ĆWICZENIA FONACYJNE
· W czasie gier i zabaw ruchowych aktywizacja dzieci do wydawania odgłosów: śmiechu, niezadowolenia, stękania, zdziwienia, chuchania, cmokania, mruczenia
· Wymawiane samogłosek – a o u e i y oraz spółgłosek - m n:
© naturalna emisja głoski
© długo i płynnie na jednych wydechu
© rytmicznie i krótko z przerwami
© modulowanie wysokości (wysoko – nisko)
© eksperymenty: wypowiadamy słowo wysoko, nisko i pośrednio
© modulowanie natężęnia (głośno – cicho)
© przedłużanie wymawianych samogłosek
© na jednym wydechu z taką samą siłą wymawianie trzech samogłosek: [aou], a następnie [eyi].
© wymawiamy oddzielnie: a...o...u...e...y...i oraz płynnie aoueyi
© wymawiamy samogłoski a,o,e,u,i,y, kolejno: bezgłośnie, szeptem, półgłosem i głośno
© zabawa w echo - głośna i cicha wymowa samogłosek – wymawiamy głośno np. [a] ”echo” powtarza je coraz ciszej a a a …
© głoska [a] na wycieczce – jedzie samochodem po asfaltowej, równej powierzchni - wymawiamy ją w sposób ciągły aaaaaa, wchodzi po schodach-a a a a a, płynie łódką aaaaaaaa, jedzie na koniu a a a a.... możemy tu też dołączyć ćwiczenia zmiany wysokości i natężenia głosu
© ćwiczenie king kong ( wypowiadanie głoski a i bicie się po klatce jak king kong)
© usypiamy lalkę - lalka płacze uuu, dziecko huśta ją i stara się uspokoić – aaaaa, lalka płacze nadal – eeee , podchodzi pajac, dziwi się – oooo, podchodzi myszka, zaczyna śpiewać jej kołysankę – iiiii …
© leżąc na wznak kładziemy otwartą dłoń lekko stroną wewnętrzną na twarzy i — nie uciskając dłonią nosa i warg wymawiamy głoskę mmm płynnie, a potem m...m...m...m w sposób przerywany. staramy się zaobserwować wibracje i drżenia, jakie wywołuje głoska m ( to samo z głoską n)
© „misie” – dzieci leżą na dywanie naśladując śpiące zimą misie – oddychają nosem, buzia zamknięta. budzą się, ziewają – wdech i wydech ustami. ziewanie łączymy z wymową samogłoski [a] –fonację zaczynamy cicho, łagodnie, na wydechu
© zabawa „Wiosna i misie” budzą się wiosną, cieszą się z jej przyjścia, pomrukują z zadowolenia, śpiewają: mmma mmmo mmmu mmme mmmy, potem przedłużamy także samogłoski: mmmmaaaaa,mmmmoooo,mmmuuu,mmmeee,mmmyyy…
© dodajemy do głosek m i n samogłoski, pamiętając o utrzymaniu dźwięku na jednym tonie:
ma, mo, me, mu, mi, my,
na, no, ne, nu, ni,ny,
am, om. em, um. im. ym.
an, on, en, un, in, yn,
© mówimy krótki wierszyk, każdy inną wysokością
© mruczenie piosenki
© wymawianie coraz dłuższych zdań na jednym wydechu
· Wykorzystanie onaomatopeji
© przykładowe onomatopeje które można wykorzystać do ćw. fonacyjnych: iu iu (osiołek), eo eo (karetka), miau (kotek), hau hau (pies)
© mały piesek (szczeka cicho, wysoko) duży pies (szczeka głośno, nisko)
© ćwiczenia na akcent na onomatopejach: halo halo, kuku kuku, kici kici, pif paf, puk puk, bach, bęc, a psik
© ćwiczenia izometryczne: chodzenie „tupu tupu”, klaskanie „tik tak”
© swobodnie wymawiamy: mniam, mniam, jakbyśmy delektowali się jakimś smakołykiem
· Ćwiczenia na rytm:
© logorytmika,
© rytmizowanie imion
© mówienie rytmiczne (w takt) – wybijanie rytmu wymawianych słów z szeroko otwartymi ustami (mówienie sylabami)
© wypowiadanie słów oraz ich wyklaskiwanie,
· Ćwiczenia na tempo:
© wybijanie tempa na bębenku i wypowiadanie słów zgodnie z nim (szybko, wolno)
Paczuczek