrusted over the Krosno Beds.
Sediments exposed in the Jab³onka and the Rabski stream
beds are 300-meters-thick series of dark-brown, medium- and
thin-bedded, highly calcareous sandstones interbedded with
dark-brown and black clayey shales. Several types of tectonic
structures can be observed: chevron folds, faults of small throw,
pop-up structures. Analysis of structures points out to the
southward tectonic transport. The strata represent time span
from the Lower Cretaceous to the Upper Oligocene.
2
3
128
Bystre
1
3
Wybrana literatura: 111, 153, 255,
340, 348, 413
2
Autor karty stanowiska dokumentacyjnego i fotograii:
L. Jankowski (2005)
129
Plik z chomika:
pusiaczka91
Inne pliki z tego folderu:
Żwirownia w Paplinie.pdf
(266 KB)
Żwirownia osadów polodowcowych w Zwierzynie.pdf
(268 KB)
Żwirownia osadów polodowcowych w Wyrzysku-Hetkach.pdf
(392 KB)
Żwirownia osadów polodowcowych w Kanigowie.pdf
(218 KB)
Ścianka Krystyny i Władysława Pożaryskich w kamieniołomie w Bochotnicy.pdf
(173 KB)
Inne foldery tego chomika:
AAA Praca magisterska
Filmy krajoznawcze
Geografia
Języki obce
licencjat
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin