odp chemia R maj 2008.pdf

(400 KB) Pobierz
untitled
ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU
ROZPOCZĘCIA EGZAMINU!
Miejsce
na naklejkę
MCH-R1_1P-082
EGZAMIN MATURALNY
Z CHEMII
POZIOM ROZSZERZONY
Czas pracy 150 minut
MAJ
ROK 2008
Instrukcja dla zdającego
1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 17stron
(zadania 1 – 35). Ewentualny brak zgłoś przewodniczącemu
zespołu nadzorującego egzamin.
2. Rozwiązania i odpowiedzi zapisz w miejscu na to
przeznaczonym przy każdym zadaniu.
3. W rozwiązaniach zadań rachunkowych przedstaw tok
rozumowania prowadzący do ostatecznego wyniku oraz
pamiętaj o jednostkach.
4. Pisz czytelnie. Używaj długopisu/pióra tylko z czarnym
tuszem/atramentem.
5. Nie używaj korektora, a błędne zapisy wyraźnie przekreśl.
6. Pamiętaj, że zapisy w brudnopisie nie podlegają ocenie.
7. Możesz korzystać z karty wybranych tablic chemicznych, linijki
oraz kalkulatora.
8. Na karcie odpowiedzi wpisz swoją datę urodzenia i PESEL.
Nie wpisuj żadnych znaków w części przeznaczonej
dla egzaminatora.
Za rozwiązanie
wszystkich zadań
można otrzymać
łącznie
60 punktów
Życzymy powodzenia!
Wypełnia zdający przed
rozpoczęciem pracy
KOD
ZDAJĄCEGO
PESEL ZDAJĄCEGO
2
Egzamin maturalny z chemii
Poziom rozszerzony
Zadanie 1. (3 pkt)
Przeanalizuj położenie selenu w układzie okresowym i określ podstawowe właściwości
tego pierwiastka. Uzupełnij poniższą tabelę.
1.
Konfiguracja elektronów walencyjnych atomu selenu w stanie
podstawowym (z uwzględnieniem podpowłok)
4s 2 4p 4
2. Najniższy stopień utlenienia selenu w związkach chemicznych
– II
3. Najwyższy stopień utlenienia selenu w związkach chemicznych
VI
4. Wzórzwiązku selenu z wodorem
H 2 Se
5.
Wzór tlenku, w którym selen przyjmuje najwyższy stopień
utlenienia
SeO 3
6.
Przewidywany charakter chemiczny (zasadowy, amfoteryczny,
kwasowy, obojętny) tlenku selenu, o którym jest mowa w p. 5.
kwasowy
Zadanie 2. (2 pkt)
Związki jonowe zbudowane są z jonów dodatnich i ujemnych, które mogą być jedno- lub
wieloatomowe.
Z podanego zbioru wybierz i podkreśl wzory tych substancji, które są związkami
jonowymi.
Ba(OH) 2 CCl 4 CH 3 COOH CO 2 H 3 PO 4
KHCO 3 Na 2 SO 4 NH 4 NO 3 Rb 2 O SO 3
Zadanie 3. (3 pkt)
Poniżej przedstawiono ciąg przemian.
Ca
Ca(OH) 2
CaCO 3
CaCl 2
1
2
3
Napisz w formie cząsteczkowej równania reakcji oznaczonych numerami 1, 2 i 3.
Równanie reakcji 1.:
Ca + 2H 2 O → Ca(OH) 2 + H 2 ↑
Równanie reakcji 2.:
Ca(OH) 2 + CO 2 → CaCO 3 + H 2 O
Równanie reakcji 3.:
CaCO 3 + 2HCl → CaCl 2 + CO 2 ↑ + H 2 O
Egzamin maturalny z chemii
Poziom rozszerzony
3
Zadanie 4. (3 pkt)
W wyniku badania próbki wody stwierdzono w niej niewielką zawartość jonów ołowiu(II).
a) Korzystając z poniższego fragmentu tablicy rozpuszczalności, ustal i zapisz wzór soli
sodowej, której wodnego roztworu należy użyć, aby praktycznie całkowicie usunąć
jony Pb 2+ z badanej wody.
Jon
Na +
Pb 2+
Cl –
bezbarwny roztwór
(osad nie strąca się)
biały osad
(może się strącić, jeżeli stężenia roztworów są duże)
NO 3 –
bezbarwny roztwór
(osad nie strąca się)
bezbarwny roztwór
(osad nie strąca się)
SO 4 2–
bezbarwny roztwór
(osad nie strąca się)
biały osad
(praktycznie nierozpuszczalny w wodzie)
Na podstawie: W. Mizerski „Tablice chemiczne”, Warszawa 1997
Wzór soli: Na 2 SO 4
b) Opisz przewidywane obserwacje, uwzględniając barwy użytych i otrzymanych
roztworów lub osadów.
Po dodaniu bezbarwnego roztworu Na 2 SO 4 do badanej wody wytrąca się biały
osad.
