wyklad4.pdf

(152 KB) Pobierz
Patofizjologia – wykład 4
Patofizjologia – wykład 4
Patofizjologia gojenia ran
Rana - Uszkodzenie tkanek powierzchownych lub głębokich powstałe w wyniku zadziałania
czynnika mechanicznego, fizycznego, chemicznego lub biologicznego.
Gojenie – fizjologiczna odpowiedź organizmu, proces mający na celu zamknięcie rany
penetrującej tkanki, odtworzenie bariery przeciwinfekcyjnej i przywrócenie pierwotnej
struktury tkanki
Fazy gojenia rany:
1. faza zapalenia – 0-10 dni
2. faza ziarninowania – 2-30 dni
3. faza tworzenia macierzy łącznotkankowej i przebudowy tkanek – 3-100 dni.
Naciekanie krwinek białych do miejsca zranienia
o marginalizacja
o diapedeza
o (+) chemotaksaji
o ruch ukierunkowany
Faza opuszczania krążenia przez leukocyty
o toczenia
o ścisłego przylegania
o diapedeza
o migracja
Zapalenie
Jest niezbędną fazą prawidłowego gojenia rany mającą na celu eliminację patogenów i
martwych tkanek oraz odtworzenie naturalnych mechanizmów odpornościowych,
indukowanie swoistej odpowiedzi immunologicznej oraz regenerację i przebudowę tkanki
Miejscowy odczyn zapalny
Komórki tuczne wydzielają PG, LT, histaminę, cytokiny, TNFa
o wzrost przepuszczalności naczyń
o poszerzenie kapilar
o naciek neutrofilów
MEDIATORY ZAPALNE
o zwiększające przepuszczalność naczyń
aminy wazoaktywne (histamina)
C3a, C5b
Bradykinina
Leukotrieny C4,D4, E 4
PAF
o Chemotaksja/aktywacja leukocytów
C5a
LTB4
Produkty bakterii
Chemokiny (IL8)
o Rozkurcz naczyń
PG
EDRF (NO)
o Gorączka
IL1
IL6
TNF
PGs
PGs
Bradykinina
o uszkodzenie tkanek
neutrofile i gramzymy (??)
ROS
NO
inicjacja procesu zapalenia w wyniku urazu tworzącego ranę
czas
0 uraz
sek uszkodzenie naczyń krwionośnych i tkanek
sek wynaczynienie krwi, uwolnienie czynnika kontaktu i kolagenu
podśródbłonkowego
sek-min aktywacja płytek krwi, czynnika kontaktu
sek-min aktywacja krzepnięcia, układu dopełniacza (klasyczna droga), kininogeneza
skurcz naczyń
min C5a, C3b, TXA2, IL-6 (czynnnik chemotaktyczny)
min-godz naciek neutrofilów (do 24h), potem apoptoza
relaksacja naczyń
godziny naciek monocytów i makrofagów (ponad 24h)
wzrost przesiękania białek do ogniska zapalnego, fibronektyna, włóknik, czynniki
chemotaktyczne dla fibroblastów oraz śródbłonkowe i leukocytarne czynniki wzrostowe
faza ziarninowania
przewaga katabolicznej degradacji białek macierzy
o degradacja białek macierzy poprzez metaloproteazy (żelatynaza, kolagenaza) z
fibroblastów i makrofagów
o wzrost produktów degradacji fibronektyny, trombospondyny
o wzrost ekspresji ligandów dla glikoprotein i fibroblastów i ich migracja po
sieci fibryny
o wzrost nacieczenia fibroblastów do rany i jej brzegów, napływanie
keratynocytów z brzegu rany
o komórki nacieku (neutrofile, makrofagi, płytki)
o wzrost wytwarzania cząsteczek wzrostu (PDGF, ECGF, PGF)
przewaga syntezy
o TGFb, KGF - proliferacja fibroblastów, keratynocytów
o wytwarzanie białek macierzy (proteoglikany, kolagen typu III, elastyna,
cząsteczki adhezyjne i ich ligandy)
o Ból
Gojenie poprzez rychłozrost i poprzez ziarninowanie
rychłozrost - zbliżenie brzegów rany, tworzy się styk, ilość tkanki na bazie krwiaka jest o
