Ilustrowany przewodnik po Gdańsku i okolicy 1921.pdf
(
4982 KB
)
Pobierz
669413474 UNPDF
.
Warszawskie Towarzystwo
Transportu i Żeglugi, S. A.
dawniej
Warszawskie Towarzystwo Akcyjne fiandln i Zeglngi
WARSZAWA, Nowy. Świat
ar.
35
ILUSTROWANY
PRZEWODNIK
•*
ODDZIAŁY:
Londyn, City
ChambersFen-
church Str. 65,
E. C. 3
LiTerpooL
20 Chapel Str.
Paryż,
43 Boulevard
Haussmann
New-York,
Rector Street 2
SesatwUc, Starososnowiecka 12
T^oruń. Mostowa 9
Łódź, Południowa 44—46
Tczew, Stary Rynek 1
GDAŃSK, Hundegasse 117
Niesława. Włocławek, Płock, Wyszogród, Puławy, Sandomierz
Transportowanie towarów
drogami morskicmi, rzecznemi i lądowemi
Własna Żegluga na rzece Wiśle
Finansowanie Zakupów Warrantowanie towarów
/ Polska-Odańsk «ŻKQLf
Tczew .ŹEOLUUA RYM
u„, i-iwi..«^«« ' Londyn «2EGLUGARR A
WYDANY PRZEZ „DZIENNIK GDAŃSKI'
GDAŃSK 1921
CZCIONKAMI DRUKARNI „DZIENNIKA GDAŃSKIE-
1
3
Iow. Polskiej Żeglugi Morskiej
u Gdańsku
Hnndegasse nr. 15 i Sladtgraben nr. 13
reprezentuje:
T-wo Polskiej Żeglugi Morskiej (Poiish Navigatioi) Company Inc.)
1821, Broadway New york
Biblioteka Narodowa
30001012441066
GDAŃSK.
Szkic historyczny.
Nazwy Gdańska
ciąg se nikt wystarczająco nie
nit. Tyle ustalono, że jest pochodzenia słowiańskiego.
Po
raz pierwszy spotyka
się w dziejach w
historji
św. Wojciecha.
W
swojej
podróży misyjnej
do
Prus św. Wojciech r. 997 za-
trzyma! sie w Gdańsku, gdzie w przejeździe kazał i chrzcił
ludność. Już wówczas Gdańsk był stolicą księstwa pomor-
skiego, które rozciągało się od morza po Noteć po lewym
brzegu Wisły, sięgając miejscami na prawy, ku zachodowi zaś
niekiedy aż po Persantę. W Gdańsku rezydowali
spowinowaceni z Piastami,
w tym czasie (w. X)
ochrzceni
i pozostający pod polskiem dość nominalnem zwierzchni-
ctwem. Pod względem kościelnym Pomorze należało do die-
cezji pomorsko-kujawskiej.
Ówczesny Gdańsk
składał sie z zamku drewnianego w o-
kolicy dzisiejszej Szumiącej Wody (Am Brausenden Wasser)
i z osady rybaków, żeglarzy, kupców i rzemieślników. W
ciągu stuleci napływali także osadnicy niemieccy, głównie
lubeczanie. W
XIII
w. książę
Swiantopełk Wielki nadal o-
sadzie organizacje miejską. Wówczas kościołem parafialnym
utrzymujące
bezpośrednia Komunikacje
Gdańsk -Ameryka
■»
S/S JÓZEF PIŁSUDSKI
pierwszy statek handl. pod polska flaga i linie holenderską
C. Goudriaan, Rotterdam, Shipowners and Brokers
Vrachtvaart Maaty „Bothnia"
Nederlandsche Stoomwaarl ,,Ny Besteraer"
„Nationale Lloyd" Assurance Co.
ĄWH M&I1(0 ^rą/u
1*
1
był św. Mikołaj, po którego oddaniu Dominikanom w r. 1231
mieszczanie zbudowali sobie inny pod wezwaniem św. Kata-
rzyny. Herbem Gdańska był naówczas okręt.
