Metodologia badań-materiały dla studentów.doc

(123 KB) Pobierz

Metodologia badań ankietowych

Badania ilościowe

n      Mają na celu zgromadzenie danych, które można poddać obróbce statystycznej,

n      W badaniach tych dąży się do nadania analizowanym zjawiskom określone miary,

n      Możliwe jest uogólnianie wyników na całą badaną populację.

Badania jakościowe

n      Poprzedzają lub uzupełniają badania ilościowe,

n      Zbierają informację dot. motywów, postaw i preferencji,

n      Badania te pozwalają zrozumieć analizowane zjawiska, które nie mogą być potwierdzane statystycznie.

Metodologia

n      Jest nauką, która zajmuje się wiedzą naukową i badaniami naukowymi,

n      To system jasno określonych zasad i reguł postępowania stosowanych w jakiejś nauce bądź naukach.

 

S. Nowak, 1985

Przedmiot badań (1)

n      Określać będzie wszelkie obiekty, rzeczy oraz zjawiska i procesy, którym one podlegają i w odniesieniu, do których formułujemy pytania badawcze

A. W. Maszke, 2004

np. uczniowie szkół podstawowych, nauczyciele,

 

W obrębie przedmiotów formułujemy PYTANIA BADAWCZE.

n      Oznacza przeszkodę lub zadanie wymagające rozwiązania lub rozstrzygnięcia,

n      Musi być poprawnie, jasno i dokładnie sformułowany,

 

n      PB - pewne pytania lub zespół pytań, na które odpowiedzi ma dostarczyć badanie.

S. Nowak, 1970

n      PB - to „swoiste pytanie”, określające jakość i rozmiar pewnej niewiedzy oraz cel i granicę pracy naukowej

J. Pieter, 1967

Każdy problem jest pytaniem, natomiast nie każde pytanie jest problemem!!!

n      Ile masz lat?

n      Która jest godzina?

n      Czy lubisz chodzić do kina?

Kryteria poprawności formowanych problemów badawczych

n      Sformułowany możliwie dokładnie i precyzyjnie,

n      Formułowane problemy badawcze powinny wyczerpać zakres niewiedzy zawartej w temacie badawczym oraz określać jakiego rodzaju dane mogą uzupełniać ten brak.

n      Ważnym kryterium poprawności formułowanych problemów badawczych jest ich wartość praktyczno-użyteczna.

PROBLEM BADAWCZY

to pytanie,

na które szukamy odpowiedzi na drodze czynności badawczych

Hipotezy badawcze

n      Jest pewnym przypuszczeniem lub stwierdzeniem naukowym, odnoszącym się do dających się zaobserwować faktów, zjawisk czy procesów, których prawdziwość lub fałszywość rozstrzygamy na podstawie prowadzonych badań empirycznych.

A. W. Maszke, 2004

Próba badawcza (1)

n      Właściwie zaplanowany dobór próby ułatwia zabranie wartościowego i wiarygodnego materiału badawczego,

n      Próba może być reprezentatywna ze względu na jedną lub kilka cech,

n      Próba reprezentatywna to taka, której wyniki uzyskane na podstawie jej badań odpowiadałyby wynikom, które badacz otrzymałby, gdyby przebadał całą populację.

n      Im liczniejsza próba tym większą zapewnia się wiarygodność wnioskom wyprowadzanym z opisu i analizy wyników,

 

n      ≤ 30 osób – próba mała,

n      30-100 osób – próba przejściowa,

n      > 100 osób – próba duża.

n      Celowy dobór próby

n      kwotowy dobór próby

n      Losowy dobór próby

n      dobór prosty

n      dobór systematyczny

n      dobór grupowy

n      dobór warstwowy

Celowy dobór próby

n      świadoma i zamierzona decyzja badacza,

n      charakterystyczne cechy,

n      spełnia określone kryteria.

Kwotowy dobór próby

n      Określone kryteria,

n      Podział populacji na warstwy (np. płeć, status rodzinny, wykształcenie)

n      Oszacowanie liczebności poszczególnych warstw.

Losowy dobór próby

n      Lepszy od celowego,

n      Rodzaje doboru losowego:

        dobór prosty,

        systematyczny dobór próby,

        dobór próby oparty na ochotnikach.

Etyczne zasady prowadzenia badań

Zasady i normy dla badacza:

  1. Zasada minimalizowania negatywnych skutków badań.
  2. Zasada dobrowolnej i świadomej zgody.
  3. Zasady udzielania pełnej informacji o prowadzonych badaniach.
  4. Zasada anonimowości badanych oraz poufność odpowiedzi.
  5. Zasada poczucia bezpieczeństwa.

Lista trudnych pytań, które można zadać badaczowi, zanim nastąpi zgoda na badanie:

  1. Jaki jest cel badania?
  2. Dlaczego i dla kogo prowadzone są badania?
  3. Jak będą zbierane dane?
  4. Jakiej ochronie podlega poufność badań?

Badacz powinien podać następujące informacje:

n      Cel, jakim badania mogą służyć,

n      Stosowane procedury badawcze,

n      Ewentualne zalety/korzyści oraz ryzyka wynikające z badań,

n      Możliwość wycofania się w każdej chwili z badań bez jakichkolwiek konsekwencji dla badającego.

Wywiad

n      Jest rozmową badającego z respondentami, mającą na celu zdobycie informacji przez bezpośrednie stawianie pytań osobom mogącym na nie udzielić odpowiedzi.

Ankieta (1)

n      Jest techniką badawczą polegającą na zbieraniu informacji poprzez samodzielne udzielanie przez badającego odpowiedzi na pytania zawarte w kwestionariuszu.

