26 Część 1. Podstawy finansów
szczególnie dla spółek pragnących się dynamicznie rozwijać i osiągających
zyski.
Rynek pozagiełdowy to mniej sformalizowany rynek wtórny, działający poza giełdą- będące w obiegu elektronicznym papiery wartościowe, obracane na rynku alternatywnym w stosunku do giełdy, tzw. OTC: Over-the-Counter market*. Na wysoce rozwiniętych rynkach finansowych obrót pozagiełdowy, mniej kosztowny i mniej sformalizowany, zorganizowany zwykle jako inicjatywa biur maklerskich, jest ważnym segmentem rynku kapitałowego. Jest uzupełnieniem giełdy - miejscem, gdzie małe i średnie spółki mogą szukać alternatywnego do kredytu bankowego źródła zasilenia w kapitał. Wejście na rynek pozagiełdowy jest łatwiejsze, a koszt obrotu na nim znacznie niższy. Rynek ten nie ma na ogół fizycznej lokalizacji, gdyż obrót realizowany jest elektronicznie. Największy rynek pozagiełdowy to amerykański NASDAQ. W Polsce przykładem jest regulowany rynek wtórny CeTO.
Transakcje giełdowe zawierane są za pośrednictwem biur maklerskich. Pośrednicy działający na rynku kapitałowym to:
- makler (broker) — pracownik biura maklerskiego, przekazuje zleceniana giełdę w imieniu i na rachunek klienta w zamian za prowizję;
- dealer - pośrednik na rynku kapitałowym (osoba lub instytucja) działający zazwyczaj we własnym imieniu i na własny rachunek (lub domu maklerskiego). Dealerzy zajmują się arbitrażem lub spekulacją;
- specjaliści - zawierają transakcje na giełdzie z jej uczestnikami we własnym imieniu i na własny rachunek, zapewniając płynność obrotu określonym walorem. Na rynku kierowanym zleceniami ustalają kurs tak, by zapewnić największy obrót swoim walorem. W systemie notowań ciągłych -na rynku kierowanym ceną (np. rynkach pozagiełdowych) specjaliści określani są jako markęt-makers (animatorzy rynku) i zobowiązani są do ciągłego podawania kursu zakupu i sprzedaży obracanych przez siebie akcji, takaby zapewnić płynność obrotu poszczególnymi walorami.
Największe giełdy światowe to nowojorska NYSĘ (New York Stock Ex-change), London Stock Exchange, stowarzyszenie giełd europejskich Euro-next, Deutsche Bórse i Tokyo Stock Exchange. Duże znaczenie dla analizy trendów na tynku kapitałowym ma też amerykański rynek pozagiełdowy NASDAQ, uznawany za miernik tendencji w sektorze nowych technologii. W Polsce podstawową instytucją rynku wtórnego jest Warszawska Giełda Papierów Wartościowych (WGPW).
3 Określenie OTC używane jest też w innym kontekście -jako metoda prowadzenia handlu przez maklerów, z pominięciem parkietu giełdowego.
tekno-inez