wiele mniejsza, niewielkie tylko włóknienie
ziarninowanie - tworzą się blizny inne od tkanki otaczającej, b. dużo tkanki bliznowatej,
skóra ścieńczała
czynniki wzrostowe nasilające procesy anaboliczne
PDGF - płytkopochodny czynnik wzrostu
FGF - czynnik wzrostu fibroblastów
TGFb - transformujący czynnik wzrostu
ILGF - insulinopodobny czynnik wzrostu
KGF - czynnik wzrostu keratynocytów
VEGF - czynnik waskularyzujący
ECGF - czynnik wzrostu komórek śródbłonka
Obkurczanie brzegów rany
Fibroblasty brzegów rany aktywowane cytokinami zapalnymi, fibronektyną, czynnikami
zapalnymi co powoduje wzrost ekspresji adhezyn. W miejscach najsilniejszego kontaktu tych
zwartych powierzchni z macierzą łącznotkankową aktywują się białka kurczliwe (włókienka
aktyny) fibroblastów na brzegu rany. Zamiana kształtu komórek zbliża brzegi rany
zmniejszając jej powierzchnię. Enzymatyczna stabilizacja włókienek utrwala stan obkurczenia
rany.
Angiogneza - niezbędny element przebudowy i regeneracji tkanek
proces zachodzi po wpływem czynników wzrostowych wydzielanych przez komórki
śródbłonka, monocyty, makrofagi, płytki krwi (VEGF, TGFb, TNFa, PDEGF, ILGF) oraz
niedotlenienie tkanek i takich czynników jak: ADP, adenozyna, EDRF
Proces angiogenezy w fazie ziarninowania zachodzi w kilku etapach:
o uszkodzenie tkanek uwalnia i zwiększa wydzielanie FGF
o komórki śródbłonka czynnie migrują przez błonę podstawną uszkodzoną
urazem lub degradowaną proteazami fibroblastów i/lub leukocytów
o gromadzenie EC w miejscach działania czynników chemotaktycznych i
proliferacja pod wpływem czynników wzrostowych
o tworzenie błony podstawnej z lamininy, fibronektyny, kolagenu IV, pod
wpływem PGF, TGF, VEGF
o tworzenie się tub kapilarnych, wydłużenie i łączenie w sieć
o migracja pericytów, miocytów, fibroblastów do nowych kapilar i tworzenie
warstwy zewnętrznej
o modelowanie kapilar i zahamowanie ich wzrostu w miarę przewagi
wydzielania czynników hamujących rozwój naczyń INFa i wysokie stężenia
TNFa i TGFb
Czynniki wpływające na gojenie
o ogólnoustrojowe
wiek
odżywienie
niedobory witamin (B,C,A)
stan immunologiczny
choroby towarzyszące
o miejscowe
zakażenie
rozmiary rany
kontakt brzegów rany
krwawienie
ruchomość
ciała obce
Nieprawidłowe gojenie ran
stany ogólnoustrojowe przebiegające z utrudnionym gojeniem ran
cukrzyca - nieprawidłowa, osłabiona czynność fagocytarna neutrofilów i monocytów,
generowanie cytokin zapalnych, czynników wzrostowych, mikroangiopatia, neuropatia
prowadząca do upośledzenia odżywienia tkanek, nieprawidłowa angiogeneza
starszy wiek - zaburzenia inicjacji odpowiedzi zapalnej, swoistej odpowiedzi
immunologicznej, niedobór czynników wzrostowych, gorsza angiogeneza i odżywienie
tkanek
niedobory żywieniowe (białkowe i witaminowe) - osłabienie odpowiedzi zapalnej,
niedobory substratów do ziarninowania i przebudowy tkanki (mechanicznie blizna mniej
wytrzymała)
biorcy przeszczepów - chorzy leczeni immunosupresją, słaby odczyn zapalny ze
zmniejszonym naciekiem neutrofilów i makrofagów, mała generacja mediatorów zapalnych i
