Anne–Lise Boge
GRZECH PIERWORODNY XI
ZERWANIE
Wydarzenia przedstawione w serii powieściowej „Grzech pierworodny" rozgrywają się w gospodarstwie należącym do rodziny mojej matki. Dwór, przyroda, postaci i tło kulturowe są autentyczne. Chciałabym jednak zaznaczyć, że ani ludzie, ani cala historia opisana w serii nie mają żadnego związku z rzeczywistością. To powstało w mojej wyobraźni.
Dla Kristin
Anne-Lise Boge
ROZDZIAŁ 1.
Było dobrze po północy, kiedy Mali wróciła do Stornes. Przyszła do domu z Oppstad spacerkiem.
- Tordhild spodziewa się dziecka, mamo!
Słowa Siverta powoli docierały do Mali, ale mimo to wciąż nie do końca uświadamiała sobie ich znaczenie. Patrzyła na tych dwoje, którzy siedzieli na łóżku, ale widziała ich niewyraźnie, jak przez mgłę.
Tordhild jest w ciąży? To nie może być prawda! Boże, żeby to nie była prawda! Mali oparła się ciężko o ścianę, bo zakręciło jej się w głowie i poczuła mdłości.
Przyszła tu do Siverta i jego wybranki, by ich przekonać, że powinni ze sobą zerwać. Muszą odrzucić tę miłość, bo nie mają do niej prawa, będąc przyrodnim rodzeństwem. Nim jednak zdążyła otworzyć usta, Sivert, dumny jak paw, oznajmił, że Tordhild spodziewa się dziecka. Mali miała mętlik w głowie, ale natrętnie powracały słowa: Przyszłam za późno! Nie zdołałam zapobiec katastrofie.
Powoli odwróciła się i po omacku odszukała klamkę.
- Mamo! - Jakby z oddali dotarł do niej urażony głos Siverta. - Mamo, nic nie powiesz? Nie pogratulujesz nam?
Mali nie odpowiedziała. Nawet się nie odwróciła. Potykając się o próg, wyszła na korytarz i zamknęła za sobą drzwi. Niczym lunatyczka skierowała się w stronę sypialni, po cichu weszła do środka i opadła na łóżko. Serce jej waliło, czuła gwałtowne pulsowanie w skroniach, a na czoło wystąpił jej zimny pot. Lodowatą dłonią zatkała usta i gryzła ją, by nie krzyczeć głośno.
Tordhild jest w ciąży! Tordhild jest w ciąży! Słowa te dudniły z taką siłą, jakby miały rozsadzić jej głowę.
Wydała z siebie przeraźliwy jęk. Przed oczami przesuwały się obrazy z przeszłości: ślub z Johanem, noc poślubna, która pozbawiła ją złudzeń, Jo o lśniących oczach i szczerym uśmiechu, przesycona zapachami letnia noc przy szopie nad fiordem.
Wspomnienia, które napłynęły z taką siłą, wywołały potok łez. Tamto lato z Jo, tych kilka tygodni, które minęły jak sen. To wtedy dopuściłam się grzechu, którego konsekwencje dotknęły z całą mocą nie tylko mnie, ale także Siverta, Tordhild i cały dwór, myślała ogarnięta paniką. Za ten grzech teraz wszyscy zostaną ukarani. Znalazłam się w potrzasku. Żadne kłamstwo nie pomoże, żaden wybieg. I tylko jedną osobę mogę za to winić: siebie samą. Tylko ja ponoszę odpowiedzialność za złamane życie i rozbite marzenia tych młodych.
Mali skuliła się w łóżku, krzyżując ramiona na piersi, jakby chciała powstrzymać drżenie ciała. Nic to jednak nie pomogło. Wewnętrzny strach wywoływał w niej dygot, dusił ją. Piekącymi, suchymi oczami wpatrywała się ślepo w ścianę. Gdybym mogła płakać, pomyślała niejasno. Tymczasem czuła się jak zasklepiona w lodowej skorupie.
Nie miała pojęcia, jak potoczy się jej życie, gdy minie ten dzień. Nie miała innego wyjścia, musiała opowiedzieć całą prawdę Sivertowi i Tordhild, by dziewczyna jak najszybciej usunęła ciążę. Tordhild jest taka szczupła w pasie, niemożliwe, by minęło wiele tygodni. Nie może utrzymać życia, które zostało poczęte w związku kazirodczym, to wykroczenie ścigane przez prawo.
