wodolecznictwo.pdf

(143 KB) Pobierz
Microsoft Word - wodolecznictwo.doc
www.pandm.prv.pl
WODOLECZNICTWO
Wodolecznictwo , czyli hydroterapia stanowi najstarszy dział fizjoterapii. Obejmuje ponad
100 ró Ň nych metod wykorzystuj Ģ cych do celów leczniczych wła Ļ ciwo Ļ ci fizyczne zwykłej
wody w ró Ň nych postaciach: ciekłej, stałej i gazowej. Podstaw ħ leczniczego działania stanowi
działanie termiczne i hydrostatyczne wody odpowiednio u Ň ytej do zabiegu.
Zabiegi lecznicze mo Ň emy podzieli ę na:
- zabiegi z wykorzystaniem ci Ļ nienia hydrostatycznego wody:
· k Ģ piele całkowite
· ~ cz ħĻ ciowe
· ~ kinezyterapeutyczne
· ~ perełkowe
· ~ tlenowe
· ~ aromatyczne
· masa Ň podwodny
- zabiegi z wykorzystaniem ci Ļ nienia strumienia wody:
· polewania
· natryski stałe
· ~ ruchome
- zabiegi za po Ļ rednictwem tkanin:
· zmywania
· nacierania
· zawijania
· okłady
· kompresy
Fizjologiczne podstawy wodolecznictwa
Zabiegi wodolecznicze zwi Ģ zane s Ģ przede wszystkim ze zło Ň onym działaniem na organizm
człowieka zespołu czynników, w którym pierwszorz ħ dn Ģ rol ħ odgrywa temperatura i ci Ļ nienie
hydrostatyczne. Wła Ļ ciwo Ļ ci fizyczne wody umo Ň liwiaj Ģ bardzo subtelne dawkowanie
zarówno bod Ņ ców termicznych, jak i mechanicznych, uwzgl ħ dniaj Ģ ce indywidualne ró Ň nice w
reaktywno Ļ ci organizmu chorego. Warunkiem skuteczno Ļ ci jest wła Ļ ciwe dobranie rodzaju
zabiegu, temperatury wody, czasu trwania, cz ħ sto Ļ ci i ilo Ļ ci zabiegów w serii.
Regulacja temperatury ciała
Temperatura wn ħ trza ciała (cz ħĻę rdzenna) jest utrzymywana na stałym poziomie 37 C
niezale Ň nie od temperatury otoczenia. Podstaw ħ stanowi utrzymanie przez odpowiedni układ
regulacyjny równowagi pomi ħ dzy wytwarzaniem a oddawaniem ciepła przez organizm.
Zale Ň nie od ró Ň nic temperatury mi ħ dzy organizmem a jego Ļ rodowiskiem zachodzi ę mo Ň e
wymiana ciepła w jednym lub w drugim kierunku. Organizm mo Ň e pobiera ę je lub traci ę .
Na proces wymiany ciepła mi ħ dzy cz ħĻ ci Ģ rdzenn Ģ i korow Ģ organizmu a Ļ rodowiskiem
zewn ħ trznym wpływa wiele czynników, a przede wszystkim przepływ krwi z cz ħĻ ci rdzennej
do skóry. Przechodz Ģ ce przez tkank ħ podskórn Ģ naczynia tworz Ģ rozległ Ģ sie ę w
podbrodawkowej warstwie skóry. Bezpo Ļ rednio pod skór Ģ le Ň y splot Ň ylny, do którego
dopływa krew z t ħ tnic bezpo Ļ rednio przez poł Ģ czenia t ħ tniczo- Ň ylne. Wielko Ļę dopływu do
tego splotu mo Ň e zmienia ę si ħ w szerokim zakresie od 0 do 30% obj ħ to Ļ ci wyrzutowej serca,
dlatego te Ň im wi ħ cej krwi dopływa z wn ħ trza ciała do tego splotu, tym wi ħ cej ciepła
dostarcza ona z cz ħĻ ci rdzennej do skóry. Je Ň eli natomiast przepływ z cz ħĻ ci rdzennej do
korowej zostaje znacznie ograniczony, ciepło mo Ň e dotrze ę do skóry jedynie przez
przewodzenie, na przeszkodzie czemu stoj Ģ tkanki izolacyjne. To wła Ļ nie ta warstwa
izolacyjna jest odpowiedzialna stało Ļę temperatury cz ħĻ ci rdzennej mimo zmian temperatury
otoczenia. Dostarczanie ciepła do skóry przez krew jest regulowane przez układ współczulny
1
www.pandm.prv.pl
stopniem zw ħŇ enia t ħ tniczek i poł Ģ cze ı dostarczaj Ģ cych krew do splotu Ň ylnego skóry. W
prawidłowych warunkach stałe napi ħ cie układu współczulnego powoduje stałe zw ħŇ enie
t ħ tniczek zaopatruj Ģ cych skór ħ w krew. Zahamowanie o Ļ rodków znajduj Ģ cych si ħ w tylnej
cz ħĻ ci podwzgórza powoduje rozszerzenie tych naczy ı krwiono Ļ nych.
