STATYSTYKA OPISOWA (3 WYKŁAD) 14. 03. 2009
Miary zróżnicowania (zmienności, dyspersji, rozproszenia)
Dyspersja (rozproszenie) nazywamy zróżnicowanie jednostek zbiorowości statystycznej ze względu na wartość badanej cechy.
Siłę dyspersji oceniamy za pomocą pozycyjnych i klasycznych miar zmienności
Rodzaje miar zróżnicowania
Typowy obszar zmienności
Współczynnik zmienności
Miary zróżnicowania
Wariancja – to średnia arytmetyczna z kwadratów odchyleń poszczególnych wartości cechy od średniej arytmetycznej całej zbiorowości.
§ Dla danych indywidualnych:
§ Dla danych w szeregu rozdzielczo – punktowym
§ Dla danych w szeregu rozdzielczo – przedziałowym
Odchylenie standardowe określa nam, o ile wszystkie jednostki danej zbiorowości różnią się średnią od średniej arytmetycznej badanej cechy.
Klasyczny współczynnik zmienności jest ilorazem odchylenia standardowego i średniej arytmetycznej, jest wyrażany w procentach, służy do:
§ Porównywania zróżnicowania
§ Określenia zróżnicowania
0 – 20% bardzo słabe
20 – 40% słabe
40 – 60% umiarkowane
60 – 80% silne
Powyżej 80% bardzo silne
Klasyczny typowy obszar zmienności to przedział w którym znajdują się typowe wartości badanej cechy statystycznej:
Jednostki nietypowe w danej zbiorowości to te, których wartości są niższe od litery x-Sx i wyższe od x + Sx.
Odchylenie ćwiartkowe opiera się na wartościach twartyla pierwszego i trzeciego.
Jak wynika ze wzoru odchylenie ćwiartkowe mierzy poziom zróżnicowania tylko części jednostek badanej zbiorowości (pozostałej po odrzuceniu 25% jednostek o wartościach najniższych oraz 25% jednostek o wartościach najniższych)
Miery średnie różnice od mediany badanej cechy statystycznej
Precyzyjny współczynnik zmienności jest ilorazem zmienności jest ilorazem odchylenia ćwiartkowego mediany. Określa się zbiorowości zróżnicowania w dwóch środkowych ćwiartkach zbiorowości, jest wyrażany w procentach.
Precyzyjny typowy obszar zmienności to przedział w którym znajdują się typowe wartości badanej cechy statystycznej dla dwóch środkowych.
Wyznaczanie miar zróżnicowania dla szeregu rozdzielczo – punktowego
n=32 komputery
x – liczna napraw
xi
ni
xi – x
(xi – x)2
(xi – x)2 ni
0
5
-2,1
4,41
22,05
1
6
-1,1
1,21
7,26
2
10
-0,9
0,01
0,1
3
0,9
0,81
4,05
4
1,9
3,61
14,44
2,9
8,41
16,82
suma
32
X
64,72
Odchylenie standardowe:
Interpretacja: dla badanych komputerów liczba napraw odchyla się od średniej liczby napraw przeciętnie o 1,42 naprawy
Klasyczny opraw zmienności:
(2,09 – 1,42; 2,09 +1,42)
(0,67; 3,51)
Interpretacja: w przedziale tym znajdują się typowe liczby napraw dla badanych komputerów, czyli liczby 1,2,3.
Odchylenie ćwiartkowe:
Interpretacja: dla komputerów standardowych dwie środkowe ćwiartki zbiorowości liczba napraw odchyla się od mediany liczby napraw przeciętnie o 1 naprawę.
Współczynnik zmienności (pozycyjny)
Interpretacja: zróżnicowanie liczby napraw dla badanych komputerów tworząc dwie środkowe ćwiartki jest umiarkowane.
Pozycyjny typowy obszar zmienności:
Interpretacja: w przedziale tym znajdują się typowe dla danych komputerów stanowiących dwie środkowe.
Wyznaczanie miar zróżnicowania dla szeregu przedziałowego
y – koszt napraw w złotych
y0i
yi
xi – y
(yi – y)2
(yi – y)2ni
0 – 100
9
50
196,9
38769,61
193848,05
100 – 200
150
96,9
9389,61
56337,66
protur