GIMNASTYKA DLA JĘZYKA
BĄKSpadł bąk na strąk a strąk na pąk pękł pąk, pękł strąk, a bąk się zląkł.BYCZKIW trzęsawisku trzeszczą trzciny, Trzmiel trze w Trzciance trzy trzmieliny A trzy byczki znad Trzebyczki Z trzaskiem trzepią trzy trzewiczki. Najlepsza trzepalnia trzewiczków - Trzebyczka 333BZYGBzyczy bzyg znad Bzury zbzikowane bzdury, bzyczy bzdury, bzdurstwa bzdurzy i nad Bzurą w Bzach bajdurzy, bzyczy bzdury, bzdurnie bzyka, bo zbzikował i ma bzika!CHRZĄSZCZTrzynastego, w Szczebrzeszynie chrząszcz się zaczął tarzać w trzcinie. Wszczęli wrzask Szczebrzeszynianie: - Cóż ma znaczyć to tarzanie?! Wezwać trzeba by lekarza, zamiast brzmieć, ten chrząszcz się tarza! Wszak Szczebrzeszyn z tego słynie, że w nim zawsze chrząszcz BRZMI w trzcinie! A chrząszcz orzekł nie zmieszany: - Przyszedł wreszcie czas na zmiany! Dawniej chrząszcze w trzcinie brzmiały, teraz będą się tarzały.TRZNADELEW krzakach rzekł do trznadla trznadel: - Możesz mi pożyczyć szpadel? Muszę nim przetrzebić chaszcze, bo w nich straszą straszne paszcze. Odrzekł na to drugi trznadel: - Niepotrzebny, trznadlu, szpadel! Gdy wytrzeszczysz oczy w chaszczach, z krzykiem pierzchnie każda paszcza!
CIETRZEWTrzódka piegży drży na wietrze, chrzęszczą w zbożu skrzydła chrząszczy, wrzeszczy w deszczu cietrzew w swetrze drepcząc w kółko pośród gąszczy.CZYŻYKCzesał czyżyk czarny koczek, czyszcząc w koczku każdy loczek, o czym przykrył koczek toczkiem, lecz część loczków wyszła boczkiem.DZIĘCIOŁCzarny dzięcioł z chęcią pień ciął.GORYLTurlał goryl po Urlach kolorowe korale rudy góral kartofle tarł na tarce wytrwale, gdy spotkali się w Urlach góral tarł, goryl turlał chociaż sensu nie było w tym wcale.HUCZEKHasał huczek z tłuczkiem wnuczka i niechcący huknął żuczka. - Ale heca... - wnuczek mruknął i z hurkotem w hełm się stuknął. Leży żuczek, leży wnuczek, a pomiędzy nimi tłuczek. Stąd dla huczka jest nauczka by nie hasać z tłuczkiem wnuczka.ŻABAWarzy żaba smar, Pełen smaru gar, Z wnętrza gara Bucha para, Z pieca bucha żar, Smar jest w garze, Gar na żarze, Wrze w żarze smar.JAMNIKW grząskich trzcinach i szuwarach kroczy jamnik w szarawarach, szarpie kłącza oczeretu i przytracza do beretu, ważkom pęki skrzypu wręcza, traszkom suchych trzcin naręcza, a gdy zmierzchać się zaczyna z jaszczurkami sprzeczkę wszczyna, po czym znika w oczerecie w szarawarach i berecie.....KRÓLIKKurkiem kranu kręci kruk, kroplą tranu brudząc bruk, a przy kranie, robiąc pranie, królik gra na fortepianie.KRUKZa parkanem wśród kur na podwórku kroczył kruk w purpurowym kapturku, raptem strasznie zakrakał i zrobiła się draka, bo mu kura ukradła robaka.PCHŁANa peronie w Poroninie pchła pląsała po pianinie. Przytupnęła, podskoczyła i pianino przewróciła. W gąszczu szczawiu we Wrzeszczu klaszczą kleszcze na deszczu, szepcze szczygieł w szczelinie, szczeka szczeniak w Szczuczynie, piszczy pszczoła pod Pszczyną, świszcze świerszcz pod leszczyną, a trzy pliszki i liszka taszczą płaszcze w Szypliszkach!MUSZKAMała muszka spod Łopuszki chciała mieć różowe nóżki - różdżką nóżki czarowała, lecz wciąż czarne nóżki miała. - Po cóż czary, moja muszko? Ruszże móżdżkiem, a nie różdżką! Wyrzuć wreszcie różdżkę wróżki i unurzaj w różu nóżki!
Wierszyki autorstwa Małgorzaty StrzałkowskiejSŁOWNICZEK BZYG - owad z rodziny muchówek, swoim wyglądem przypominający pszczołę. CIETRZEW - ptak nieco mniejszy od kury; samice mają ubarwienie brązowe, samce są jaskrawsze, a ich ozdobą jest ogon w kształcie liry; wiosną samce wydają dźwięki: "bul-got, bul-got, czu-szy". DREWIEJ - dawno temu. HUCZEK - inaczej grzebiuszka, płaz bezogonowy, podobny do żaby; jego głos przypomina bulgotanie lub mruczenie. PIEGŻA - ptak leśny, podobny do wróbla; grzbiet ma brązowy, spód ciała biały a głowę szarą jak popiół; śpiewa bardzo słabo. TRZNADEL - niewielki ptaszek, główkę i spód ciała ma żółty, a kuper rdzawo - czerwony;
Agi-ja