Temperatura ciała regulowana jest przez mechanizmy nerwowe działaj Ģ ce na zasadzie
sprz ħŇ enia zwrotnego za pomoc Ģ o Ļ rodka umiejscowionego w podwzgórzu z odpowiednimi
receptorami wykrywaj Ģ cymi odchylenia od po ŇĢ danej temperatury. Z receptorów temperatury
najwa Ň niejsze s Ģ neurony reaguj Ģ ce na ciepło, znajduj Ģ ce si ħ w polu przedwzrokowym
podwzgórza. Poza nimi s Ģ jeszcze receptory wra Ň liwe na zimno. W utrzymaniu stałej
temperatury pomagaj Ģ receptory ciepła i zimna umiejscowione w skórze, które wysyłaj Ģ
informacje przez rdze ı kr ħ gowy do podwzgórza.
Regulacja temperatury ciała zanurzonego w wodzie przebiega inaczej ni Ň w powietrzu.
Utrzymany zostaje jedynie mechanizm przewodnictwa i konwekcji. Ka Ň da porcja wody
przylegaj Ģ ca do skóry mo Ň e absorbowa ę wi ħ ksze ilo Ļ ci ciepła ni Ň powietrze. Dzieje si ħ tak
dlatego, Ň e ciepło wła Ļ ciwe wody jest kilka razy wi ħ ksze ni Ň powietrza. W dodatku
przewodnictwo ciepła przez wod ħ jest 25 razy wi ħ ksze ni Ň powietrza. W zwi Ģ zku z tym
ogrzanie cienkiej warstwy wody przylegaj Ģ cej do skóry nie powoduje powstania strefy
izolacyjnej jak to si ħ dzieje w powietrzu, tym bardziej, Ň e woda zmniejsza o 90% grubo Ļę
warstwy powietrza przylegaj Ģ cego do skóry. Z powodu tych ró Ň nic W przewodzeniu ciepła
przez wod ħ i powietrze, utrata przez organizm ciepła do wody w umiarkowanych
temperaturach jest 250 razy wi ħ ksza ni Ň ciepła do powietrza w tej samej temperaturze. Nale Ň y
przy tym doda ę , Ň e stopie ı utraty ciepła przez organizm do wody stoj Ģ cej jest taki sam jak do
wody płyn Ģ cej. Swobodna konwekcja ciepła wyst ħ puj Ģ ca w wodzie praktycznie nie istnieje w
k Ģ pieli w Ļ rodowisku takim, jak borowina. Nale Ň y pami ħ ta ę , Ň e mo Ň liwo Ļ ci regulacji
temperatury ciała zanurzonego w wodzie gor Ģ cej s Ģ bardziej ograniczone ni Ň w gor Ģ cym
powietrzu, przede wszystkim ze wzgl ħ du na to, Ň e w Ļ rodowisku wodnym nie mo Ň e zachodzi ę
oddawanie ciepła przez promieniowanie i odparowanie obficie wydzielanego potu.
Miejscowe działanie zimna
W pierwszej fazie krótkotrwałego działania zimna na skór ħ obserwuje si ħ blado Ļę
spowodowan Ģ skurczem naczy ı krwiono Ļ nych. Po chwili nast ħ puje jednak druga faza, w
której blado Ļę ust ħ puje miejsca Ň yworó Ň owemu zabarwieniu wywołanemu rozszerzeniem
naczy ı krwiono Ļ nych wskutek działania mechanizmów regulacyjnych. To czynne
rozszerzenie naczy ı skóry, pojawiaj Ģ ce si ħ w drugiej fazie działania zimna, nosi nazw ħ w
wodolecznictwie odczynu naczyniowego. Prawidłowe i wyra Ņ ne wyst Ģ pienie tego odczynu
jest podstawowym warunkiem uzyskania dobrych wyników leczenia zabiegami wodnymi.