Mali jęknęła cicho.
Jeśli prawda wyszłaby na jaw, oboje, Sivert i Tordhild, poszliby do więzienia. A przynajmniej Sivert, myślała Mali. Choć właściwie nie wiedziała zbyt wiele na ten temat, nie miała jednak wątpliwości, że to, czego się dopuścili, jest karalne. Poza tym nie wiadomo, czy dziecko nie urodziłoby się z jakąś wadą. Mali wyobraziła sobie upośledzone fizycznie i psychicznie maleństwo. Często rodziły się takie dzieci, kiedy pokrewieństwo pomiędzy rodzicami było zbyt bliskie. Widywała takie w małych wioskach, pośród liczebnie małych społeczności, gdzie brakowało dopływu świeżej krwi. Tamte związki małżeńskie były jednak prawnie dozwolone, nie tak jak związek Tordhild i Siverta. Młodzi nie zdawali sobie, co prawda, z tego sprawy, no bo i skąd mieli wiedzieć? Mali kłamała i oszukiwała, żeby nikt się nie dowiedział, kim naprawdę jest dziedzic Stornes. Zataiła to nawet przed Sivertem.
Nieczęsto Mali ogarniała taka całkowita rezygnacja jak teraz. Najchętniej poddałaby się, wymknęła ukradkiem i skończyła ze sobą. Nie miała pojęcia, czy zdoła znieść to wszystko, co na nią miało się teraz zwalić. Ludzkie gadanie i plotki, jakie się rozejdą wśród mieszkańców wioski, to jedno, zresztą to ją najmniej martwiło. Najgorsze, że przysporzy takich trosk i cierpień ludziom, których bardzo kocha. Najbardziej zrani Siverta. Otarła wierzchem dłoni piekące oczy.
Utwierdzała się w przekonaniu, że wszystko, co robi po urodzeniu Siverta, gdy miała już pewność, że to syn Jo, robi dla jego dobra. Kierując się miłością do dziecka, kłamała i oszukiwała, by zapewnić mu wszystko, co najlepsze. Chciała, by Stornes, bogaty, piękny dwór z tradycjami, stało się kiedyś jego własnością.
Ale cóż znaczy dwór - nawet najbardziej okazały - jeśli przyjdzie zań zapłacić tak wysoką cenę: miłość i przyszłość dwojga kochających się ludzi i życie nie narodzonego dziecka. A że dziecko to zostało poczęte z miłości, Mali nie miała najmniejszych wątpliwości. Przez krótki czas pobytu Siverta i Tordhild w Stornes zdążyła zauważyć, że ich uczucie jest głębokie i prawdziwe. Takie, jakie można przeżyć tylko raz w życiu. Sama o takim snuła słodkie marzenia w młodości. Jednak Sivert i Tordhild nie będą mogli żyć ze sobą tak, jak tego pragną. Kiedy Mali wyjawi im prawdę, kiedy powie to, czego nie może zataić, zniszczy im życie. Ale od tego obowiązku nie wolno jej uciec.
Sivert... Na myśl o najstarszym synu, ukochanym pierworodnym, znów jęknęła głucho. Jak on to przyjmie? Czy kiedykolwiek zdoła jej wybaczyć? Miała co do tego wątpliwości. Już sama myśl, że mogłaby stracić jego miłość i zaufanie, była nie do zniesienia. Bez wielu rzeczy dałaby radę żyć, ale nie bez obecności Siverta! Siverta i Havarda, poprawiła się w myślach. Oni dwaj najwięcej dla mnie znaczą. Będę musiała opowiedzieć o wszystkim także Havardowi. Ma prawo wiedzieć. Gdzieś głęboko w sercu żywiła słabą nadzieję, że Havard nie zostawi jej samej i wesprze ją w tej trudnej chwili. Być może zrozumie jej postępowanie, jeśli opowie mu o tym, jak została sprzedana do Stornes, opowie o brutalności Johana, o życiu pozbawionym miłości, pełnym rozpaczy, samotności i... nienawiści. O radości ze spotkania z Jo, który obdarzył ją tym wszystkim, o czym zawsze marzyła i za czym tęskniła. Przynajmniej tak jej się wtedy wydawało, bo nie uświadamiała sobie, że więcej w tym było pożądania i chęci zemsty niż prawdziwej miłości. Ale byłam przecież wtedy taka młoda, broniła się w myślach. Dopiero później, kiedy spotkałam Havarda, zrozumiałam, czym naprawdę jest miłość.
