mobbing.pdf

(99 KB) Pobierz
304535364 UNPDF
Mobbing w naukach społecznych : to systematyczne, trwające co najmniej kilka miesięcy
zachowania, mające na celu izolowanie pracownika od społecznego otoczenia, pozbawienie go
godności, pokazaniu mu, że jest nikim, rozbicia jego dotychczasowej tożsamości, doprowadzenia go
do całkowitej bezradności i bezsilności. Zachowania prowadzące do rozbicia osobowości
pracownika. Zachowania mające na celu degradację statusu zawodowego pracownika.
Mobber to określenie osoby, która prześladuje wybraną przez siebie ofiarę. Mobber to
najczęściej przełożony ofiary (ponad 65%), ale także kolega (koleżanka) (ponad 25%), a nawet
podwładny (około 7%). Jeśli mobberem jest przełożony to pracownicy najczęściej stają po stronie
przełożonego i dołączają się do prześladowań Ma wyolbrzymione poczucie własnej wartości i
przecenia swoje zdolności i umiejętności. Reaguje zimną obojętnością lub wściekłością na krytykę
ze strony innych. Osoba, która odważyła mu się sprzeciwić, staje się jego osobistym wrogiem,
którego będzie niszczył na każdym kroku. Jest skoncentrowany na sobie, uważa, że jest
najważniejszy i że świat powinien się kręcić wokół niego. Inni ludzi są jego "dworem", który
powinien go podziwiać i przyklaskiwać jego poczynaniom.
·
mszczą się za swoje niepowodzenia np. w życiu rodzinnym (przymus niszczenia),
·
redukują negatywne emocje - czerpią satysfakcję z pełnej kontroli nad pracownikiem a także
otoczeniem,
·
doświadczają satysfakcji erotycznej
·
czują się bezkarni
I. Taktyki upokarzania:
·
publiczne upokorzenie, publiczna nagana
·
upokarzające postępowanie dyscyplinarne,
·
rozpowszechnianie złośliwych plotek,
·
publiczne krytykowanie wyglądu – jak Ty wyglądasz!
·
sprawdzanie zawartości torebki, szafki,
·
nakaz uśmiechania się do kserokopiarki,
·
sprawdzanie konta pracownika,
·
zakaz mrużenia oczu przed monitorem,
·
zakaz wchodzenia do budynku głównym wejściem.
II.Taktyki zastraszenia:
·
zakaz robienia przerw pod groźbą utraty pracy,
·
terror telefoniczny.
·
obelżywe albo złośliwe e-maile,listy, itp.,
·
uderzanie w biurko, rzucanie przedmiotami, trzaskanie drzwiami
·
niszczenie własności pracownika lub firmy
·
obraźliwe uwagi, przezywanie, szydzenie z ofiary
·
krzyki, wrzaski, wygrażanie pięścią, plucie
·
stosowanie przemocy fizycznej,
III.Taktyki pomniejszania kompetencji:
·
pozbawianie odpowiedzialności bez konsultacji, np. pozbawienie nauczyciela
wychowawstwa, poinformowanie o tym uczniów i rodziców, bez poinformowania
nauczyciela o tym
·
zaniżanie kwalifikacji,
·
wskazywanie ofierze błędów, których ona faktycznie nie popełniła,
·
presja szybkiego podejmowania decyzji przy niepełnej informacji i dużej odpowiedzialności,
·
presja czasu, np. odgórny nacisk na jak najszybsze tempo wykonania pracy, a jednocześnie
zachowanie bardzo wysokiej jakości wykonywanej pracy,
Koszty osoby mobbingowanej to:
1) Choroby i zaburzenia zachowania – depresja, zakłócenia koncentracji, stany zwątpienia,
paniki, strachu, próby samobócze, nadmierna drażliwość prowadząca czasami do ataków
wybuchu, agresji wobec bliskich, alkoholizm.
2) Choroby związane z długotrwałym mobbingiem – zakłócenia pracy serca, oddechu, bóle
głowy i pleców, zakłócenia snu, choroby żołądkowe, dermatologiczne, itp.
3) Izolacja społeczna – rozpad więzów rodzinnych i koleżeńskich.
4) Utrata pracy, wykluczenie społeczne.
Koszty firmy:
1) obniżenie wydajności pracy,
2) zmniejszenie zaangażowania pracowników na rzecz firmy,
3) wzrost absencji,
4) rozbicie więzów zespołowych,
5) utrata wiarygodności firmy,
6) ponoszenie kosztów odszkodowań.