Skóra reaguj Ģ ca prawidłowo na zimno jest ciepła, a pacjent odczuwa przy tym przyjemne
ciepło. Nieprawidłowy odczyn naczyniowy wyst ħ puj Ģ cy u osób ze zmianami chorobowymi
naczy ı krwiono Ļ nych, osłabionych, z niedokrwisto Ļ ci Ģ , polega na zw ħŇ eniu naczy ı
krwiono Ļ nych skóry. Jego wy6razem jest blado Ļę skóry, g ħ sia skórka, dreszcze,
przyspieszenie t ħ tna i złe samopoczucie. W przypadku pojawienia si ħ nieprawidłowego
odczynu naczyniowego zabieg nale Ň y natychmiast przerwa ę . U osób osłabionych i Ņ le
znosz Ģ cych zimno zabiegi wodolecznicze nale Ň y poprzedza ę zabiegami rozgrzewaj Ģ cymi np.
nacieranie ciała, czy ciepła k Ģ piel. Przyspieszy ę mo Ň na wyst Ģ pienie odczynu naczyniowego
przez wykonywanie ruchów czynnych w czasie zabiegu wodoleczniczego. W przypadku złej
tolerancji zimnych zabiegów nale Ň y zmieni ę temperatur ħ wody i skróci ę czas zabiegu.
Miejscowe działanie ciepła
Pod wpływem niezbyt silnego bod Ņ ca cieplnego naczynia krwiono Ļ ne skóry i tkanki
podskórnej rozszerzaj Ģ si ħ . Nast ħ puje rozszerzenie t ħ tniczek i naczy ı włosowatych, Ň ył skóry
oraz otwarcie dot Ģ d nieczynnych naczy ı włosowatych. Powoduje to znaczne zwi ħ kszenie
ukrwienia skóry. To czynne przekrwienie, głównie o charakterze t ħ tniczym, powoduje
2
www.pandm.prv.pl
Ň yworó Ň owe zabarwienie skóry. Przy przedłu Ň aj Ģ cym si ħ działaniu ciepła, podobnie jak w
razie dłu Ň szego działania zimna, odcie ı skóry zmienia si ħ na ró Ň owosiny, co znamionuje
przekrwienie bierne wyst ħ puj Ģ ce w nast ħ pstwie zahamowania mechanizmów regulacyjnych.
Nagłe działanie silnego bod Ņ ca cieplnego mo Ň e spowodowa ę krótkotrwały, odruchowy skurcz
naczy ı krwiono Ļ nych poprzedzaj Ģ cy ich rozszerzenie. Odczyny naczyniowe na ciepło i
zimno, zale Ň nie od siły i miejsca działania bod Ņ ca, mog Ģ mie ę charakter miejscowy lub
wskutek działania odruchów konsensualnych mog Ģ rozprzestrzenia ę si ħ na cał Ģ skór ħ . W
zło Ň onym mechanizmie zmian naczynioruchowych skóry pod wpływem bod Ņ ców
termicznych bior Ģ udział hormony tkankowe (histamina, acetylocholina) uwolnione wskutek
wykonywanego zabiegu.
Fizjologiczne mechanizmy wyrównawcze
Zmiany naczynioruchowe wyst ħ puj Ģ ce w skórze pod wpływem bod Ņ ców termicznych
wyrównywane s Ģ antagonistycznymi odruchowymi reakcjami naczyniowymi zachodz Ģ cymi
przede wszystkim w obr ħ bie cz ħĻ ci rdzennej ciała. Z pewnymi ograniczeniami i wyj Ģ tkami
przyj Ģę mo Ň na za nadal słuszne prawo Dastre-Morata, według którego Ļ wiatło naczy ı
krwiono Ļ nych trzew zachowuje si ħ antagonistycznie w stosunku do stanu Ļ wiatła naczy ı
skóry.