Może mąż ją zrozumie i zechce jej wybaczyć, o ile zatai epizod z Torgrimem i nie wyjawi mu całej prawdy o zmarłym synku. Bo tego Havard nie może się dowiedzieć! Zdawała sobie dogłębnie sprawę z tego, że ta tajemnica nie wytrzymałaby konfrontacji z rzeczywistością.
Nie wiedziała, ile czasu upłynęło od chwili, gdy znalazła się w sypialni. Ocknęła się dopiero, gdy usłyszała dzwon wzywający wszystkich pracujących we dworze ludzi na obiad. Wstała skostniała z zimna. Zakręciło jej się w głowie, zanim więc skierowała swe kroki do stojącej w narożniku miednicy, stała przez moment nieruchomo, trzymając się łóżka. Chłodna woda, którą obmyła twarz, orzeźwiła ją nieco. Upięła włosy, poprawiła fryzurę. Własne odbicie w lustrze wstrząsnęło nią. Ledwie poznała swoją przeraźliwie bladą twarz. Poszczypała się więc w policzki, by cera nabrała rumieńców. Teraz musi robić dobrą minę do złej gry, przynajmniej podczas obiadu. Potem poprosi Havarda na górę do sypialni i opowie mu wszystko. Postanowiła bowiem, że najpierw omówi tę sprawę z mężem. Pozostawało mieć nadzieję, że Havard wesprze ją, kiedy będzie musiała podjąć rozmowę z Sivertem i jego narzeczoną nieco później w ciągu dnia.
Przez moment jej spojrzenie powędrowało w stronę ciemnego fiordu, który kusił i wabił. Wydał jej się tak cudownie spokojny. Pomyślała jednak znowu, że nawet jeśli zamkną się nad nią wody fiordu, problem nie zniknie. Najpierw musi ponieść konsekwencje swoich czynów.
Nie miała pojęcia, jak zmieni się jej życie, gdy minie ten dzień. Brakło jej sił, by o tym myśleć. Tak czy inaczej musi wpierw przejść przez piekło.
Gdy tylko pojawiła się w izbie, zorientowała się, że Sivert zdążył już wszystkim opowiedzieć wielką nowinę. Stał na środku i z wypiekami na twarzy i błyszczącymi oczami obejmował Tordhild ramieniem. Tu przynajmniej skupił na sobie uwagę wszystkich i wieść, którą oznajmił, spotkała się z zupełnie inną niż jej reakcją. Sądząc po Sivercie jednak, i tego było mu mało. Uśmiechy zgromadzonych w izbie domowników i służby nie były całkiem szczere, a nastrój o wiele bardziej oficjalny, niż można by oczekiwać w chwili, gdy dziedzic dworu oznajmia, że kolejny spadkobierca jest w drodze. Wszyscy zdawali sobie doskonale sprawę z tego, jakie problemy niesie z sobą wybór takiej, a nie innej małżonki, pomimo jej sympatycznej powierzchowności i urody. Spodziewali się, że może dojść do ostrego konfliktu. A na dodatek dziewczyna jest w ciąży!
- Możesz pogratulować, babciu - uśmiechnął się Havard do Mali. - Z tego, co zrozumiałem, będziesz mieć wnuka.
- Tak, Sivert wspomniał mi już o tym - odpowiedziała Mali, starając się nadać swojemu głosowi spokojne brzmienie.
- Nie wiem jednak, czy mama się ucieszyła - wszedł jej w słowo Sivert, wbijając w nią swój wzrok. - Bo gdy się o tym dowiedziała, wyszła za drzwi bez słowa, blada, jakby zobaczyła upiora. Odniosłem wrażenie, że wieść o dziecku była dla niej bardziej szokiem niż radosną nowiną - dodał z wyraźnym wyrzutem w głosie.
- Wydaje mi się, że to wielka radość - odezwała się Ingeborg, stawiając jedzenie na stół. - Chociaż zupełnie nie potrafię sobie wyobrazić, że będziesz babcią, Mali.
- Pewnie dlatego mama zaniemówiła, Sivert - zaśmiał się dobrotliwie Havard. - Zdaje się, że trudno jej się z tym pogodzić.