Po wymarciu książąt pomorskich Krzyżacy r. 1313 za-
garnęli podstępem
i
przemocą Pomorze, wymordowawszy po-
dobno IDfKKi gdańszczan. Miasto zniszczyli, pozostawili jed-
nak kościół. Zamek zaś zająwszy, silnie utwierdzili.
Atoli miejsce leżało tak korzystnie dla handlu, że Gdańsk
powstał na nowo, ale już bardziej powyżej Motławy, teraz
czysto niemiecki. Nazywano je Głownem Miastem (Recht-
sladt) z herbem dwóch białych krzyży na czerwonem polu
w przeciwieństwie do Starego Miasta (Altstadt), odbudowują-
cego się powoli dokoła św. Katarzyny. Głównym kościołem
została teraz fara u P. Marji. Ze względów konkurencyjnych
Krzyżacy zbudowali ponadto Nowe Miasto (Jungstadt) opodal
zamku.
Ucisk Krzyżaków doprowadził jak całe Prusy tak i Gdańsk
do tego że poddał się r. 1454 Polsce. Skoro wieść o
przyjęciu poddaństwa przez Kazimierza Jagiellończyka doszła
do Gdańska, ludność rzuciła się na zamek i zburzyła go oraz
. Nowe Miasto.
Od Kazimierza Gdańsk zyskał bardzo daleko idące przy-
wileje — m. i na herbie pozwolił umieścić koronę nad krzy-
żem — a należąc do wielkiego państwa, miasto miał spo-
sobność do rozwinięcia ogromnego handlu. W XV, XVI i XVII
wieku stał się najpiękniejszym i najbogatszym w Polsce gro-
dem. Wtedy to powstały wspaniałe budowle: Obok P. Marji
kościoły św. Jana, śś. Piotra i Pawła, św. Brygidy, ratusz,
Dwór Artusów, Wielka Dźwignia (Krahntor), Katownia,
Angielski Dom, Zielona Brama, Wysoka Brama, Arsenał i. i.
Wielka Dźwignia (Krantor)
Gdańsk jest miastem wybitnie kupieckiem, a kupiectwo
gdańskie posiada świetną wiekową tradycję.
Położenie Gdańska przy ujściu Wisły do morza sprawia,
że od chwili powstania swego Gańsk był portem dla
krajów nad Wista położonych, łącznikiem Polski
drogą wodna z zachodnią Europą, a mieszkańcy fego siła fak-
ktn objąć musieli pośrednictwo handlowe w wymianie
rów miedzy temi krajami. Od czasów zagospodarowania Pol-
ski przez Kazimierza Wielkiego kraj mógł wywozić swe pło-
dy, głównie nadwyżkę produkcji zboża w wielkich rozmia-
rach. Wisła przyniosła tysiące pełnych szkut zboża do Gdań-
ska. Gdańsk rozsyła! je dalej do najodleglejszych krajów Etr-
ropy. Od r. 1366 rozwinięte i dobrze zorganizowane kupiectwo
gdańskie należy do kupieckiego związku Hanzy, w którym
zajmuje coraz poważniejsze, jedno z kierujących stanowisk.
W roku 1393 podczas wielkiego nieurodzaju w zachodniej Euro-
pie, 300 okrętów przybyto do Gdańska po zboże z Anglji,
Francji i Holandji.
Krzyżacy starali sic przeszkodzić zbyt bliskim stosunkom
Gdańska z Polską, lecz od upadku potęgi Zakonu i uzyskania
od Kazimierza Jagiellończyka przywilejów rozległych, Gdańsk
rozwijał się coraz szybciej, mieszkańcy zbierali olbrzymie
bogactwa, a okręty pod flagą polską i gdańską zawijały do
wszystkich portów Europy, nawet Carogrodu. Polskie zboże
szło do Francji, Hiszpanji, Portugalii, od r. 1588 do Włoch,
a nawet sporadycznie do Tangeru.
wodu zamieszek religijnych. Napływ ten był dla Gdańska
nader korzystny, gdyż przybysze ci, bądź kupcy, posia-
dający rozległe stosunki handlowe, w dalszym ciągu z Gdań-
ska prowadzili szeroki handel zagraniczny, bądź to rę-
kodzielnicy zatrudniali się dalej przemysłem. W ten spo-
sób powstał w Gdańsku wyrób kafli malowanych, świecz-
ników i pająków mosiężnych. Rozwinęło się złotnictwo, wy-
rób przedmiotów z bursztynu i kości słoniowej, pasów pol-
skich oraz ozdobne stolarstwo.