Oprócz tych odruchowych reakcji naczynioruchowych du ŇĢ rol ħ w kompensacji przesuni ħę
krwi w obr ħ bie układu kr ĢŇ enia, zachodz Ģ cych pod wpływem bod Ņ ców termicznych,
odgrywaj Ģ równocze Ļ nie wyst ħ puj Ģ ce zmiany obj ħ to Ļ ci krwi kr ĢŇĢ cej. W ciepłych k Ģ pielach
wskutek opró Ň nienia magazynów tkankowych, zwi ħ ksza si ħ obj ħ to Ļę krwi kr ĢŇĢ cej, a w
zimnych zmniejsza si ħ w nast ħ pstwie ich wypełniania. W ciepłej k Ģ pieli czynno Ļę serca ulega
przyspieszeniu, a obj ħ to Ļę wyrzutowa i pojemno Ļę minutowa serca zwi ħ kszaj Ģ si ħ . W gor Ģ cej
k Ģ pieli czynno Ļę serca równie Ň ulega przyspieszeniu, natomiast obj ħ to Ļę wyrzutowa serca
zmniejsza si ħ wskutek zmniejszonego wypełniania komór. W zimnej k Ģ pieli, w okresie
wtórnego rozszerzania naczy ı krwiono Ļ nych na obwodzie ciała czynno Ļę serca ulega
zwolnieniu i zmniejsza si ħ obj ħ to Ļę wyrzutowa serca.
W okresie rozszerzenia naczy ı obwodowych podczas zabiegów wodoleczniczych nast ħ puje
na ogół spadek t ħ tniczego ci Ļ nienia, a w czasie ich zw ħŇ enia wzrost. W ciepłej k Ģ pieli
ci Ļ nienie rozkurczowe serca obni Ň a si ħ nieco wi ħ cej ni Ň ci Ļ nienie skurczowe, natomiast w
k Ģ pieli gor Ģ cej ci Ļ nienie skurczowe ulega podwy Ň szeniu w wi ħ kszym stopniu ni Ň ci Ļ nienie
rozkurczowe. W chłodnej k Ģ pieli ci Ļ nienie skurczowe zwi ħ ksza si ħ silniej ni Ň rozkurczowe.
W zimnej k Ģ pieli wyst ħ puje głównie wzrost ci Ļ nienia rozkurczowego, a w mniejszym stopniu
skurczowego.
W ciepłych k Ģ pielach szybko Ļę przepływu krwi zwi ħ ksza si ħ , a w zimnych ulega
zmniejszeniu. W ciepłej k Ģ pieli przepływ krwi przez tkanki wielokrotnie zwi ħ ksza si ħ , w
przeciwie ı stwie do zimnej powoduj Ģ cej kilkakrotne zmniejszenie. W ciepłych k Ģ pielach krew
w Ň yłach powierzchownych jest lepiej wysycona tlenem i zawiera mniej dwutlenku w ħ gla,
zbli Ň aj Ģ c si ħ pod tymi wzgl ħ dami do cech krwi t ħ tniczej. Natomiast w zimnej k Ģ pieli
wyst ħ puj Ģ odwrotne zmiany.
Opór obwodowy zmniejsza si ħ tym wi ħ cej, im wy Ň sza jest temperatura k Ģ pieli, podczas gdy
w zimnych zwi ħ ksza si ħ . Nale Ň y jednak pami ħ ta ę , Ň e wskutek działania ci Ļ nienia
hydrostatycznego opór obwodowy jest w k Ģ pielach mniejszy.
Obci ĢŇ enie układu kr ĢŇ enia w k Ģ pielach ciepłych jest mniej wi ħ cej do temperatury wody
równej 39 C podobne do obci ĢŇ enia układu kr ĢŇ enia wysiłkiem polegaj Ģ cym na chodzeniu po
równej płaszczy Ņ nie. Przy wy Ň szych temperaturach wody obci ĢŇ enie serca zwi ħ ksza si ħ
progresywnie, przy czym działanie indywidualnych czynników mo Ň e dodatkowo wpływa ę
niekorzystnie na spr ħŇ ysto Ļę Ļ cian naczy ı krwiono Ļ nych. W bardzo wysokich temperaturach,
lub przy dłu Ň ej trwaj Ģ cych k Ģ pielach dochodzi do zmniejszania obj ħ to Ļ ci wyrzutowej serca i
zwi ħ kszania zu Ň ycia tlenu przez tkanki. Towarzyszy temu niepokój. Wskazuje na to
3
www.pandm.prv.pl
zaczynaj Ģ ca si ħ niewydolno Ļę kr ĢŇ eniowa, przy czym nast ħ puje kompensacyjny wzrost oporu
obwodowego. W chłodnych k Ģ pielach obci ĢŇ enie serca prac Ģ zwi ħ ksza si ħ tylko niewiele,
podczas gdy w zimnych zwi ħ ksza si ħ znacznie wskutek wł Ģ czenia si ħ mechanizmów
termoregulacyjnych.