Objął Mali i uśmiechając się do niej, dodał:
- Będziesz najpiękniejszą babcią w całej naszej parafii. A ja dziadkiem. Bo chyba pozwolisz, że będę nim dla tego maleństwa, mimo że nie jestem twoim rodzonym ojcem? - zapytał, odwracając się do Siverta.
- Oczywiście, że będziesz dziadkiem - odwzajemnił mu się uśmiechem Sivert. - Lepszego nie można sobie wymarzyć.
Jego słowa sprawiły Havardowi przyjemność. Mali poznała to po jego minie. Nie mogła jednak pojąć, że przyjął to wszystko z takim spokojem. Przecież wiedział, że Tordhild nie może zostać gospodynią w Stornes. Rozmawiali wszak o tym. Wszystko by było inaczej, gdyby Sivert przyprowadził jakąkolwiek inną dziewczynę. Wtedy rzeczywiście ten dzień mógłby być radosnym świętem. Ale w takiej sytuacji...
Mali przełknęła ślinę, usiłując się uśmiechnąć, ale choć bardzo się starała, jej twarz wykrzywiła się w grymasie. Mdliło ją od zapachu jedzenia, w żołądku palił ją ogień. Miała nadzieję, że Sivert wstrzyma się nieco z ogłaszaniem wszem wobec nowiny o dziecku, choć z drugiej strony nie zaskoczyło ją to, bo zawsze był bardzo spontaniczny i szczery. Najchętniej pewnie stanąłby na kościelnym wzgórzu i wykrzykiwał, ile tchu w piersiach, że Tordhild spodziewa się dziecka. Bo dla niego był to dowód ich wielkiej miłości. Mali rozumiała go i tym bardziej jej to dokuczało.
- Ja... ucieszyłam się, Sivert - powiedziała cicho i by uniknąć jego wzroku, pospiesznie zaczęła pomagać przynosić jedzenie. - Tylko że trochę mnie zaskoczyłeś - dodała. - Nie spodziewałam się...
- My też nie przypuszczaliśmy... - odezwała się Tordhild i przytuliła się do Siverta zarumieniona. - Chcieliśmy najpierw się pobrać, a dopiero potem mieć dzieci. Rozmawialiśmy przecież o tym, prawda, Sivert? - dodała, podnosząc na niego swoje duże, piękne oczy.
- Tylko że nie zdążyliśmy - odparł Sivert beztrosko. - Ale teraz przyspieszymy nieco ślub, żebyś była przyzwoitą mężatką, kiedy urodzisz maleństwo - uśmiechnął się i z miłością poklepał ją delikatnie po brzuchu. - Nie musimy mieć wystawnego wesela, więc chyba da się wszystko przygotować dość szybko, prawda, mamo?
- Który to miesiąc, Tordhild? - zapytała Mali, nie odpowiadając na pytanie Siverta.
Od chwili, gdy dowiedziała się o ciąży Tordhild, dręczyła ją niepewność, czy ciąża nie jest bardziej zaawansowana, niż można by wnioskować z wyglądu dziewczyny. W tak młodym wieku często długo nie widać, że dziewczyna spodziewa się dziecka. Mali panicznie się obawiała, że będzie za późno na przerwanie ciąży. O ile w ogóle młodzi zechcą posłuchać, że to jedyne rozwiązanie. Jeśli wyjawi im prawdę, zrozumieją chyba? Ale usunięcie płodu nie jest prostym i całkiem bezpiecznym zabiegiem, poza tym niedozwolonym przez prawo. Najczęściej zajmowały się tym kobiety, które nie miały żadnej wiedzy medycznej. Dlatego też nierzadko zabiegi te kończyły się źle dla niedoszłych matek.
Mali przeszły ciarki po plecach. Będzie musiała przekonać akuszerkę, by jej pomogła, choć dobrze wiedziała, że ta nigdy się tym nie zajmowała. Była przeciwna zabijaniu nienarodzonych, mimo że okazywała wielkie serce wszystkim służącym i innym wykorzystanym i zgwałconym kobietom. Bardziej niż ktokolwiek zdawała sobie sprawę z niebezpieczeństwa takiego zabiegu. Poza tym wiedziała, że straciłaby prawo wykonywania zawodu akuszerki, gdyby wyszło na jaw, że się tym zajmuje. Jeśli jednak Mali zwierzyłaby się jej, jak się sprawy mają... Nie mogłaby odmówić pomocy, a może...