A. W. Maszke, 2004

n      Umożliwia zgromadzenie dużej ilości informacji (duży obszar i krótki czas),

n      Stosunkowo niewielkie koszty (związane z planowaniem, doborem próby, powielanie materiałów),

n      Brak stronniczości ankietera,

n      Poczucie anonimowości badania,

n      Odpowiedzi bardziej przemyślane.

Wady ankiety

n      Mała wiarygodność i przydatność,

n      Nieumiejętność opracowywania kwestionariusza ankiety (nieumiejętność formułowania pytań),

n      Brak możliwości wyjaśnienia odpowiedzi wątpliwych, niejasnych lub niepełnych.

Rodzaje ankiet

n      Ustne,

n      Pisemne.

Ankieta ustna

n      Osobiste, bezpośrednie lub za pomocą przeszkolonych ankieterów (małe dzieci lub rozmowy telefoniczne).

Ankieta pisemna

n      Przekazanie  respondentowi kwestionariusza ankiety, z prośbą o jego wypełnienie,

n      Rodzaje ankiet w zależności od sposobu rozprowadzenia:

        ankieta pocztowa,

        ankieta prasowa,

        ankieta audytoryjna.

Ankieta pocztowa

n      Rozesłanie kwestionariuszy do zainteresowanych z prośbą o zwrot drogą pocztową,

n      Wygodna forma badań,

n      Zwrot ankiet:

        stopień trudności pytań,

        liczba pytań,

        zrozumienie pytań,

        autoryzowanie ankiet.

Ankiety prasowa

n      Ankieta publikowana na łamach prasy z apelem do czytelników o wzięcie udziału w badaniach i udzieleniu odpowiedzi na pytania  zawarte w kwestionariuszu oraz o przesłanie ankiety drogą pocztową pod wskazany adres.

Ankieta audytoryjna

n      Polega na rozdaniu przez badającego kwestionariuszy ankiet pewnej zbiorowości osób z prośbą o ich wypełnienie i oddanie badającemu, najczęściej w jego obecności na spotkaniu audytoryjnym,

n      Rozprowadzanie ankiet w takich instytucjach jak szkoły, uczelnie.

Kwestionariusz

Def.

n      Kwestionariusz – to arkusz papieru z wydrukowaną listą pytań, którym towarzyszy mniej lub bardziej zamknięty zbiór odpowiedzi, spośród których osoby badane wybierają te, które uznają za właściwe.

Rodzaje pytań

n      Otwarte

n      Zamknięte

        dysjunktywne (wykluczające)

        alternatywne

        filtrujące

        kontrolne

        koniungtywne

n      Półotwarte

Pytania otwarte

Def.

n      To takie, które pozostawiają osobie udzielającej odpowiedzi pełną swobodę w wyrażaniu opinii i poglądów o badanych osobach, rzeczach, zjawiskach

A. W. Maszke, 2004

 

n      Wolne,

n      Całkowita swoboda wypowiedzi,

n      Wymagają wiedzy,

n      Zebrany materiał jest bardziej bogaty,

n      Trudny do zanalizowania,

n      Odpowiedzi trzeba pogrupować – duży subiektywizm.

Pytania zamknięte

n      To takie, które zawierają propozycję gotowych – alternatywnych odpowiedzi uprzednio przez badającego przemyślanych, spośród których respondent dokonuje wyboru.

A. W. Maszke, 2004

n      Wygodne w stosowaniu,

n      Wybór dokonywany jest z odpowiedzi zamieszczonych w kafeterii.

n      Kafeteria – (def.) to zestaw wszelkich możliwych odpowiedzi, spośród których badany wybiera te, które jego zdaniem są najwłaściwsze bądź najbardziej odzwierciedlają jego poglądy.

n      Kafeteria musi:

n      być wyczerpująca,

n      być rozłączna.

Pytania zamknięte - alternatywne

n      2 możliwości odpowiedzi – pozytywną i negatywną (TAK/NIE),

n      Możliwa trzecia odpowiedź

   (NIE WIEM/NIE MAM ZDANIA).

Pytania zamknięte – filtrujące (1)

n      Umożliwiają wyeliminowanie z badań tych osób, które nie mają nic do powiedzenia w danej sprawie,

 

n      Zawsze powinny poprzedzać pytanie zasadnicze, na które można odpowiedzieć „tak” lub „nie”,

 

n      Badany może kontynuować, jeżeli jego odpowiedź brzmi „tak”.

n      Jeżeli np. zamierzamy poznać przyczyny na jakie napotykają studenci studiujący zaocznie, to przed postawieniem pytania zasadniczego:

 

   „Na jakie trudności napotykałeś(aś) podczas studiowania na studiach zaocznych?”

 

n      Badacz powinien najpierw postawić pytanie filtrujące:

    „Czy studiowałeś(aś) zaocznie?

     a/ tak               b/nie

Pytania zamknięte - koniungtywne

n      Możliwość udzielenia więcej niż 1 odpowiedzi,

 

  „Jakimi cechami osobowymi powinien charakteryzować się dobry nauczyciel?”

 

a/ sprawiedliwy                     e/uzdolniony

b/wykształcony                     f/pogodny

c/tolerancyjny                       g/wyrozumiały

d/sympatyczny

Wady pytań zamkniętych

n      Możliwość stronniczości/sugerowanie odpowiedzi,

n      Brak możliwości do udzielania szczerych odpowiedzi i wyborów zgodnych z ich przekonaniem.

Pytania kontrolne

n      Kontrola otrzymanych odpowiedzi,

n      Zbieżne z treścią innych pytań (w innym ujęciu),

n      Ocena wiarygodności.

...

Zgłoś jeśli naruszono regulamin