Wpływ zabiegów wodoleczniczych na oddychanie
W ciepłych k Ģ pielach wraz ze wzrostem temperatury wody zwi ħ ksza si ħ 3, 4-krotnie
wentylacja minutowa płuc w stosunku do k Ģ pieli o temperaturze oboj ħ tnej. W gor Ģ cych
k Ģ pielach wentylacja minutowa płuc mo Ň e nieco zmniejszy ę w stosunku do tej, jaka
wyst ħ puje w ciepłych k Ģ pielach. W nast ħ pstwie jednak hiperwentylacji i usuni ħ cia nadmiaru
dwutlenku w ħ gla z krwi pojawia si ħ zasadowica, której wyrazem jest t ħŇ yczka. Dochodzi do
nadmiernego pobudzenia psychicznego i spl Ģ tania my Ļ li. Pojawia si ħ zmodyfikowane
oddychanie typu Cheyne-Stokesa.
W zimnych k Ģ pielach nieco zwi ħ ksza si ħ najpierw wentylacja minutowa płuc, po czym
oddychanie staje si ħ płytkie i nieregularne. W chłodnych k Ģ pielach wyst ħ puje wyra Ņ ne
zwi ħ kszenie wentylacji minutowej przy zwi ħ kszeniu obj ħ to Ļ ci oddechowej w nast ħ pstwie
wytwarzania ciepła w organizmie wskutek uruchomienia mechanizmów regulacyjnych. W
zimnych k Ģ pielach zwi ħ ksza si ħ ci Ļ nienie cz Ģ steczkowe dwutlenku w ħ gla w powietrzu
p ħ cherzykowym, co nazywa si ħ kwasic Ģ .
Wpływ zabiegów wodoleczniczych na przemian ħ materii
Zu Ň ycie tlenu przez organizm wzrasta w k Ģ pielach o temperaturze pow. 38 C i pon. 32 C.
Zu Ň ycie tlenu w ciepłych k Ģ pielach zwi Ģ zane jest z przyspieszeniem procesów przemiany
materii, zale Ň nym od wzrostu temperatury, zgodnie z prawem van`t Hoffa (wzrost
temperatury o 1 C zwi ħ ksza przemian ħ materii o 17%) . W chłodnej i zimnej k Ģ pieli procesy
przemiany materii, głównie w ħ glowodanowej i tłuszczowej ulegaj Ģ przyspieszeniu.
W ciepłej k Ģ pieli o temperaturze nieznacznie przewy Ň szaj Ģ cej temperatur ħ ciała naczynia
krwiono Ļ ne rozszerzaj Ģ si ħ wskutek czego nast ħ puje pobranie ciepła przez organizm. W tych
warunkach dochodz Ģ ce do skutku pocenie si ħ nie wyrównuje zachwianej temperatury skóry, z
uwagi na to, Ň e w Ļ rodowisku wodnym nie mo Ň e zachodzi ę odparowanie wody. Jednak mimo
to równowaga cieplna zostaje zachowana dzi ħ ki niewielkiemu, ale wystarczaj Ģ cemu
zwolnieniu procesów przemiany materii. W trwaj Ģ cych dłu Ň ej cieplejszych k Ģ pielach
dochodzi do zachwiania tej równowagi i nast ħ puje przegrzanie organizmu, powoduj Ģ ce
zwi ħ kszenie przemiany materii. Zwi ħ kszenie pocenia powoduje utrat ħ przez organizm z kilku
litrami wody znacznych ilo Ļ ci chlorku sodu, co w przypadku przekroczenia mo Ň liwo Ļ ci
regulacyjnych organizmu mo Ň e spowodowa ę zapa Ļę .