Koszty społeczeństwa:
1) obciążenie podatnika kosztami leczenia, rent i wcześniejszych emerytur
2) wzrost bezrobocia,
3) koszty zasiłków,
4) mniejszy wzrost gospodarczy, gorsza wydajność i konkurencyjność,
5) wzrost niezadowolenia i agresji całych środowisk,
6) wzrost patologii społecznych,
7) brak wiary w Państwo prawa i demokratyczne reguły gry,
8) wybuchy niezadowolenia
Wg badań CBOS z 2003 roku 40% polskich pracowników doświadczyło któregokolwiek z ww.
zachowań mobbingowych
Najczęściej wskazywane formy szykanowania :
24% zmuszanie do pozostanie po godzinach pracy
16% odmawianie urlopu lub zwolnień
14% szantażowanie zwolnieniem
z pracy
14% złośliwe uwagi lub żarty ze strony pracodawcy
8% wyznaczanie nierealnie krótkich terminów;
8% karanie pracowników bez wysłuchania ich wyjaśnień;
8% publiczne krytykowanie i ośmieszanie;
4% zmuszanie do składania donosów;
4% przypisywanie konfliktowego charakteru;
3% karanie za dochodzenie swoich praw;
2% molestowanie seksualne.
1.- incydent krytyczny: początkiem mobbingu jest jakiś konflikt, ale nie każdy spór, kłótnia
czy niesprawiedliwa ocena jest mobbingiem. Czasami jest to bardzo drobny konflikt, narażenie
się np. niefortunną wypowiedzią itp.
2. prześladowanie: naznaczenie, dostrzeżenie etykietki nadanej przez mobbera,
zetykietyzowanie kogoś w grupie - plotki, szepty, dopytywanie się o status osoby, początek
degradacji statusu przez otoczenie.
3. szef staje po jednej ze stron a nie rozwiązuje konfliktu. Na tym etapie osoba zostaje
nieodwołalnie naznaczona.
4. nieprawdziwe diagnozy: eksperci medyczni stawiają fałszywe diagnozy. Przyczyny złego
samopoczucia i braku zdrowia lokują w osobowości pacjenta a nie w chorym środowisku pracy.
Diagnozują lęki, depresja, psychoza, a nie zespół stresu pourazoweg. W praktyce niszczy to jego
szansę na rehabilitację w obecnej pracy lub na znalezienie nowego zatrudnienia.
5. pozbawienie pracy - wyrzucenie poszkodowanego z rynku pracy, utrata zdrowia.
Przyczyny mobbingu
1. Brak strategii przeciwdziałania mobbingowi na poziomie państwa i firmy
2. Narcystyczne kierownictwo
3. Akceptacja przemocy psychicznej w społeczeństwie
4. Zła organizacja pracy
Właściwa organizacja pracy jest kluczem do zapobiegania przemocy w miejscu pracy. Zatrudnieni
muszą mieć jasno wytyczone obowiązki, określone godziny pracy. Obowiązki muszą być
dostosowane do umiejętności i doświadczenia pracownika. Istotne jest istnienie w miejscu pracy
statutu jednostki administracyjnej, regulamin organizacyjny oraz regulamin wydziałowy.
Sposoby walki z mobbingiem można sprowadzić do następujących:
1. Interwencja kryzysowa (zidentyfikowanie i zdefiniowanie problemu, zidentyfikowanie
metody walki, omówienie alternatyw i rozpatrzenie możliwych skutków, wybór jednej
metody i podpisanie umowy z poszkodowanym)
2. Indywidualne formy obrony (zgłoszenie się do odpowiednich organizacji, unikanie
zostawania sam na sam notowanie wszystkich wykroczeń, szukanie pomocy u innych)
3. Budowanie wspólnoty (organizowanie wspólnych zajęć, wspólne spędzanie czasu wolnego,
wzajemna pomoc, wspólna wymiana doświadczeń stałe spotkania)
4. Działania mediacyjne
5. Polityka bezpiecznej firmy (realizacja działań antymobbingowych na wzór np. Szwecji,
Belgii)
6. Regulacje prawne (Od 1 stycznia 2004 mobbing jest łamaniem praw pracowniczych)
Czynniki utrudniające walkę z mobbingiem
Otoczenie – milczenie owiec.
Silne urazy u ofiary i osobowość sprawcy.
Obawa przed odwetem.
Brak procedur identyfikacji mobbingu.
Lęk kierownictwa przed złą oceną.
Zgłoś jeśli naruszono regulamin