KAPITAŁY WŁASNE

Jest to równowartość środków gospodarczych wniesionych do przedsiębiorstwa przez właścicieli (kapitał podstawowy, powierzony) bądź też wypracowanego przez samą firmę (kapitały rezerwowe).

Właściciele zasilają firmę w dwojaki sposób:

·    poprzez zasilenie zewnętrzne, polegające na udostępnieniu firmie prywatnych środków właścicieli na czas nieograniczony,

·    poprzez zasilenie wewnętrzne, przejawiające się rezygnacją z całości lub części praw do zysków wygospodarowanych przez spółkę (dywidend)

Kapitały własne spełnia dwie podstawowe funkcje tj.:

1. są źródłem finansowania środków gospodarczych firmy, zwłaszcza majątku trwałego, umożliwiających rozpoczęcie i realizację działalności gospodarczej

2. stanowią gwarancję dla wierzycieli spłaty wobec nich wszelkich zobowiązań

·    Kapitał podstawowy (owner’s equity), wniesiony przez właścicieli, ma charakter stały; jego wielkość ma charakter stabilny i zmienia się zwykle w wyniku wniesienia nowych udziałów lub kolejnych emisji akcji

·    Kapitały rezerwowe (reserve capitals) pochodzą głównie z nadwyżek (zysku) przeznaczonych na cele rozwojowe, traktowane jako źródło tworzenia rezerw, są rozporządzalne, dyspozycyjne (available capital).

·    Kapitały  (fundusze) własne w różnych podmiotach gospodarczych

1. W spółkach cywilnych, jawnych lub komandytowych kapitał własny ma charakter zmienny tj. rośnie lub maleje bez żadnych ograniczeń. Dlatego w celu zabezpieczenia roszczeń wierzycieli prawo nakłada na te spółki odpowiedzialność całym majątkiem osobistym za zobowiązania spółki.

2. W spółkach kapitałowych (akcyjnych, z ograniczoną odpowiedzialnością) minimalna wysokość kapitału podstawowego jest określona przez kodeks handlowy, a jego zmiany wymagają zmiany statutu spółki; w spółce akcyjnej – min. 500.000 zł, a w udziałowej – min. 50.000 zł.

KAPITAŁ AKCYJNY

Spółka akcyjna (share company) to spółka kapitałowa posiadająca osobowość prawną. Aby ją utworzyć należy:

1.            ustalić statut spółki

2.            ustalić listę akcjonariuszy oraz otrzymać ich zgodę na zawiązanie spółki i objęcie akcji

3.            ustanowić władze spółki

4.            wnieść wkłady (pieniężne lub aporty) przez akcjonariuszy, w wysokości min. 25% wartości nominalnej kapitału;

5.            wpisać spółkę do rejestru sądowego.

Powstanie spółki akcyjnej może być dokonane w drodze emisji publicznej akcji (public issue of shares) lub w formie emisji niepublicznej (non-public issue of shares).

·    Akcjonariusz ma prawo do udziału w zysku spółki tzw. dywidendy, udziału w majątku spółki w przypadku jej likwidacji oraz do podejmowania decyzji gospodarczych i uczestnictwa w jej kierowaniu w przypadku tzw. większościowego pakietu akcji.

·    Kapitał akcyjny może być podwyższony w drodze:

1.            emisji nowych akcji

2.            podwyższenia wartości nominalnej dotychczasowych akcji

3.            przeznaczenia na to części kapitału zapasowego lub rezerwowego.

·    Kapitał akcyjny może być obniżony w drodze:

1.   zmniejszenie wartości nominalnej akcji, połączenia akcji lub umorzenia części akcji 

2.   zwrotu jego zbędnej części akcjonariuszom lub utworzenia z niej kapitału rezerwowego

3.   zwolnienia akcjonariuszy z wnoszenia wpłat na kapitał akcyjny,

·    Kapitał akcyjny jest wyceniany według wartości nominalnej, niezależnie od tego, w jaki sposób jest on wnoszony do spółki (środki pieniężne, aporty).

·    Akcje nie mogą być obejmowane poniżej ich wartości nominalnej, a jeżeli są obejmowane powyżej ich wartości nominalnej (tzw. cena emisyjna) to nadwyżka musi być wniesiona w gotówce przed ich objęciem.

·    Nadwyżka ceny emisyjnej nad nominalną tworzy agio; w bilansie spółki akcyjnej jest ono zaliczane do kapitału zapasowego, ale celem agio jest pokrycie kosztów emisji akcji.

1a – wkłady pieniężne wniesione przez akcjonariuszy

...