Wpływ zabiegów wodoleczniczych na przewód pokarmowy
W ciepłej k Ģ pieli, po pocz Ģ tkowym nasileniu wydzielania kwa Ļ nego soku Ň Ģ dkowego i
pobudzeniu ruchów perystaltycznych jelit nast ħ puje zahamowanie tych czynno Ļ ci. Ciepłe
k Ģ piele zmniejszaj Ģ łaknienie. Natomiast zimne k Ģ piele je pobudzaj Ģ , zwi ħ kszaj Ģ c przy tym
wydzielanie kwa Ļ nego soku Ň Ģ dkowego i przyspieszaj Ģ c ruchy robaczkowe jelit.
Wpływ zabiegów wodoleczniczych na czynno Ļę nerek
Na czynno Ļę nerek w k Ģ pielach wpływa suma działania cieplnego i hydrostatycznego. W
ciepłej k Ģ pieli wydzielanie moczu zwi ħ ksza si ħ , a w gor Ģ cej zmniejsza. Krótkotrwałe zabiegi
zwi ħ kszaj Ģ przej Ļ ciowo czynno Ļę wydzielnicz Ģ nerek. Przy długotrwałym działaniu zimnego
bod Ņ ca w nast ħ pstwie zw ħŇ enia naczy ı krwiono Ļ nych zmniejsza si ħ wydzielanie moczu, przy
czym mo Ň e pojawi ę si ħ w nim białko, a nawet krwinki czerwone.
Wpływ zabiegów wodoleczniczych na układ nerwowy
Krótkotrwałe k Ģ piele ciepłe działaj Ģ pobudzaj Ģ co, dłu Ň sze natomiast hamuj Ģ ce na OUN.
Powoduj Ģ zmniejszenie odczuwania bólu, zmniejszaj Ģ napi ħ cie mi ħĻ niowe i działaj Ģ nasennie.
Zimne k Ģ piele działaj Ģ pobudzaj Ģ co na OUN powoduj Ģ popraw ħ samopoczucia i zwi ħ kszaj Ģ
4
www.pandm.prv.pl
ch ħę do wysiłków fizycznych. W przeciwie ı stwie do ciepłych zimne k Ģ piele zwi ħ kszaj Ģ
odczuwanie bólu i wzmagaj Ģ napi ħ cie powierzchniowych grup mi ħĻ niowych.
Wpływ zabiegów wodoleczniczych na gruczoły dokrewne
Zimne k Ģ piele powoduj Ģ pobudzenie osi przysadkowo-nadnerczowej, czego wyrazem jest
zwi ħ kszenie ilo Ļ ci noradrenaliny i adrenaliny we krwi i zwi ħ kszone wydzielanie
glikokortykosteroidów. Dopiero po gł ħ bokim ochłodzeniu wydzielanie amin katecholowych
zmniejsza si ħ . Równie Ň wydzielanie innych hormonów zwi ħ ksza si ħ pod wpływem zimna.
Dotyczy to przede wszystkim TSH i tyroksyny. Podczas zimnej k Ģ pieli stwierdzono
zmniejszenie st ħŇ enia reniny w osoczu, a w czasie gor Ģ cej zwi ħ kszenie. W k Ģ pielach o ró Ň nej
temperaturze stwierdzono równie Ň uwalnianie hormonów tkankowych oddziałuj Ģ cych na
naczynia krwiono Ļ ne. Oprócz zwi ħ kszonego wydzielania noradrenaliny stwierdzono podczas
zimnych k Ģ pieli równie Ň zwi ħ kszenie uwalniania histaminy, a w ciepłych k Ģ pielach
acetylocholiny i kwasu adenylowego.
Działanie czynników mechanicznych
Składa si ħ na nie ci Ļ nienie hydrostatyczne, wypór i lepko Ļę wody.