c) Napisz w formie jonowej skróconej równanie zachodzącej reakcji.
Pb 2+ + SO 4 2– → PbSO 4 ↓
Zadanie 5. (1 pkt)
Skały wapienne, których głównym składnikiem jest CaCO 3 , ulegają erozji pod działaniem
wody zawierającej rozpuszczony tlenek węgla(IV). W wyniku tego procesu woda staje się
twarda.
Napisz w formie jonowej równanie reakcji głównego składnika skał wapiennych z wodą
zawierającą tlenek węgla(IV).
CaCO CO H O Ca
++→+
2
+
2HCO
−
3
2
2
3
Nr zadania
1.
2.
3. 4.1. 4.2. 4.3. 5.
Wypełnia
egzaminator!
Maks. liczba pkt
3
2
3
1
1
1
1
Uzyskana liczba pkt
4
Egzamin maturalny z chemii
Poziom rozszerzony
Informacja do zadania 6. i 7.
Do 100 cm 3 wodnego roztworu wodorotlenku sodu dodawano kroplami kwas solny o stężeniu
0,20 mol/dm 3 i za pomocą pehametru mierzono pH mieszaniny reakcyjnej. Otrzymane wyniki
umieszczono na wykresie ilustrującym zależność pH od objętości dodanego HCl.
pH
14,00
13,00
12,00
11,00
10,00
9,00
8,00
7,00
6,00
5,00
4,00
3,00
2,00
1,00
0,00
0
5
10
15 20
25 30
35 40
45 50
55
60 65
70 75
80 85
90 95 100 105 110 115 120
Objętość HCl, cm 3
Zadanie 6. (1 pkt)
Podaj symbole lub wzory trzech rodzajów jonów, których stężenie jest największe
w roztworze otrzymanym po dodaniu 120 cm 3 kwasu solnego do badanego roztworu
wodorotlenku sodu.
Cl – Na + H 3 O +
Zadanie 7. (3 pkt)
a) Z powyższego wykresu odczytaj objętość kwasu solnego potrzebną do zobojętnienia
wodorotlenku sodu znajdującego się w badanym roztworze.
90 cm 3
b) Oblicz stężenie molowe badanego roztworu wodorotlenku sodu. Wynik podaj
z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.
Obliczenia: Dane:
c
=
0 20 mol dm V
,
/
3
=
90 cm V
3
=
100 cm
3
HCl
HCl
NaOH
V
= =
90 cm 0 09 dm V
3
,
3
=
100 cm 0 10 dm
3
=
,
3
HCl
NaOH
Szukana:
c
NaOH
=
NaOH + HCl → NaCl + H 2 O
1 mol + 1 mol → 1 mol + 1 mol
?
c
=
n
NaOH
,
n
=
n
,
n
= ⋅ ⇒
c
V
NaOH
V
NaOH
HCl
HCl
HCl
HCl
NaOH
c
⋅
V
0 20 mol dm 0 09 dm
,
/
3
⋅
,
3
c
=
HCl
HCl
=
=
0 18 mol dm
,
/
3
NaOH
V
0 10 dm
,
3
NaOH
Odpowiedź: Stężenie molowe badanego roztworu NaOH wynosiło 0,18 mol/dm 3 .
Egzamin maturalny z chemii
Poziom rozszerzony
5
Zadanie 8. (2 pkt)
Uzupełnij poniższą tabelę, określając stopień utlenienia manganu w tlenkach, których
wzory podano w tabeli, oraz charakter chemiczny tych tlenków.
Wzór tlenku
Stopień utlenienia
manganu
Charakter chemiczny tlenku
MnO
II
zasadowy
MnO 2
IV
amfoteryczny
Mn 2 O 7
VII
kwasowy
Zadanie 9. (2 pkt)
Mangan można otrzymać w wyniku reakcji MnO 2 z glinem, przebiegającej zgodnie
z równaniem:
+⎯⎯⎯→+
Źródłem MnO 2 jest występujący w przyrodzie minerał, piroluzyt, który zawiera od 94%
do 99% masowych tego tlenku.
3MnO 4 Al
temperatura
3Mn 2Al O
2
2 3
Oblicz, ile gramów glinu potrzeba do redukcji 55g piroluzytu, który zawiera
95% masowych tlenku manganu(IV). Pozostałe 5% masy minerału to substancje
niereagujące z glinem ani z manganem.
Obliczenia:
Dane:
m
=
55 g zaw
,
.% %
=
95
M87
=
g
, =
M7
g
piroluzytu
MnO
2
MnO
2
mol
Al
mol
Szukana:
Al m
=
?
3MnO 4 Al
+ ⎯⎯⎯⎯→+
3mole 4mole 3mole 2mole
temperatura
3Mn 2Al O
2
2 3
→
mnM
=
,
n
Al
= ⇒ = =
4
n
4n
MnO
2
3M
MnO
2
Al
Al
Al
n
3
Al
3
MnO
2
MnO
2
m0 95 m m
=⋅
,
⇒=
4095m
⋅ ⋅
,
piroluzytu
⋅
M
Al
MnO
2
piroluzytu
Al
3M
MnO
2
m
=
409555g 27
⋅ ⋅ ⋅
,
g
mol
=
21 6 g
,
Al
387
⋅
g
mol
Odpowiedź: Potrzeba 21,6 g glinu.
Nr zadania
6. 7.1. 7.2. 8.
9.
Wypełnia
egzaminator!
Maks. liczba pkt
1
1
2
2
2
Uzyskana liczba pkt
4m

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika:

Zgłoś jeśli naruszono regulamin