- Nie jestem tego całkiem pewna - odparła Tordhild cicho, spuszczając wzrok. - Ale... na pewno minęły już trzy miesiące.
A więc ciąża jest bardziej zaawansowana, niż Mali przypuszczała. Nie było czasu do stracenia!
- Obiad na stole - przerwała Ane, na której policzkach malowały się rumieńce od długiego stania przy piecu.
Wszyscy zasiedli wokół stołu i rozmowa wreszcie zeszła na inne tematy niż ciąża Tordhild. Mimo wszystko we dworze są ważniejsze sprawy niż dziecko w drodze, nawet jeśli jego ojcem jest dziedzic Stornes.
- Kiedy sprowadzimy owce z hali? - zapytał Aslak z pełnymi ustami i spojrzał na Havarda.
- Niech się jeszcze trochę popasą - odparł Havard. - Jest taka ładna pogoda, aż trudno uwierzyć, że to już październik.
- Pogoda może się szybko zmienić - mruknął O1av. - A przecież owce trzeba jeszcze wykąpać i ostrzyc, zanim zdecydujemy, które przeznaczymy na ubój, a które zostaną w oborze na zimę. To wszystko wymaga czasu - dodał, nakładając sobie na talerz rybę z półmiska.
- Wiem - odparł Havard. - Jeszcze trochę i zabierzemy się za to. Ale chyba nie w tym tygodniu. W Innstad też na razie nie sprowadzili owiec z górskich pastwisk, a to znaczy, że stary gospodarz nie spodziewa się zmiany pogody jeszcze przez jakiś czas.
- Pozostało tylko parę dni do pełni - wtrąciła Ane. - Powinniśmy być już po uboju, nim księżyca zacznie ubywać, bo inaczej, jak wiadomo, nie napełnimy garnków...
- Do tej pory będziemy gotowi - odpowiedział spokojnie Havard. - Wszystko się jakoś ułoży.
Tak, do tej pory uporamy się z ubojem owiec - myślała Mali, czując, jak jedzenie rośnie jej w ustach. Ale co z Sivertem i Tordhild? Czy ich sprawa też się ułoży?
Mali zerknęła na Havarda, który tak był pochłonięty jedzeniem, że nie zauważył jej spojrzenia. Włosy jak zwykle opadały mu na czoło. Mali poczuła, jak ściska ją w gardle, gdy przypomniała sobie o rozmowie, jaką musi z nim przeprowadzić. Zamierzała poprosić go, by przyszedł po obiedzie do sypialni, ale zorientowała się, że mężczyźni są zajęci zaganianiem krów do obory, z czym uporają się pewnie dopiero przed podwieczorkiem. Niech więc będzie i tak. Porozmawia z Havardem po podwieczorku, a potem czeka ich osobna rozmowa z Sivertem i Tordhild. O ile Havard zgodzi sieją wesprzeć...
Na chwilę Mali zacisnęła piekące powieki i zapragnęła nie żyć.
Natknęła się na Havarda w korytarzu, kiedy niosła z piwnicy mleko na podwieczorek. Aslak i O1av zdążyli już wejść do izby. Nie udało jej się porozmawiać z mężem po obiedzie, bo mężczyźni spieszyli się po jedzeniu, by dokończyć rozpoczętą pracę, nie zdążyła więc mu o niczym powiedzieć.
- Zastanawiam się, czy... - odezwała się Mali, a ręce, w których trzymała dzbanek z mlekiem, zadrżały. - Chciałam z tobą porozmawiać - dodała, zerkając pośpiesznie na Havarda. - Na osobności. Mógłbyś przyjść do sypialni zaraz po podwieczorku?
- Zrobiłem coś nie tak? - zapytał Havard, obejmując żonę. - Źle wyglądasz. Jesteś taka blada. Zauważyłem, że prawie nie tknęłaś obiadu. Coś cię martwi? Zdenerwowałaś się Sivertem? Tym, że spodziewają się dziecka?
- Tak, to, o czym chcę porozmawiać, ma poniekąd z tym związek - odparła Mali wymijająco. - Ale chcę, żebyśmy o tym pomówili w cztery oczy. Bo to... To zupełnie nie nadaje się...
Zachwiał...
magi11