Tkanki mi ħ kkie cechuj Ģ si ħ stosunkowo du ŇĢ elastyczno Ļ ci Ģ i znikom Ģ kurczliwo Ļ ci Ģ . Mimo
to stwierdzono jednak, Ň e ju Ň po zanurzeniu w k Ģ pieli nast ħ puje zmniejszenie obwodu
Ň nych cz ħĻ ci ciała, które w dziesi Ģ tej minucie osi Ģ gn ħ ło w ko ı czynach dolnych warto Ļę do
1,5 cm, w tułowiu do 5,5 cm i w klatce piersiowej do 3,5 cm. Tłumaczy to znane zjawisko
przesuni ħ cia w k Ģ pieli krwi w obr ħ bie niskoci Ļ nieniowej cz ħĻ ci układu kr ĢŇ enia z cz ħĻ ci ciała,
na któr Ģ w skutek ich budowy anatomicznej silniej działa ci Ļ nienie hydrostatyczne, do tej, na
któr Ģ oddziałuje słabiej. Tak wi ħ c w k Ģ pieli całkowitej krew ulega przesuni ħ ciu w cz ħĻ ci
Ň ylnej układu kr ĢŇ enia z ko ı czyn skóry i brzucha do klatki piersiowej – z Ň ył obwodowych do
prawego przedsionka. Umo Ň liwia to wzgl ħ dnie du Ň y opór, który przeciwstawia ci Ļ nieniu
hydrostatycznemu klatka piersiowa z płucami zawieraj Ģ cymi powietrze. Zale Ň nie od
wysoko Ļ ci słupa wody w k Ģ pieli dochodzi do zwi ħ kszonego wypełnienia krwi Ģ serca i du Ň ych
naczy ı wchodz Ģ cych do niego, z równoczesnym wzrostem ci Ļ nienia krwi w prawym
przedsionku. Wzrost ci Ļ nienia Ň ylnego krwi i ucisk wody k Ģ pielowej na klatk ħ piersiow Ģ
zwi ħ ksza równie Ň ci Ļ nienie skurczowe prawej komory serca i w dalszej konsekwencji w
t ħ tnicach płucnych, co praktycznie wyklucza mo Ň liwo Ļę powstania zapa Ļ ci w k Ģ pieli.
Zmianom tym towarzyszy zwi ħ kszona diureza b ħ d Ģ ca prawdopodobnie nast ħ pstwem
zahamowania wydzielania hormonu adiuretycznego (ADH) wskutek pobudzenia receptorów
obj ħ to Ļ ci krwi w prawym przedsionku.
Uwa Ň a si ħ , Ň e zwi ħ kszenie powrotu Ň ylnego krwi w k Ģ pieli jest przede wszystkim
nast ħ pstwem zwi ħ kszenia ujemnego ci Ļ nienia Ļ ródopłucnego. Dlatego te Ň podczas k Ģ pieli w
pozycji le ŇĢ cej nie obserwuje si ħ zwi ħ kszonego odpływu krwi z Ň ył z ko ı czyn dolnych.
Natomiast w pozycji stoj Ģ cej istnieje zgodno Ļę działania ci Ļ nienia hydrostatycznego na
ko ı czyny dolne z tendencj Ģ do przyjmowania krwi Ň ylnej przez naczynia znajduj Ģ ce si ħ w
klatce piersiowej, co sprzyja zwi ħ kszonemu powrotowi krwi do serca.
W k Ģ pieli o temperaturze oboj ħ tnej cz ħ sto Ļę skurczów serca nie zmienia si ħ w sposób, który
mo Ň na by uzna ę za charakterystyczny. Obj ħ to Ļę skurczowa serca zwi ħ ksza si ħ , natomiast opór
obwodowy ulega zmniejszeniu, podczas gdy wentylacja minutowa płuc zmniejsza si ħ
wskutek zmniejszenia obj ħ to Ļ ci oddechowej.
K Ģ piel w znacznym stopniu odci ĢŇ a narz Ģ d ruchu, ułatwia wykonywanie ruchów w
chorobach, które znacznie je upo Ļ ledzaj Ģ . Ę wiczenia ruchowe, które z powodu choroby
mi ħĻ ni, stawów czy układu nerwowego w normalnym Ļ rodowisku powietrznym nie s Ģ
mo Ň liwe z uwagi na ograniczenia ruchomo Ļ ci w stawach, mog Ģ by ę wykonywane w wodzie.
Odpada przy tym praca jak Ģ musz Ģ wykonywa ę mi ħĻ nie dla utrzymania postawy ciała.
Mi ħĻ nie szkieletowe ulegaj Ģ w cało Ļ ci rozlu Ņ nieniu, co zmniejsza impulsacj ħ aferentn Ģ z
proprioceptorów do OUN.
5
Zgłoś jeśli naruszono regulamin