czynników wzrostu, słaba degradacja uszkodzonych tkanek, białek macierzy i eliminacja
patogenów, małe wytwarzanie białek odpornościowych i kolagenu, słabe obkurczenie rany
ranni napromieniowani - mechanizm jak wyżej oraz nasilony katabolizm z zaburzeniami
wchłaniania, ciężka i długotrwała depresja układu odpornościowego
rany gojące się nieprawidłowo
rany zakażone - nasilony i przedłużony proces zapalny z dużym naciekiem neutrofilów i
makrofagów, wzrost wytwarzania proteaz i RFT eliminujących patogen i poszerzających
strefę uszkodzenia, wzmożony katabolizm (IL-1, TNFa), modulacja odporności
przeciwzakaźnej zależna od stanu immunologicznego i czasu nasilenia procesu zapalnego,
przedłużona faza gojenia z wytworzeniem blizny słabszej mechanicznie lub przerośniętej
ciała obce w ranie - czynnik podtrzymujący proces zapalny i utrudniający eliminację
towarzyszących patogenów, stała aktywacja czynnika kontaktu i dopełniacza.
rana zanieczyszczona związkiem chemicznym lub/i preparatami radioaktywnymi -
efekt zależny od ich biologicznego miejscowego i ogólnoustrojowego działania
skojarzonych kilka czynników patologicznych (rany bojowe, miksty, komunikacyjne,
wypadki przy pracy)
Rana zakażona
mechanizm infekcji
o przerwanie ciągłości powłok
o niejałowe środowisko
o mikroflora błon śluzowych i skóry
Streptococcus
Staphylococcus
Pseudomonas aeruginosa - cukrzyca, zranienia stopy
Pasteurella multocida - rany po ukąszeniach psa
przewlekłe owrzodzenie goleni
o zaburzenia ukrwienia kończyny (przewlekła żylakowatość)
o przewlekła infekcja
o podeszły wiek
o zaburzenia odporności
rany miażdżone
o skutek działania powierzchownych sił miażdżących
o mogą uszkadzać narządy wewnętrzne
o powodują zmiażdżenia kości
o skóra może być nietknięta, ale wewnętrzne krwotoki mogą prowadzić do
wstrząsu
odleżyny jako specyficzny rodzaj rany
o przewlekła kompresja tkanek - upośledzenie ukrwienia
o zanieczyszczenie rany wydalinami - maceracja naskórka - przewlekła infekcja
o zaburzenia regulacji naczyniowo-nerwowej, zaburzenia troficzne
reakcje hipertroficzne
o Nieadekwatnie duża synteza białka macierzy przy relatywnie małej liczbie
fibroblastów
o głównie po ranach oparzeniowych i chemicznych; u dzieci i rasy czarnej.
Przyczyny: osłabiona degradacja macierzy i znaczny wzrost jej syntezy
w fazie przebudowy i ziarninowania
o specyficzna postać reakcji hipertroficznej - Keloid - guz tkanek skórnej i
podskórnej tworzący się w miejscu urazu.
przyczyna: nadreaktywność fibroblastów na czynniki wzrostowe
wytwarzane w fazie zapalenia i/lub wrodzona predyspozycja do
przedłużania procesu zapalenia
Keloid
o rana hipertroficzna
o nadmierne odkładanie kolagenu typu III
o predyspozycja genetyczna (u Murzynów)
gojenie rany bez wytwarzania blizny
o obserwowane jest jedynie u płodów. uwarunkowane jest specyficzną
aktywnością fibroblastów i płytek płodowych przy relatywnie niskim
wywarzaniu czynników wzrostowych jak PDGF i TGFb
o w efekcie mniejszy odczyn zapalny, mniejsze ziarninowanie i włóknienie

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika:

Zgłoś jeśli naruszono regulamin