W tych wszystkich kierunkach mistrzowie gdańscy doszli
do nadzwyczajnej doskonałości, wyroby ich poszukiwane
byty i drogo ptacone, dużo wytworów tych czasów znajduje
się w muzeach i prywatnych zbiorach w Polsce i posiada
wartość zabytków sztuki. Te gatęzie rękodzieła artystyczne-
go, a raczej sztuki, rozwinąć się mogły przez związek z
Polska. Jak zaznaczyliśmy, kupcy polscy i przybywająca
szlachta z zamiłowaniem kupowała te cacka, nie patrząc na
cenę. Patrycjuszowskie kupiectwo gdańskie lubowało sic
również w gustownem urządzaniu mieszkań i zbiorach arcy-
dzieł tych sztuk, a bogate przez rozwinięty handel, posiadało
•potrzebne do tego środki pieniężne.
W roku 159N założył Holender Yermollcn wyrób wó-
dek pod „Łososiem". Wódki gdańskie nabierały z czasem
większej wziętości i znajdowały ogromny odbyt w Polsce, jak
również piwo gdańskie, szczególnie t. z. p i w o J o p e j s k i e,
wyrabiane na ,.Jopengasse", które cenione dla swego smaku
i siły, wysyłane było nawet do Carogrodu i Anglji.
Wielki przemysł artykułów codziennego użytku nie roz-
winął się w Gdańsku, gdyż nie miał odpowiednich natural-
nych warunków i nie dawat tak znacznych korzyści, jak
wymię
Oprócz zboża spławiano Wisłą do Gdańska drzewo dę-
bowe oraz bardzo rzadkie cisowe, na maszty dla floty hisz-
pańskiej i portugalskiej szło drzewo z puszczy białowieskiej,
wywożono również potas, płótno, żywicę, ołów i żela
Gdańsk cieszył się z jednej strony zupełną samodzielno-
ścią, z drugiej zaś strony korzystał z opieki królów polskich
i na podstawie uzyskanych przywilejów prowadził cały han-
del zamorski Polski. Wzrastał handel wywozowy, a z nim
równolegle handel przywozowy. Polska zamożna sprowa-
dzała artykuły zbytkowe, z Belgii sukna, delikatne tkaniny,
papier, z Francji wino, oliwę. Szlachta polska dowoziła do
Gdańska zboże, a w zamian, przyzwyczajona do wystawno-
ści, kupowała rzeczy, których w Polsce nie było. W związku
z tern pozostaje rozwój w Gdańsku pewnych rodzajów prze-
mysłu, który raczej sztuką był niż rzemiosłem. W połowie
XVI wieku dużo Holenderczyków szukało w Gdańsku przy-
tułku i. schronienia, gdyż musieli uchodzić z ojczyzny z po-
[tezie przemysłu
;)rzed-
Plik z chomika:
weldon1
Inne pliki z tego folderu:
banknoty_krakow.pdf
(9095 KB)
Brzegiem Wisły 1901.pdf
(9157 KB)
Bąkowski Klemens - Dzieje Krakowa.pdf
(30169 KB)
cegielnie_na_slasku.doc
(79 KB)
Dziedzictwo Kulturowe Głogowa.pdf
(911 KB)
Inne foldery tego chomika:
Archeologia Wojskowa
Dlugosz Jan - Roczniki (k.III-XII.oraz.1410)
Historia 1914 do
Historia 1915-39
Historia 1939-45 II WŚ Polska
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin