T.17 Efektywnosc funkcjonowania przedsiebiorstw transportowo-spedycyjnych.doc

(59 KB) Pobierz

17. Efektywność funkcjonowania przedsiębiorstw transportowo-spedycyjnych

-     koszty i ceny w transporcie i spedycji,

-     koszty księgowe i alternatywne,

-     koszty społeczne,

-     koszty producenta,

-     koszty użytkownika usługi.

Efektywność to sposób pomiaru skuteczności i celowości prowadzenia danej działalności gospodarczej (np. produkcja, handel, usługi), wyrażający się porównaniem wartości uzyskanych efektów do nakładu czynników użytych do ich uzyskania. Efektywność stanowi jeden z podstawowych sposobów oceny podejmowanych działań gospodarczych.

Podstawowym elementem mającym wpływ na poziom efektywności jest poziom poniesionych kosztów. W dalszej części przedstawione zostaną podstawowe kategorie kosztów funkcjonujące w przedsiębiorstwach transportowo-spedycyjnych.

Koszty logistyczne, w tym koszty transportu i spedycji, to wyrażone w pieniądza: zużycie pracy żywej, środków i przedmiotów pracy, wydatki finansowe oraz inne ujemne skutki zdarzeń nadzwyczajnych, które są powodowane przepływem dóbr materialnych wewnątrz w przedsiębiorstwie oraz pomiędzy przedsiębiorstwami.

W wypadku rozważań kosztów działalności gospodarczej, polegającej na wytwarzaniu usług transportowych oferowanych na międzynarodowym rynku transportowym, dobrym punktem wyjścia mogą być ich dwa rozróżnienia. Pierwsze z nich to podział na:

-     koszty księgowe,

-     koszty alternatywne.

Natomiast rozróżnienie drugie, umożliwiające szczegółową analizę z punktu widzem podmiotów je ponoszących, to podział ich na:

-     koszty społeczne usługi transportowej,

-     koszty producenta usługi transportowej - koszt własny przewoźnika,

-     koszty użytkownika (konsumenta) usługi transportowej, odzwierciedlające cenę, jaką płaci on za przemieszczenie ładunku.

W dalszej części przeprowadzimy szczegółową analizę wymienionych powyżej kategorii kosztów.

Koszty księgowe to zarejestrowanie w księgach rachunkowych przedsiębiorstwa poniesione wydatki na wytworzenie określonych rozmiarów produkcji, realizację usługi, np.:

-     zakup surowców, paliwa,

-     płace kierowców,

-     opłaty za autostrady,

-     amortyzacja – odpisy z wartości środków trwałych.

Ze względu na to, że zawierają pełny zapis wszystkich wydatków poniesionych przez producenta usługi transportowej na jej wytworzenie, to w zestawieniu z przychodami stanowią dobrą kosztową podstawę do określenia dochodów przewoźnika podlegających np. opodatkowaniu.

Koszty alternatywne (koszty utraconych możliwości) to wielkość dochodów, korzyści utraconych w wyniku niewykorzystania posiadanych zasobów (majątku, kapitału, pracy) w inny, najlepszy z możliwych, alternatywny sposób. Kosztem alternatywnym dla właściciela firmy jest płaca, jaką uzyskałby, pracując gdzie indziej. Podobnie koszt alternatywny nowej inwestycji, zakupu środka trwałego wyraża się wartością zysków możliwych do osiągnięcia poprzez zaangażowanie posiadanego kapitału w inne zadania bądź ich lokatę w banku.

Koszty alternatywne odzwierciedlają wartość usługi przewozowej, mierzoną wysokością nakładów, które trzeba ponieść na jej wytworzenie, rezygnując z wykonania innej możliwie najkorzystniejszej alternatywy zaangażowania tych środków. Koszt alternatywny usługi transportowej jest więc pojęciem i jednocześnie narzędziem, za pomocą którego pełniej i szerzej można odzwierciedlić wszystkie nakłady wynikające z decyzji wytworzenia w przy­szłości tej, a nie innej usługi transportowej. Zawiera bowiem, obok kosztów wyrażających rzeczywiste i bezpośrednie; wydatki na jej wyprodukowanie, również wysokość nakładów na to najkorzystniejsze, alternatywne rozwiązanie, w które można by środki te zaangażować, a z którego się rezygnuje po to, aby wykonać daną usługę przewozową.

Koszt alternatywny służy uzyskaniu odpowiedzi na pytanie, czy przewoźnik, angażując swoje środki w produkcję konkretnej usługi transportowej, czyni z nich możliwie najlepszą inwestycję z punktu widzenia maksymalizacji osiąganego w danych warunkach dochodu.

Koszt społeczny usługi transportowej to koszt całkowity, na który składają się koszt wytworzenia usługi transportowej poniesiony przez przewoźnika oraz koszt zewnętrzny, wynikły np. z konieczności pokrycia strat i niedogodności powstałych w otoczeniu produ­centa usługi transportowej.

W ekonomii mówi się o tych zjawiskach także jako o efektach zewnętrznych, polegających na przenoszeniu części kosztów lub korzyści wynikających z działalnoś...

Zgłoś jeśli naruszono regulamin